ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
40ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1985
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η άμεση δημοκρατία και τα άλλα πολιτεύματα — ΚΟΝΤΟΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
Κείμενο φύλλου
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΝΤΟΣ
Ἢ ἄμεση δημοκρατία καὶ τὰ ἄλλα πολιτεύματα
τῆς ἐξουσίας ἐπαγγελματικά, ὅπως γιὰ πα'Ὑπάρχουν
τέσσερεις τρόποι ἀνάδειξης
ράδειγμα οἱ δικαστές, εἶναι ἰσόβιοι
τῶν ἀρχόντων: α) τὸ κληρονομικὸ δικαίῶλειτουργοί’
ἄν τὴν ἀσκοῦν ἡμιεπαγγελμα- μα,
β) ἡ ἐκλογή, Υ) ἡ κλήρωση καὶ δ) ὁ διοτικά,
τυπικὰ ἀνανεώνονται κατὰ τακτὰ
ρισμός. Τὰ τρία πρῶτα ἀντιστοιχοῦν στὰ
χρονικὰ διαστήματα’ οὐσιαστικὰ ὅμως
τρία πολιτεύματα" ὁ διορισμὸς χρησιμμοπαραμένουν
οἱ ἴδιοι τόσο στὴ νομοθετική,
ποιεῖται καὶ στὰ τρία.
ὅσο καὶ στὴ διοικητικο-εκτελεστικὴ λειἪ
πολιτευματικὴ ἐξελικτικὴ πορεία τῆς
τουργία.
ἀνθρωπότητας, ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ἔχουμε
Στὴ Δημοκρατία ἔχουμε ἰσοβιότητα γιὰ
κοινωνικὴ διαφοροποίηση, ἦταν ἀπὸ τὴ
τὴ νομοθετικὴ λειτουργία, ἐπειδὴ σ ̓ αὐτὴ
Μοναρχία πρὸς τὴ Δημοκρατία” καὶ φυσιμετέχουν
ὅλοι οἱ ἐλεύθεροι πολίτες: γιὰ τὴ
κὰ ὡς πρὸς τὸν τρόπο ἀνάδειξης τῶν ἀρδικαστικὴ
λειτουργία ἐνιαύσια θητεία, ποὺ
χόντων ἡ ἐξελικτικὴ πορεία ἦταν ἀπὸ τὸ
εἶναι δυνατὸ νὰ ἐπαναληφθεῖ πολλὲς φορὲς
κληρονομικὸ δικαίωμα πρὸς τὴν κλήρωκατὰ
τὴ διάρκεια τῆς ζωῆς τοῦ ἐλεύθερου
ση. Κάθε ἑπόμενο πολίτευμα χρησιμοπολίτη
ἀκόμα καὶ τὸν ἀμέσως ἑπόμενο
ποιοῦσε καὶ συνήθειες τοῦ προηγούμενου.
χρόνο’ γιὰ τὰ ἀξιώματα τῆς διοικητικοἜτσι,
ἐνῶ ἡ Μοναρχία χρησιμοποιεῖ τὸ
εκτελεστικῆς λειτουργίας ἡ θητεία ἦταν ἐκληρονομικὸ
δικαίωμα καὶ κατὰ κόρο τὸ
νιαύσια κατὰ κανόνα ἤ μικρότερη, μὲ μὴ
διορισμό, ἡ ̓Ολιγαρχία χρησιμοποιεῖ σὰν
δυνατότητα νέας ἀνάληψης ἀξιώματος
πρωταρχικὸ τρόπο ἀνάδειξης τῶν ἀρχόνκληρωτοῦ
στὴ λειτουργία αὐτή.
των τὴν ἐκλογὴ καὶ συχνὰ τὸ διορισμό. Ἣ
Χαρακτηριστικὸ εἶναι, ὅτι, ὅσο περισσόΔημοκρατία
πάλι χρησιμοποιεῖ κατὰ κόρο
τερες ἁρμοδιότητες ἔχει κάποιο ἀξίωμα
τὴν κλήρωση()) καὶ σὲ εἰδικὲς καὶ λίγες πεστὴ
διοικητικο-εκτελεστικὴ λειτουργία,
ριπτώσεις τὴν ἐκλογή. Ὁ διορισμὸς στὴ
τόσο πιὸ ὀλιγοχρόνια ἔχει τὴ θητεία του. Ὃ
Δημοκρατία εἶναι πολὺ σπάνιος καὶ γιὰ θέβουλευτὴς
εἶχε θητεία ἐνιαύσια“ ὁ πρύτασεις
δευτερεύουσες, ποὺ ἐξαρτῶνται ἀπὸ
νις, ἀξίωμα ποὺ ἧταν κάτι σὰν ὑπουργὸς ἤ
κάποιο κληρωτὸ ὄργανο. Στὴν ἀρχαία ̓Ακυβερνητικὸς
βουλευτής, εἶχε θητεία μόνο
θήνα(2 διάφοροι κληρωτοὶ ἄρχοντες εἶχαν
36 ἤ 35 ἡμερῶν καὶ ὁ πρόεδρος τῶν πρυτάδικαίωμα
νὰ πάρουν κάποιο ἔμπιστό τους
νεων, ἀξίωμα ποὺ θὰ ἀντιστοιχοῦσε σήμεβοηθὸ
γιὰ τὴν καλύτερη διεκπεραίωση τῶν
ρὰ στὸν πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας, ἦταν
καθηκόντων τους.
