Α Ρ Ω Μ Οἱ τεχνικὲς ἐκπλήξεις ἀπὸ τὴν ἔρευνα τοῦ Ὑπολογιστῆ τῶν Ἀντικυθήρ ΦΙΕ Α ων Ç ΙΠΠΟΠΕΔΗ ΤΟΥ ΕΥΔΟΞΟΥ ΚΑΙ Ç ΟΥΡΑΝΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Τὰ θεωρητικὰ πρότυπα τοῦ Εὐδόξου ὑλοποιοῦνται στὸν Ὑπολογιστὴ τῶν Ἀντικυθήρων πὸ τὰ πρῶτα χρόνια τοῦ Μεσαίωνα μέχρι τὸ τέλος περίπου τοῦ 19ου αἰῶνα ὁ Εὔδοξος ἦταν σχεδὸν ἄγνωστος στὴ διε- θνῆ Ἐπιστήμη. Πολὺ πρόσφατα ἡ κριτικὴ κατώρθωσε νὰ τοποθετήσῃ τὸν Εὔδοξο στὴν ἁρμόζουσα σὲ αὐτὸν θέση, ἰδίως κατόπιν ἐργασίας τοῦ Ἰταλοῦ ἀστρονόμου Σκιαπα- ρέλλι καὶ τῆς σπουδῆς χωρίων τοῦ Ἀρχιμήδη, τοῦ Πρόκλου καὶ ἄλλων συγγραφέων. Ὁ Εὔδοξος ὁ Κνίδιος (408-355 π.Χ.) ὑπῆρξε διευθυντὴς τοῦ Τμήματος Θετικῶν Ἐπιστημῶν τῆς Πλατωνικῆς Ἀκαδημίας, ὅπου ἐπιδόθηκε στὴν ἐπιστημονικὴ ἔρευ- να καὶ ἀνακάλυψε πολλὰ νέα θεωρήματα τῆς Γεωμετρίας, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ θεωρήματα, ποὺ εἶχαν σχέση μὲ τὴ Χρυσῆ Τομή, τὴν ὁποία πρῶτα σπούδασαν οἱ Πυθαγόρειοι. Σπουδαιότατη μαθηματικὴ ἀνακάλυψη τοῦ Εὐδόξου θεωρεῖται ὁ ὁρισμός, τὸν ὁποῖο ἔδωσε γιὰ τὰ ἀσύμμετρα μεγέθη ἢ, ὅπως λέμε σήμερα, γιὰ τοὺς ἀσύμμετρους ἀριθμούς. Ὁ Ἀρχιμήδης μᾶς πληροφορεῖ γιὰ τὶς θαυμαστὲς γεωμετρικὲς ἀνακαλύψεις τοῦ Εὐδόξου. Στὴν ἐπιστολή του πρὸς τὸν μαθηματικὸ Δοσίθεο, λέει ὁ Ἀρχιμήδης, ὅτι ἀπέδειξε μεταξὺ ἄλλων καὶ τὸ θεώρημα, ὅτι ἡ ἐπιφάνεια τῆς σφαίρας ἰσοῦται μὲ τέσσερις μεγίστους κύκλους τῆς σφαίρας, κι ὅτι οἱ ἀποδείξεις τῶν θεωρημάτων του δὲν εἶναι κατώτερες τῶν ἀποδείξεων τοῦ Εὐδόξου, οἱ ὁποῖες θεωροῦνται σπουδαῖ- ες. Ὁ Εὔδοξος ἀπέδειξε, ὅτι κάθε πυραμίδα εἶναι τὸ τρίτο μέρος πρίσματος, ποὺ ἔχει τὴν ἴδια βάση καὶ τὸ ἴδιο ὕψος μὲ τὴν πυραμίδα, καὶ ὅτι κάθε κῶνος εἶναι τὸ τρίτο μέρος τοῦ κυλίνδρου, ποὺ ἔχει τὴν ἴδια βάση καὶ τὸ ἴδιο ὕψος μὲ τὸν κῶνο. Ἐνῷ οἱ ἰδιότητες αὐτὲς προϋπῆρχαν φυσικὰ στὰ σχήματα αὐτά, κανένας ἀπὸ τοὺς πρὶν τὸν Εὔδοξο ἄξιους λόγου γεωμέτρες δὲν τὶς εἶχε ἀντιληφθῆ.