ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
300ΜΑΡΤΙΟΣ 2007
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- «Ποιά είναι η ακρότατη εξουσία; Η παράδοση.» (Φρ. Νίτσε) — ΛΑΓΩΝΙΚΑΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
20692
ΔΑΥΛΟΣ/300, Μάρτιος 2007
πων, συγκεκριμένα τὸ ἱερατεῖο τῆς Ἐκκλησί-
ας, ἀπὸ τὸν ἀρχιεπίσκοπο μέχρι καὶ τὸν τε-
λευταῖο ὑπηρέτη της, ποὺ πληρώνεται ἀπὸ
τὸ Κράτος-ἐργοδότη, στὸ ὁποῖο οὐδεμίαν ἐρ-
γασία προσφέρει. Πῶς δικαιολογεῖται αὐτὴ
ἡ ἀνώμαλη κατάσταση; Τὸ ἱερατεῖο ἀνήκει
στὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος καὶ σ’ αὐτὴν
προσφέρει τὶς ὑπηρεσίες του. Τί φυσικώτερο
ἡ ἀμοιβή τους νὰ καταβάλλεται ἀπὸ αὐτήν.
Δόξα τῷ θεῷ ἡ Ἐκκλησία ἔχει τόσα πλούτη
(Ἐκκλησία καὶ μοναστήρια ἔχουν τσιφλίκι
τους τὴ μισὴ Ἑλλάδα. Κάποτε ὑπῆρχε καὶ
ἕνας ΟΔΕΠ, ποὺ μυστηριωδῶς ἐξαφανίστη-
κε –γιατί ἆραγε;) καὶ καθημερινὰ συσσωρεύ-
ει ἀπὸ τὴν συνδρομὴ τῶν πιστῶν καὶ τὸ ἐμπό-
ριό της –κεριά, λιβάνια, δίσκοι, ἁγιασμοί, τε-
λετουργίες, προσκυνήματα, ἅγια λείψανα, δω-
ρεὲς καὶ λοιπά, ὧν οὐκ ἔστι ἀριθμός– ἀκόμη
καὶ τὴν τέλεση τῶν μυστηρίων, γιὰ τὴν ὁποία
ἀμείβονται μὲ ξεχωριστὴ ἀμοιβὴ ἡ Ἐκκλησία,
ὁ παππᾶς, ὁ ψάλτης καὶ ὁ νεωκόρος, ἀνεξάρ-
τητα ἀπὸ τὸν μισθὸ ποὺ παίρνουν.
Μπορεῖ λοιπὸν ἡ Ἐκκλησία ἄνετα νὰ πλη-
ρώσῃ τοὺς ἐργαζόμενους σ’ αὐτὴν καὶ μάλι-
στα μὲ ἀμοιβὲς πολλαπλάσιες τῶν ἄλλων ἐρ-
γαζομένων. Τί δουλειὰ προσφέρουν στὸ Δημό-
σιο, γιὰ νὰ τοὺς πληρώνῃ αὐτὸ ἀπὸ τὴν φο-
ρολόγηση τῶν πολιτῶν του, ὀπαδῶν τῆς θρη-
σκείας αὐτῆς καὶ μή; Δὲν ξέρω, ἂν ὑπάρχῃ
ἀκόμα στὸν κόσμο ἄλλη χώρα, ποὺ νὰ πληρώ-
νῃ τὸ ἱερατεῖο τῆς θρησκείας ποὺ λειτουργεῖ
στὴ χώρα αὐτὴ ἀπὸ τὸν δημόσιο κορβανᾶ.
