ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
293ΙΟΥΛ. - ΑΥΓ. 2006
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- «Αρετή»: Από τον Όμηρο μέχρι την Αυστραλία — ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΘΩΜΑΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
«ΑΡΕΤΗ»: ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ... ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ
ί ἐννοοῦμε σήμερα, ὅταν λέμε ἀρετή; Περιγράφοντας
ἕναν ἄνθρωπο, ποὺ ἔχει ἠθικὲς ἀρχές, λέμε πὼς εἶναι
ἐνάρετος (ἔχει τὴν ἀρετὴ μέσα του). Τὸ ἀντίθετο εἶναι
ὁ ἀνήθικος, αὐτὸς δὲν ἔχει τὴν ἀρετὴ μέσα του, δὲν
διάγει ἐνάρετο βίο. Λέμε ἐπίσης, πὼς ὁ Ἡρακλῆς διά-
λεξε τὸ δρόμο τῆς ἀρετῆς = δρόμος τοῦ καλοῦ. Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ
εἶναι ὁ δρόμος τῆς κακίας. Ἄρα τὸ ἀντίθετο τῆς κακίας εἶναι ἡ ἀρετή.
Ἱστορικὰ ἀρετὴ στὸν Ὅμηρο ὀνομάζεται ἡ πολεμικὴ ἀνδρεία, γιὰ τὴν ὁποία
ὁ πολεμιστὴς μποροῦσε νὰ δώσῃ ἀκόμη καὶ τὴ ζωή του. Ἡ ἀρετὴ εἶναι ἡ ἠθικὴ
ἀξία γιὰ τὸν Πλάτωνα. Ἡ ἀρετὴ γιὰ τοὺς σοφιστὲς εἶναι ἡ πολιτικὴ τέχνη· ἐνῷ
στὸν Ἀριστοτέλη ἡ ἀρετὴ εἶναι ἕνα σύστημα ἀξιῶν. Οἱ ἠθικὲς ἀρετὲς ἀνυψώ-
νουν τὸν ἄνθρωπο καὶ οἱ πνευματικὲς ἀρετὲς καλλιεργοῦν τὸ πνεῦμα. Στὴν
Φιλοσοφία ἡ λέξη ἀπέκτησε πολλὰ καὶ ἰδιαίτερα χαρακτηριστικά, γιὰ νὰ πε-
ριγράψῃ διάφορους τρόπους καὶ κριτήρια τῆς ἠθικῆς συμπεριφορᾶς.
Ἡ Ἀγγλικὴ Γλῶσσα δὲν εἶχε στὸ λεκτικό της ὁπλοστάσιο τὴ λέξη ἀρετή.
Τὴν πῆρε ἀπὸ τὴ Λατινικὴ Γλῶσσα τὸ 13ο αἰῶνα (Ἀναγέννηση) ὡς virtue,
ποὺ σημαίνει ἀνδρεία καὶ ἐκχριστιάνισε τὸν 14ο αἰῶνα τὸ νόημά της καὶ τὸ
ἔκανε νὰ σημαίνῃ χριστιανικὴ ἠθικότητα (Λεξικὸ Oxford). Δηλαδὴ ἡ Ἀγγλι-
κὴ Γλῶσσα (καὶ οἱ Ἄγγλοι!) ἀπέκτησε μόνο χριστιανικὴ «ἀρετή».
Τὸ Γυμνάσιο, ὅπου ἐργάζομαι –τὸ Pascoe Vale Girls College τῆς Μελβούρ-
νης–, ἔχει ὡς ρητό του τρεῖς λέξεις, ὅπου ἡ μία εἶναι ἡ ἀρετή: VIRTUE KINDLES
STRENGTH, δηλ. Η ΑΡΕΤΗ ΦΛΟΓΙΖΕΙ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ. Στὸν πανηγυρικὸ χορὸ
τοῦ σχολείου τούτου, ποὺ ἔγινε (γιὰ νὰ τιμηθῇ ἡ 50ὴ ἐπέτειος ἀπὸ τὴν ἵδρυσή
του τὸ 1956) στὶς 17-2-2006 στὸ Moonee Valley Racing Club, Moonee Ponds, μὲ
τὴ συμμετοχὴ ἄνω τῶν χιλίων μαθητριῶν ποὺ φοίτησαν στὸ Γυμνάσιο τοῦτο
καὶ καθηγητῶν ποὺ δίδαξαν στὶς αἴθουσές του, ὅπου ἔχουν φοιτήσει καὶ χι-
λιάδες Ἑλληνοποῦλες, ἡ διευθύντρια τοῦ σχολείου κ. Helen Jackson ἀνέλυσε
παραστατικὰ τὴ λέξη ἀρετή. «Virtue is the highest good we can reach for.» (Ἡ
ἀρετὴ εἶναι τὸ ὑψηλότερο ἀγαθό, ποὺ μποροῦμε νὰ φτάσουμε.)
Ἡ ὁμιλία της ἦταν ἕνα βάλσαμο, γιὰ νὰ τὸ ἀκούσουν οἱ ὑψηλοὶ πολιτικοί