ΔΗΜ. ΜΠΟΓΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ” Ἡ δικαιοσύνη στὴν ̓Αθήνα τῆς κλασσικῆς ἐποχῆς Ἡ Δικαιοσύνη εἶναι, ὅπως λέγεται, τὸ ὁχυρὸν τῆς δημοκρατίας. Ἣ βάσις τῆς εὖδαιμονίας τῆς πολιτείας. Λίθος ἀκρογωνιαῖος ἐπὶ τοῦ ὁποίου θεμελιώνεται ἡ ἀσφάλεια καὶ ἡ εὐημερία τοῦ ἀτόμου. "Ανευ αὐτῆς δὲν νοεῖται πολιτισμός, διότι θὰ ἔπεκράτει ἡ αὐτοδικία, τὸ δίκαιον τοῦ ἴσχυροτέρου --- ὁ νόμος τῆς ζούγκλας. Κατὰ τὸν Πλάτωνα «ἐν τῆς δικαιοσύνῃ συλλήβδην πᾶσ ̓ ἀρετὴ ἐστιν». ̓Αλλὰ καὶ ἀπὸ πολὺ παλαιότερα ἡ Δικαιοσύνη δὲν ἐνδιέφερε μόνον τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλά, καθὼς εἶχε θείαν τὴν προέλευσιν καὶ τὴν ἀποστολήν, ἀπησχόλει σοβαρότατα τὸ Πάνθεον τοῦ Ολύμπου. Ὁ Ἡσίοδος ἀναγνωρίζει τὴν Θέμιδα ὡς θεὰν «θυγατέρα τοῦ Οὐρανοῦ καὶ τῆς Γαίας» (Θεογον. 135). Ὃ δὲ "Όμηρος “τὴν θέλει πιστὴν ἀκόλουθον τοῦ Διός, ἀγγελιαφόρον του, διὰ νὰ προσκαλεῖ τοὺς θεοὓς εἰς τὰ συμβούλια: «Ζεὺς δὲ θέμιστα κέλευε θεοὺς ἀγορήνδε καλέσαι». (λ. Υ 4). ̓Ακόμη φίλην του καὶ ἔμπιστη σύντροφό του, πού, μισοξαπλωμένη κοντά του, ψιλοκουβεντιάζει μαζί του: « Ἐγκλιδὸν ἑζομένη πυκινοὺς ὀάρους ὀαρίζει» (Ὁμήρ. "Ύμνος εἰς Δία ΧΧΙΠ. 1-3). Ὁμοτράπεζον εἰς τὰ συμπόσια. τῶν θεῶν διὰ νὰ ἐποπτεύει τὴν. εὐταξίαν καὶ τὴν τήρησιν τῶν ἐθίμων: « ̓Αλλὰ σὺ ἄρχε θεοῖσι, δόμοις ἐνὶ δαιτὸς ἐΐσης» (Ἰλιάδ. β 87.95). Τὴν θέλει, ἀκόμη, σύμμαχον τοῦ Αρη, ποὺ εἶναι ἕτοιμος νὰ ἀγωνισθῆ μαζί της πρὸς ἐπικράτησιν τῶν ἀποφάσεών της: «Νίκης ἐν πολέμοιο πάτερ, συναρωγὲ Θέμιστος» (Ομήρ. Ὕμνος εἰς Αρη ΝΊΠ]. 4). Ἢ ̓Αθηνᾶ μετέχει, ἐπίσης, ἐνεργῶς στὸν ἔργον τῆς Δικαιοσύνης; Μὲ τὴν ἀθωωτικὴ ψῆφον της λύει τὸ ἀδιέξοδον τῆς ἰσοψηφίας. Θεμελιώνει καὶ ἑδραιώνει τὸ ἀνώτατο δικαστήριο, τὸν Αρειο Πάγο --- ἐγγύηση καὶ «φρούρημα» ὅλης τῆς ̓Αττικῆς. Προπύργιον καὶ σωτήριον τῆς πόλεως. ̓Αδέκαστον, σεπτόν, σοφόν, ἄγρυπνον --- γιὰ νὰ κοιμοῦνται ἥσυχοι