ΔΥΟ ΕΚΡΗΚΤΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ν θε λή σῃ κα νεὶς νὰ «ἀ πο στά ξῃ» νο η μα τι κὰ τὸ Εἰ κο σι έ να, γιὰ νὰ δια πι στώ σῃ, τί ση μαν τι κὸ ἔ δω σε στὴν Ἱ στο ρί α ὁ πο λυ αί μα κτος ἑ πταε τὴς ἀ γῶ νας τῆς ἀ νε ξαρ τη σί ας μας, θὰ δῇ ἔκ πλη κτος, ὅ τι τὸ ἀ ποτέ λε σμα, ποὺ ἄλ λα ξε τὴν ἱ στο ρι κή μας πραγ μα τι κό τη τα, δὲν εἶ ναι τί πο τε ἄλ λο ἀ πὸ δύο λέ ξεις. Κρά τος, θρη σκεί α, λα ός, ὀρ γα νω τι κὴ δο μή, οἰ κο νο μί α καὶ ὅ,τι ἄλλο χα ρα κτη ρί ζει σὰν σύ νο λο τὸν πλη θυ σμὸ μιᾶς γεωγρα φι κῆς πε ρι ο χῆς ὑ πῆρ χαν πάν το τε στὸν ἑλ λη νι κὸ χῶ ρο, εἴ τε ἐ πὶ Ρω μαι ο κρα τίας εἴ τε ἐ πὶ Βυ ζαν τι νο κρα τί ας εἴ τε ἐ πὶ Τουρ κο κρα τί ας –καὶ σὲ γε νι κὲς γραμ μὲς τὰ ἴ δια αὐ τὰ πράγ μα τα ὑ πάρ χουν καὶ στὸ ση με ρι νὸ κρά τος μας. Βέ βαι α κά τω ἀ πὸ τὶς ἐ θνο κρα τι κὲς ἀν τι λή ψεις τῆς νε ώ τε ρης, με τὰ τὴ Γαλ λι κὴ Ἐ πα νά στα ση, ἐ πο χῆς ἡ ἐ πί ση μη ἰ δε ο λο γί α μᾶς ἔ χει συ νη θί σει στὴν πλή ρη δι άκρι ση π.χ. τοῦ ρω μα ϊ κοῦ ἢ βυ ζαν τι νοῦ ἢ ὀ θω μα νι κοῦ κρα τι σμοῦ ἀ πὸ τὸν νε ο ελλη νι κὸ κρα τι σμό, ἡ δι ά κρι ση ὅμως αὐ τὴ εἶ ναι κυ ρί ως ἰ δε ο λο γι κὴ (ἐ θνι κι στι κή) καὶ ἐ λά χι στα πο λι τι κή-οὐ σι α στι κή. Ἡ κα θα ρὰ ἐ ξου σι α στι κὴ κα τά στα ση πα ραμέ νε ι λί γο-πο λὺ στα θε ρή· καὶ ἀ νε ξαρ τή τως τῶν ἐ πι κρα τούν των ἑ κά στο τε ἰ δε ο λογη μά των τὸ σχῆ μα ἐ ξου σια στής-ἐ ξου σι α ζό με νος εἶ ναι ἡ αὐ θεν τι κὴ ἀ πει κό νι ση τῆς ὠ μῆς ὅ σο καὶ ἀ λη θι νῆς πο λι τι κῆς σ’ ὅ λους τοὺς τό πους καὶ σ’ ὅ λες τὶς ἐ ποχές. Αὐ τὸ ποὺ εἶ ναι «και νού ργιο» με τὰ τὸ Εἰ κο σι έ να εἶ ναι οἱ ὀ νο μα σί ες τοῦ χώρου καὶ τῶν κα τοί κων του μὲ δύο λέ ξεις, ποὺ εἶ ναι μὲν πα νάρ χαι ες, ἀλ λὰ εἶ χαν ἐ ξα φα νι σθῆ στὴν γλῶσ σα ποὺ ὡ μι λεῖ το στὴν πε ρι ο χή. Πραγ μα τι κὰ μέ χρι τὶς πα ρα μο νὲς τοῦ Εἰ κο σι έ να ἡ γε ω γρα φι κὴ ἔ κτα ση ποὺ κα τοι κοῦ με ἔ φε ρε ὀ νό μα τα ποὺ δὲν εἶ χαν καμ μί α σχέ ση μὲ τὴν λέξη «Ἑλ λά δα» («Ρού με λη», «Μο ριᾶς» κ.ο.κ.), ὅ πως καὶ οἱ κά τοι κοί της ἀ γνο οῦ σαν ἐν τε λῶς τὸ ἐ θνι κὸ ὄ νο μα «Ἕλ λην» («Ρω μιοί», «ρα γιᾶ δες», «χρι στια νοί» κ.ο.κ.). Ὅ πως ἔ χο με ἀ πο δεί ξει μὲ πολ λὲς ἱ στο ρι κὲς ἔ ρευ νες τοῦ «Δαυ λοῦ», ἀ πὸ τὰ πρῶ τα χρό νια τῆς Βυ ζαν τι νῆς Αὐ το κρα το ρί ας ἡ ἐκ στό μι ση τῆς λέ ξης «Ἕλ λην» εἶ χε διὰ νό μου κη ρυχθῆ ἀ δί κη μα («ἐ πὶ ἑλ λη νι σμῷ»), ποὺ ἐ πέ συ ρε τὴν ἐ σχά τη ποι νή, ἀλ λὰ ταυ τό χρονα, ὁ σά κις ἐ χρη σι μο ποι εῖ το (ὄ χι πάν τως στὴ λα ϊ κὴ γλῶσ σα, ποὺ τὴν ἀ γνο οῦσε ἐν τε λῶς), εἶ χε προσ λά βει τὴ χει ρό τε ρη δυ να τὴ ση μα σί α (τοῦ μω ροῦ, τοῦ πλα νημέ νου, τοῦ μια ροῦ, τοῦ μα νια κοῦ, τοῦ μυ σα ροῦ, τοῦ ἐ πι κα τά ρα του κ.λπ.), ὅ πως προ κύ πτει ἀ πὸ τὰ ἐ πί ση μα χρι στι α νι κὰ κεί με να (ἀλ λὰ καὶ τὰ κρα τι κὰ κεί με να τοῦ βυ ζαν τι νοῦ κα θε στῶ τος), τὰ μό να στὰ ὁ ποῖ α συ ναν τι έ ται μέ χρι τὸ 1750 περί που. Τὸ πρό σφα τα ἐκ δο θὲν βι βλί ο μας «Τὰ ὑ βρι στι κὰ κα τὰ τῶν Ἑλ λή νων ἐ πίση μα κεί με να τῆς Ὀρ θο δο ξί ας. - Ὅ σα ἐγ κρί νει καὶ χρη σι μο ποι εῖ σή με ρα ἡ Ἐκκλη σί α τῆς Ἑλ λά δος» δὲν ἀ φή νει καμ μί α ἀμ φι βο λί α, ὅ τι ἡ λέ ξη «Ἕλ λην» ἐ χρησι μο ποι εῖ το ἐπὶ Βυζαντίου μό νον ὑ βρι στι κά, ἀ πα ξι ω τι κά, ἀ πει λη τι κά. Ἀλ λὰ καὶ