Ἀφορμὴ γιὰ τὶς σκέψεις αὐτὲς στάθηκε ἡ
ἐπικείμενη τροποποίηση τοῦ Συντάγματος,
ποὺ ρυθμίζει αὐτὰ τὰ θέματα. Εἶμαι βέβαι-
ος, ὅτι κανένας πολιτικὸς οὔτε σὰν ἄτομο
οὔτε σὰν παράταξη θὰ τολμήσῃ νὰ θίξῃ αὐ-
τὸ τὸ θέμα. Ἡ Ἐκκλησία ἦταν καὶ ἐξακολου-
θεῖ νὰ εἶναι ἀκόμα ἰσχυρὴ καὶ ἀσκεῖ ἐπιρροὴ
ὄχι μόνο στὸ λαὸ ἀλλὰ κυρίως στὴν πολιτι-
κὴ ἐξουσία. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἡ ἐπιρροὴ αὐ-
τὴ διαρκῶς ἐξασθενεῖ, γι’ αὐτὸ καὶ προσπα-
θοῦν τώρα νὰ ἀμβλύνουν τὸ καλλιεργημένο
μίσος τῶν πάμπολλων μεταξύ τους αἱρέσεων,
ὥστε ἐν τῇ ἑνώσει νὰ ἀντισταθοῦν στὴν τάση
αὐτή, πρᾶγμα πολὺ δύσκολο, λόγῳ ἀφ’ ἑνὸς
τῶν ὑπέρμετρων φιλοδοξιῶν τῶν ἡγεσιῶν
τους (φανερὸ παράδειγμα ἡ ἔρις μεταξὺ Πα-
τριαρχείου καὶ Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας) καὶ
ἀφ’ ἑτέρου λόγῳ τῆς ἐπιταχυνόμενης διαρρο-
ῆς ὀπαδῶν τους.
Ἂς γίνῃ ὅμως ἔστω μία προσπάθεια διαχω-
ρισμοῦ Πολιτείας-Ἐκκλησίας –αὐτὸ θὰ ἀνε-
βάσῃ τὸ κῦρος τῆς δεύτερης– καὶ ἂς σταματή-
σῃ ὁ ἐναγκαλισμὸς αὐτός, ποὺ μόνο τὴν μιὰ
πλευρὰ ὠφελεῖ καὶ μάλιστα τὴν κατὰ πολὺ
πλουσιότερη.
Φιλικὰ
Ἄγγελος Οἰκονομίδης
Κηφισιὰ
«Ποιά εἶναι ἡ ἀκρότατη ἐξουσία; Ἡ παράδοση.» (Φρ. Νίτσε)
Κύριε διευθυντά,
Ἡ λέξη παράδοση (ἀπὸ τὸ ρῆμα παραδί-
δωμι, ποὺ σημαίνει ἐμπιστεύομαι κάτι σὲ κά-
ποιον) εἶναι τὸ σύνολο τῶν πολιτιστικῶν στοι-
χείων καὶ ἀξιῶν τοῦ παρελθόντος. Ὑπάρχουν
διάφορες μορφὲς παράδοσης: ἱστορική, ἠθι-
κή, θρησκευτική, πνευματική. Καὶ εἶναι εὔλο-
γο νὰ μεταβιβάζωμε τὶς γνώσεις, τὰ ἤθη καὶ
ἔθιμα, τὰ δημοτικὰ τραγούδια, τοὺς λαϊκοὺς
θρύλους στὶς ἑπόμενες γενιὲς καὶ νὰ τὰ συντη-
ροῦμε. Ὅμως ὅλα τὰ ἀνωτέρω ἐξελίσσονται
ἀνάλογα μὲ τὶς σκοπιμότητες τῶν καιρῶν. Ἡ
θρησκευτικὴ παράδοση (ποὺ εἶναι περισσό-
τερο λαϊκή) πρέπει νὰ διαχωριστῇ ἀπὸ τὴν
πνευματικὴ (ἐπιστημονική), ποὺ οἱ Ἕλληνες
ἔθεσαν θεμέλια, πάνω στὰ ὁποῖα ἀναπτύχθη-
καν ὅλα τὰ ὑπόλοιπα εἴδη τῆς ἀνθρώπινης
γνώσης. Γιατὶ ἡ δεύτερη δέχεται ὅ,τι εἶναι δυ-
νατὸ νὰ ἀποδειχθῇ καὶ ἀπορρίπτει τὸ ἀνα-
πόδεικτο. Ἄλλο πρᾶγμα ἡ εἰκασία καὶ ἄλλο
πρᾶγμα ἡ ἀπόδειξη.
Μὲ τὸν ὅρο παράδοση νοεῖται καὶ ὁ συντη-
ρητισμὸς καὶ ἡ ὀπισθοδρόμηση, ἡ προσκόλ-
ληση στὸ παρελθὸν καὶ ἡ ἄρνηση τοῦ δημι-
ουργικοῦ παρόντος. Πρέπει νὰ καταλάβου-
με ἐπιτέλους, ὅτι πρέπει νὰ παραγκωνίζεται
κάθε ἄχρηστο στοιχεῖο καὶ νὰ ἀξιοποιῆται
κάθε ὠφέλιμο.