μόνο γιὰ 24 ὧρες.
Οἱ κληρωτοὶ ἄρχοντες εἶναι ἐνιαύσιοι
Μονοπρόσωπα ὄργανα δὲ συνηθίζονται
καὶ μὴ ἀνακλητοί' λογοδοτοῦν ὅμως στὰ
στὴ Δημοκρατία καὶ ἰδιαίτερα στὴν διοικηδικαστήρια,
μόλις ἡ θητεία τους λήξη. ̓Αντικὴ
ἐκτελεστικὴ λειτουργία’ κι ἄν ὑπάρτίθετα,
οἱ αἱρετοὶ εἶναι ἀνακλητοὶ ὁποιαδήχουν,
ἔχουν θητεία πολὺ ὀλιγόχρονη ̓ γι ̓
ποτε στιγμή, εἶναι καὶ αὐτοὶ ἐνιαύσιοι, λοαὐτὸ
καὶ τὰ ἐνδεχόμενα ἄσχημα ἀποτελέγοδοτοῦν
στὰ δικαστήρια μὲ τὸ πέρας τῆς
σματα τῆς κλήρωσης (γιὰ παράδειγμα, ἄθητείας
τους καὶ εἶναι ἐπανεκλόγιμοι. Οἱ
τομα ἀνίκανα) ἐκμηδενίζονται.
θρησκευτικοὶ ἄρχοντες ἦσαν αἱρετοὶ ἀλλὰ
Ἢ ἐξουσία τὸν πρῶτο χρόνο ὠριμάζει
ἀπὸ καθορισμένες οἰκογένειες().
τὸν ἄνθρωπο, τὸ δεύτερο τὸν μεθάει, καὶ
«καβαλάει κανεὶς τὸ καλάμι» κατὰ τὴ λαϊΔιάρκεια
τῆς θητείας
κἡ ρήση’ ἀπὸ τὸν τρίτο χρόνο καὶ πέρα ἡ ἐΔιαφορετικὴ
εἶναι ἡ τακτική τοῦ κάθε
ξουσία διαφθείρει(β) τὸν κάθε πολίτη. Ὅλα
πολιτεύματος ὡς πρὸς τὴ διάρκεια τῆς θηαὐτὰ
οἱ πρόγονοι τὰ εἶχαν φιλοσοφήσει
τείας. Στὴ Μοναρχία ὁ μονάρχης εἶναι
καί, ἐνῶ ἔλεγαν ὅτι «ἀρχὴ ἄνδρα δείκνυσι»,
ἰσόβιος! οἱ ὑπόλοιποι ἄρχοντες διορίζονται
θέσπισαν μονόχρονη τὸ πολὺ θητεία καὶ ἕφτιαξαν
παράλληλα καὶ τὸ θεσμὸ τοῦ ὁκαὶ
παύονται ἀπὸ τὸ μονάρχη. Στὴν Ὀλιγαρχία
ἡ διάρκεια κυμαίνεται ἀνάλογα μὲ
στρακισμοῦ: καὶ τὸ Θεμιστοκλῆ, ἀφοῦ
τὸ ἄν ἡ ̓Ολιγαρχία εἶναι πιὸ κοντὰ στὴ Μοπρῶτα
τὸν τίμησαν, ὅπως ἄλλωστε τοῦ ἄἔιζε,
σὰ σωτῆρα τῆς Ἑλλάδας τόσο οἱ ̓Αναρχία
ἤ πιὸ κοντὰ στὴ Δημοκρατία. Γενιθηναῖοι
ὅσο καὶ οἱ ἄλλοι Ἕλληνες, τὸν ὑκὰ
αὐτοὶ ποὺ ἀσκοῦν κάποια λειτουργία