ΝΟΣΗΡΗ ΔΥΣΚΛΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΥΚΛΕΙΑ ΠΡΟΓΟΝΩΝ αρακολουθῶ ἐδῶ καὶ ἀρκετὰ χρόνια τὸ φαινόμενο τῆς ἐπίκλη- σης (αὐτὴ εἶναι ἡ σωστὴ λέξη) τῆς εὔκλειας τοῦ Ἀρχαίου Ἑλλη- νικοῦ Πολιτισμοῦ ὡς ἑνὸς εἴδους πιστοποιητικοῦ πολιτικῆς εὐ- γένειας ἀπὸ διάφορους ἀνθρώπους –κατοίκους τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου*. Καὶ πάντοτε διερωτῶμαι, τί εἶναι τὸ περιεχόμενο καὶ ποιά ἡ σημασία ἀλλὰ καὶ τὰ βαθύτερα κίνητρα τῆς ἐπίκλησης αὐτῆς. Κατέ- ληξα σὲ κάποιες ἑρμηνεῖες καὶ συμπεράσματα ἰδεολογικὰ καὶ ψυχολογικά, τὰ ὁποῖα ἐπιθυμῶ νὰ κοινοποιήσω λακωνικὰ στὸ παρὸν σημείωμα. Εἶναι, νομίζω, φυσιολογικὸ τὸ νὰ ἐναβρύνεται κανεὶς γιὰ τοὺς προγόνους του μόνον, ὅταν καὶ ὁ ἴδιος εἶναι συνεχιστὴς τῶν ἔργων τους. Καὶ τὸ ἴδιο πρᾶγμα γίνεται νοσηρό, ὅταν ὁ ἴδιος εἶναι ἀνάξιός τους. Διότι ἔτσι τονίζει τὴν μειονεξία του καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἀλλά, τὸ χειρότερο, πρὸς τοὺς ἄλλους, κά- τι τὸ ὁποῖο δὲν θὰ πάθαινε, ἂν ἦταν πιὸ μετριόφρων. «Ἂν εἴμεθα ἀληθῶς εὐ- κλεέστατοι», λέγει ὁ Κοραῆς, «ὡς ζητοῦν νὰ μᾶς πείσωσιν οἱ θρασεῖς δημο- κόλακες, τὰ φωτισμένα ἔθνη ἤθελαν ὁμολογήσει τὴν μεγάλην μας εὔκλειαν ἢ θὰ ἐντρέποντο νὰ τὴν ὀνομάζουν ἐξεναντίας δύσκλειαν.» Τὸ νοσηρὸ σύνδρομο τῆς καυχησιολογίας πάντοτε ἐμφανίζεται, ὅταν ὑπάρ- χῃ ἀνάγκη ἀπόκρυψης ἄσχημων ἢ δυσάρεστων γιὰ τὸν καυχώμενο πραγματι- κοτήτων, ποὺ βαρύνουν τὸν ἴδιο (ἢ νομίζει ὅτι τὸν βαρύνουν). Συνεπῶς ὁ ἐπι- καλούμενος τὴν ἀρχαία εὔκλεια ἔχει, κατὰ τὸ κοινολεκτούμενο, «βρεγμένη τὴν φωλιά του», δηλ. κάτι δὲν πάει καλὰ μ’ αὐτόν, εἶναι δυσκλεής, ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ Κοραῆς. Καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ δύσκλειά μας συγκεκριμενοποι- * Τὸ φαινόμενο τῆς ἐπίκλησης αὐτῆς εἶναι βέβαια παλαιό, ἀλλὰ παρουσιάστηκε πά- λι σὲ μεγάλη ἔξαρση 10 περίπου χρόνια μετὰ τὴν ἐμφάνιση τοῦ «Δ» (Ἰανουάριος 1982)· καὶ κατὰ κάποιο τρόπο κάποιοι νομίζουν, ὅτι εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς διαφω- τιστικῆς μας προσπάθειας. Ὅμως ὁ «Δ» δὲν ἐξέδωσε ποτὲ πιστοποιητικὸ κληρο- νομικῆς εὐγένειας οὔτε στὸν ἑαυτό του οὔτε στοὺς σημερινοὺς κατοίκους τοῦ ἑλ- λαδικοῦ χώρου, ἀντίθετα μαστιγώνει ἀνηλεῶς τὴν σημερινὴ ἀναξιότητά μας, ἀσχο- λούμενος ἀποκλειστικὰ μὲ τὴν ἀναστύλωση τῆς πρὸ πολλοῦ ἐξαλειφθείσας ἱστορι- κῆς αὐτογνωσίας μας, μέσῳ τῆς ὁποίας εὐελπιστοῦμε, ὅτι κάποτε ἴσως ἀνακύψῃ ἡ (τρομερὰ δύσκολη) συνειδητοποίηση τῆς χαμένης ἑλληνικότητας. Τῆς ἑλληνικότη- τας ὄχι ὡς «πιστοποιητικοῦ εὐγένειας» τῶν ρωμιῶν, ἀλλὰ ὡς παγκοσμίως ζητούμε- νου τρόπου σκέπτεσθαι καὶ ζῆν. Ἡ δὲ ἱστορικὴ αὐτογνωσία δὲν ταυτίζεται μὲ τὴν ἱστορικὴ γνώση, εἶναι ἡ ἐπίγνωση τῆς ἱστορικῆς γνώσης, γι’ αὐτὸ καὶ εἶναι ἀφάν- ταστα δυσκολώτερη ἡ ἀπόκτησή της.