Ç ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Ἡ σημειολογία τοῦ «Ἀποξυόμενου» ἔννοια τοῦ ἀτόμου ὡς μέρους τοῦ Σύμπαντος ἀπησχό- λησε τοὺς φιλοσόφους, ἰδιαιτέρως τὸν Δημόκριτο καὶ τὸν Ἐπίκουρο. Κατὰ τὸν πρῶτο τὰ ἄτομα εἶναι ἀόρα- τα, ἀπειροελάχιστα, κινοῦνται διαρκῶς στὸ Σύμπαν, πάντοτε σὲ εὐθεῖα γραμμή· δέχεται τὸ ἀναπόφευκτο: «Πάντα τε κατ’ ἀνάγκην γίγνεσθαι.» Φρονοῦσε, ὅτι σκοπὸς τῆς ζωῆς κάθε ἀνθρώπου θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ εὐθυμία, ὁ γαλήνιος καὶ εὐτυχὴς βίος, ὁ ὁποῖος δὲν διαταράσσεται ἀπὸ φόβο καὶ δεισιδαιμονία (Διογέ- νης Λαέρτιος, «Βίοι Φιλοσόφων» - Δημόκριτος 44,45). Ὁ δεύτερος θε- ωρεῖ, ὅτι κάποια ἄτομα παρεκτρέπονται, καὶ πλαγίως δέχεται καὶ τὴν τύχη: «ἐὰν οὕτω τύχῃ». Ἔλεγε, ὅτι στὴν κίνησι τῶν ἀτόμων ὑπάρχει καὶ ὁ παλμὸς καὶ ὁ ἀναπαλμὸς (κατὰ τοὺς συγχρόνους φιλοσόφους: ἡ συνείδησις καὶ ἡ αὐτοσυνείδησις). Φρονοῦσε, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀφήνωμε τὸν ἑαυτό μας στὴν εἱμαρμένη: «εἱμαρμένην δουλεύειν», δι- ότι ἡ εἱμαρμένη εἶναι ἡ ἴδια ἡ ἀνάγκη, καὶ μόνον μὲ τὴν δρᾶσι του ὁ ἄνθρωπος κανονίζει τὰ τῆς ζωῆς του, νὰ μὴν στηρίζεται μόνον στὴν καλὴ ἔκβασι τῆς τύχης του: «βέλτιον γὰρ ἐν ταῖς πράξεσιν τὸ καλῶς κριθὲν μὴ ὀρθωθῆναι διὰ ταύτην». Ἡ δρᾶσις γίνεται ἐλεύθερη, ὅταν ἀποφεύγωνται τὰ δεσμά της: «τὸ δὲ παρ’ ἡμᾶς ἀδέσποτον». (Διογέ- νης Λαέρτιος, «Βίοι Φιλοσόφων» - Ἐπίκουρος, 133-135.) Ἡ σύγχρονη Φυσικὴ δέχεται τὶς προαναφερόμενες ἀπόψεις, προσθέτοντας καὶ τὴν ἐσωτερικὴ δύναμι τοῦ ἀτόμου, τὴν ἀτομικὴ ἐνέργεια (κεντρικὸς πυ- ρήν, ἠλεκτρόνια, πρωτόνια, οὐδετερόνια).