Πόσα εἶναι τὰ «σκαλοπάτια» ἀνόδου στὴν ἔλλογη συνείδηση; ατ’ ἀρχὰς συμφωνῶ γενικῶς μὲ τὸν ἐν Μελβούρνῃ συνεργά- τη τοῦ «Δ», φιλόλογο κ. Θωμᾶ Ἠλιόπουλο, ποὺ στὸ κείμενό του μὲ τὸν ὁμώνυμο τίτλο τοῦ τεύχους 282 μᾶς λέει, ὅτι «ἡ συνωνυμία τῶν δύο οὐσιαστικῶν εἶναι πολὺ μακρινή» κι ὅτι στὴν οὐσία τους σημαίνουν δύο διαφορετικὰ πράγματα. Ἄλ- λο δηλαδὴ «ἀνάγνωση» κι ἄλλο «διάβασμα». Θὰ συμφωνήσω καὶ σ’ ἄλλα ἀκόμα, ὅπως π.χ. ὅτι ἀνάγνωση σημαίνει φέρνω ἐπάνω: ἀναγνώριση, ὅτι ἡ δημιουργία τῆς λέξεως εἶναι ἐπιτυχὴς κ.λπ. Πράγματι ἀνάγνωση σίγουρα σημαίνει φέρνω ἐπάνω τὴ γνώση. Ὄχι ὅμως τὴν κατανόη- ση. (Εἶναι πολὺ μεγάλη αὐτὴ ἡ λέξη.) Ἐπίσης ἡ ἀνάγνωση πολὺ δύσκολα γίνεται ἑρμηνεία τοῦ κειμένου –εἶναι πάντως ἕνα στάδιο ἀπαραίτητο– καὶ βεβαίως μόνο μὲ τὴν ἀνάγνωση δύσκολα ἀνασύρει κανεὶς νοήματα καὶ ἰδέες. Καὶ δυσκολώτερα ἀκόμη μετα-βάλλεται ἡ ἀνάγνωση σὲ νέα δημιουργία. (Ἔχει πολὺ δρόμο καὶ πολλὰ στάδια, καὶ πρέπει κυριολε- κτικὰ νὰ «γδάρῃ» τὸ μυαλό του κανεὶς μέχρι τὸ ξάγναντο τῆς δημιουργίας– καὶ μόνη ἡ ἀνάγνωση δὲν ἀρκεῖ.) Παρὰ ταῦτα οἱ ἀντιρρήσεις μου δὲν ἐντοπίζονται τόσο στὴν ἀνάγνωση ὅσο στὴν ἄλλη λέξη, τὸ «διάβασμα», ποὺ ἔγινε ἀπὸ τὸ διαβάζω, ὅπως λέει ὁ κ. Ἠλιόπουλος, «καὶ σημαί- νει ἁπλᾶ περνῶ ἀπὸ μέσα, ἁπλὸ πέρασμα μέσα ἀπὸ τὸ κείμενο» καὶ δημιουργήθηκε «μὲ ἄκριτη εὐκολία» (ἄρα εἶναι ἀνεπιτυχὴς ὡς λέξη), ἐν ἀντιθέσει μὲ τὴν ἀνάγνωση, ποὺ εἶναι πολὺ πετυχημένη· γιὰ νὰ καταλήξῃ στὸ συμπέρασμα, ὅτι ὁ ὅρος ἀνάγνωση φέρνει στὸ νοῦ «πολυσημία», ἐνῷ τὸ διάβασμα εἶναι ἄσημον καὶ «...δὲν ἔχει κανένα ἀπολύτως πνευματι- κὸ ἐκτόπισμα καὶ παραμένει φτωχός» (ὡς ὅρος). Κι ὅτι ἐν τέλει, ὅπως λέει, «ἡ ἀνάγνωση ποτίζει τὴ σκέψη κι ὄχι τὸ διάβασμα». Τὰ «βιβάζω», «γιγνώσκω» καὶ ἡ μέθεξη στὸ Λόγο ἱ δύο αὐτὲς λέξεις: εἶναι σύνθετες, καὶ ἡ κάθε μία ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα ρῆμα καὶ μία πρόθεση. Ἡ ἀνάγνωση, ἀνα+γιγνώσκω καὶ τὸ διάβασμα, δια+βαίνω. (Ὄχι δια+βιβάζω, ποὺ λέει καὶ ὁ «ἐθνικός μας» γλωσσολόγος κ. Μπαμπινιώτης.) Καὶ νὰ γιατί: Ἐρευνῶντας βρῆκα, ὅτι τὸ βιβάζω ἐνέχει ἐν πάσῃ περιπτώσει δι- αδικασία, διεργασία, ἡ ὁποία ἀναλόγως τῆς προθέσεως (γιὰ τὶς προθέσεις στὴ συνέχεια) συγκεκριμενοποιεῖται κάθε φορὰ π.χ. συμβιβάζω=ἐπιτυγχάνω τὴ σύγκλιση διεστώτων, προβιβάζω, μεταβιβάζω, ἐπιβιβάζω, ἀποβιβάζω. Ἐνῷ ὁ ἐπι-βάτης βγαίνει ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸ ἐπιβαίνω, γιατὶ δὲν μεσολαβεῖ τίποτα. Δὲν ἔχομε ἐδῶ καμμία διαδικασία, ἐνέργειες δη-