ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
294ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2006
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Μιλά στον «Δ» ένας σύγχρονος αφωρισμένος. Συνέντευξη του Ν. Καλογερόπουλου — ΛΑΖΑΡΗΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ν. Καλογερόπουλος: «Ἔπινα
οὖζο, ὅταν μὲ ἀφώριζαν.»
ἀφορισμὸς ἤ ἀνάθεμα εἶναι ποινὴ τῆς ἰουδαϊκῆς θρησκείας,
ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται σ’ αὐτούς, ποὺ παραβαίνουν τὶς ἐντο-
λὲς τοῦ Γιαχβέ. «Πᾶς, ὃς ἂν μὴ ἔλθῃ εἰς τρεῖς ἡμέρας, ὡς ἡ
βουλὴ τῶν ἀρχόντων καὶ τῶν πρεσβυτέρων, ἀναθεματισθή-
σεται πᾶσα ἡ ὕπαρξις αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς διασταλήσεται ἀπὸ
ἐκκλησίας τῆς ἀποικίας.» («Ἔσδρας Β », ι 8.) Ἡ ποινὴ διακρίνεται σὲ τρεῖς
βαθμούς: Ἀποχωρισμὸς τῶν παραβατῶν ἀπὸ τὴν οἰκογένειά τους, τοὺς
ἄλλους ἀνθρώπους, ἀλλὰ ὄχι κι ἀπὸ τὴ συναγωγή. Ἀποχωρισμὸς καὶ
ἀπὸ τὴ συναγωγὴ γιὰ ὡρισμένο χρόνο. Ἰσόβιος ἀποχωρισμὸς καὶ ἀπώ-
λεια τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων. («Κατὰ Ματθαῖον», ιη 17.)
Στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἀκολουθήθηκε ἡ ἴδια ἀκριβῶς ὁρολογία καὶ πρακτική.
Στὸ ἑβραϊκὸ κείμενο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης χρησιμοποιεῖται ἡ λέξη χιρέμ, ἡ ὁποία
στὴν ἑλληνικὴ μετάφραση τῆς Καινῆς Διαθήκης ἀποδόθηκε ὡς ἀνάθεμα. Σύμφωνα
μὲ τὴν διαστρεβλωμένη ἔννοια ποὺ ἔδωσαν οἱ χριστιανοὶ στὴν ἑλληνικὴ αὐτὴ λέξη,
ἡ ὁποία προέρχεται ἐκ τοῦ ἀνατίθημι, ἀνάθεμα σημαίνει, ὅτι ὁ ἀναθεματισμένος
εἶναι χωρισμένος ἀπὸ τοὺς ὑπολοίπους καὶ συνεπῶς καταραμένος. Πάντως ἀφορι-
σμὸς καὶ ἀνάθεμα εἶναι ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα κι ἀποτελοῦν τὶς βαρύτατες τῶν
ἐκκλησιαστικῶν ποινῶν, μὲ τὸν ἀφορισμὸ νὰ ἔχῃ τὴν ἔννοια τῆς ἐλαφρύτερης.
Ἡ μεσαιωνικὴ τελετὴ τοῦ ἀφορισμοῦ
ποινὴ τοῦ ἀφορισμοῦ συνοδεύεται ἀπὸ τελετή, κατὰ τὴν ὁποία μαυρο-
φορεμένοι ἱερεῖς κρατοῦν μαῦρα κεριά, ψάλλουν τροπάρια σχετικὰ μὲ
τὸν Ἰούδα κι ὁ προεξάρχων διαβάζει τὸ «ἐπιτίμιο», τὴν γραπτὴ δηλαδὴ
ἀπόφαση περὶ ἐπιβολῆς τοῦ ἀφορισμοῦ, συνοδευόμενη ἀπὸ φοβερὲς
κατάρες. Τέτοιες κατάρες εἶναι, ὁ ἀφορισθεὶς νὰ τρέμῃ ὡς ὁ Κάιν, τὸ σῶμα του νὰ