οἱ πολίται: «Ἔρυμα χώρας καὶ πόλεως σωτήριον. Κερδῶν ἄθικτον βουλευτήριον, αἰδοῖον, ὀξύθυμον, εὖδόντων ὕπερ γρηγορός, φρούρημα τῆς ̓Αττικῆς» (Αἰσχύλου Ὀρέστεια- Εὐμενίδες 700706). | Ὃ Ζεὺς δὲν ὑστερεῖ εἰς ἐνδιαφέρον διὰ τὸ: ἔργον τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὴν «εὐδικίαν» κρατῶν ἕτοιμον τὸ ἐκηβόλον ὅπλον τῆς ὀργῆς του κατὰ τῶν ἀδικούντων (Αἰσχ. ἔ.ᾱ., Λουκιανοῦ Τίμων 100). ̓Εκδικούμενος ἔτσι διὰ τὰς συνεπεία δωροδοκίας λαμβανομμένας ἀδίκους ἀποφάσεις, ποὺ «ἀτιμάζουν τὴν ἀγοράν». Κατὰ τὸν Ὅμηρον, προκαλοῦν τὴν κατὰ τῶν δικαστῶν ὀργήν τοῦ Διός, ἡ ὁποία ἐκδηλοῦται μὲ τὰς φοβερὰς τρικυμίας. Ὃ 'Ἡσίοδος ἐπικαλεῖται αὐτὴν τὴν ὀργὴν τοῦ Διὸς ὅταν, δωροδοκη- : θέντες δικαστάς, τὸν ἠδίκησαν, ἐπιδικάσαντες στὸν ἀδελφόν του Πέρσην ὁλόκληρη τὴν πατρικὴ κληρονομία (Παπαρρηγ. Ἱστορ. Ἑλλ. Ἐθν. τ. Α ̓ σελ. 77). Ζεὺς πατήρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε ἐγέννησε ἐκ τῆς Θέμιδος τὰς Ὥρας, θυγατέρας του: Εἰρήνην, Εὐνομίαν καὶ Δίκην. Τὴν Δίκην ἀκολουθοῦν πάντοτε αἱ Ἐρινύες ἤ Σεμναί, Εὐμενίδες, Ποιναὶ καὶ Μανίαι καλούμεναι. Αὗται ἐγεννήθησαν κατὰ. τὸν Ἡσίοδον (Θεογον. 18) ἐκ σταγόνων αἵματος τῆς Γαίας καὶ τοῦ (θεοῦ) Οὐρανοῦ. Τὰ ὀνόματά των, κατὰ τὸν ̓Απολλόδωρον, εἶναι: Μέγαιρα, ̓Αληκτώ καὶ Τισιφόνη (Αι πολλόδ. ἴτην 1.2.3): «Αθανάτων μετὰ φύλον, προλιπόντ ̓ ἀνθρώποις, Αἰδὼς καὶ Νέμεσις». (Ἔργα 197). Οἱ θεοὶ ἐδώῤησαν στοὺς θνητοὺς τὴν Νέμεσιν, τὴν Αἰδὼ καὶ τὴν Δίκην, πού συνεργάζονται διὰ τὴν διακυβέρνησίν των. Σ ̓ αὖτὸ συμφωνοῦν: ὁ Ἡσίοδος (Θεογον. 18, ̓Απολλόδ. 1.3), ὁ Ὅμηρος: 'Ο Τηλέμαχος ἀνήμπορος νὰ ἐκδιώξει τοὺς μνηστῆρας, τοὺς ἐξορκίζει νὰ θυμηθοῦν τὴν Νέμεσιν καὶ τὴν Αἰδὼ πρὸς τοὺς γύρω ἀνθρώπους, ἄλλως ὁ Ζεὺς καὶ ἡ Θέμις (ποὺ θὰ τοὺς παρακαλέσει μέ... λιτανεία) θὰ τοὺς ἀνταπο- » Ὁ κ. Δημήτριος Μπογδανόπουλος εἶναι ἐπίτιμος δικηγόρος τῶν Πατρῶν καὶ συγγραφεύς.