«Χά ρι σμα» ἢ ἀ πό κτη μα; ολ λὲς χι λιά δες χρό νια ἀ φ’ ὅ του ὁ ἄν θρω πος δι α πί στω σε τὶς ἰ διαί τε ρες μέ χρι ἐ ξαι ρε τι κὲς δε ξι ό τη τες κά ποι ων ἀ τό μων, τα λα νίζε ται ἀ πὸ τὸ πρό βλη μα τῆς προ έ λευ σής τους. Δι ι στά με νες οἱ γνῶ μες: Ἀπὸ τὴ μί α ἡ φυ σι κὴ ἢ με τα φυ σι κὴ δω ρο δο σί α (χά ρισμα/τα λέν το), ἀ πὸ τὴν ἄλ λη τὸ «δι δα κτέ ον». Ἡ «Θεί α Χά ρις» (τώρα ἡ γονι δια κὴ δρά ση) ἐ ναν τί ον τῆς πε ρι βαλ λον τι κῆς ἐ πί δρα σης (μά θη σις). Καὶ χρη σι μο ποι οῦν ται ἔν νοι ες ἀ φ’ ἑ νὸς θρη σκευ τι κὲς (ὅ πως «πνεῦ μα ἅ γιον», «θεῖον χά ρι σμα», τα λέν το) ἢ γε νε τι κὲς (κλη ρο νο μι κό τη τα, DNA), ἀν θρω πο λο γι κὲς (ἔνστι κτο, ὁρ μέμφυ το), ἀ φ’ ἑ τέ ρου κοι νω νι κὲς (πε ρι βάλ λον, ἀ να τρο φή, γνω στι κὴ ἱ κανό τη τα, μα θη σια κὴ δε ξι ό της, νο η τι κὴ δρά ση κ.ἄ.). Ἀ πὸ τὶς θε ο λο γι κὲς λέ ξεις θὰ ἐ ξε τά σου με μό νο τὴν λέ ξη (λ.) τα λέν το, ὄ χι μό νο για τὶ εἶ ναι δι ε θνής: talent(o), ἀλ λὰ καὶ λό γῳ τοῦ ὅ τι εἶ ναι βα σι κώ τα τη λέ ξη-ἔν νοι α στὸ ὁ πλο στά σιο τῶν ὀ πα δῶν τοῦ «ἔμ φυ του-δώ ρου». ΤΟ ΤΑΛΕΝΤΟ-ΤΑΛΑΝΤΟΝ. Ἡ ἀρ χι κὴ ἔν νοι α «τά λαν τον» (=μο νὰς βά ρους καὶ χρή μα τος) σή με ρα ἄλ λα ξε καὶ ση μαί νει: χά ρι σμα φυ σι κὸ ἢ θε ϊ κό, ποὺ δι α φο ρο ποιεῖ τὸ ἄ το μο ἀ πὸ τὸ πλῆ θος. Πό τε καὶ για τί; Μό νον καὶ με τὰ ἀ πὸ τὴν πα ρου σί α ση τῆς πα ρα βο λῆς τῶν τα λά ντων στὴν Και νὴ Δι α θή κη (Μα τθ. 25.14). «Με τά», για τὶ πρὶν ἀ πὸ τὸν Χρι στι α νι σμὸ οἱ ἑλ λη νι κὲς πη γὲς ὡς καὶ οἱ λα τι νι κὲς ἐν νο οῦ σαν ἄλ λο (3.600 ἀ να φο ρές)· τὸ ἴ διο καὶ ἡ Πα λαι ὰ Δι α θή κη (73 φο ρές)· «Μό νον», για τὶ σὲ ὅ λη τὴν Κ.Δ. (ὅ που καὶ πρω το εμ φα νί ζε ται ἡ ἔν νοι α «χά ρι σμα») ὑ πάρ χει 13 φο ρὲς καὶ μό νο στὴν ἴ δια πα ρα βο λή. Τί ση μαί νει ὅ μως πα ρα βο λή; Ç ΠΑΡΑΒΟΛΗ. Τὰ ἀρ χαι ο ελ λη νι κὰ λε ξι κὰ ἐ ξη γοῦν: (ἀν τι)πα ρά θε σις, σύγ κρι σις («τὴν πα ρα βο λὴν ἀ πρε πῆ πε ποι εῖ σθαι», Ἰ σο κρ. 28ο). Ἐ πί σης: πλα γι ό της, πα ραλ ληλί α, δι αί ρε σις καὶ μα θη μα τι κὴ καμ πύ λη. Ἀν τι θέ τως στὴν Πα λαι ὰ Δι α θή κη σή μαινε: ὁ μι λί α, πα ροι μί α ἢ ἐ ξευ τε λι σμὸς [«κα τέ στη σας ἡ μᾶς πα ροι μί αν ἐν τοῖς ἔ θνε σι» (=Ἕλ λη σιν!), Ψαλμ. 43.15]. Πα ρο μοί ως στὴν Κ.Δ.: Πλα στόν τι δι ή γη μα, ὅ περ πε ρι έχει ἠ θι κὴν ἢ θρη σκευ τι κὴν δι δα σκα λί αν.1 Καὶ σή με ρα: ἀλ λη γο ρί α, συμ βο λι σμός, τὸ αἰ νιγ μα τι κόν, τὸ ἀ κα τα νό η τον. Εἶ ναι τὸ κόλ πο τοῦ Ἐ ξου σια σμοῦ γιὰ τὸ μπλο κά ρι σμα τοῦ ἐγ κε φά λου, τὴν ἀ πο δι ορ γά νω ση τοῦ νοῦ,2 ἀ φοῦ ἄλ λα λέ νε κι ἄλ λα ἐν νο οῦν (δι πλό, τρι πλὸ ἐ πί-