ΑΙΣΙΜΑ ΚΑΙ ΑΔΗΡΙΤΑ Ἔσωσε τὸ Γένος... ἀφορίζοντάς το! Μετὰ τὶς πρῶτες μας δημοσιεύσεις γιὰ τοὺς ἀφορισμοὺς τῶν ἐπαναστατῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τὸ 1821 ἡ ἐπίσημη θέση τοῦ ἑλληνορθόδοξου κατεστη- μένου ἦταν ἀδιαπραγμάτευτη: Καμμιὰ συζήτηση γι’ αὐτούς. Σήμερα, ἀρκετὰ χρόνια μετά, διάφορα ἔντυπα ἀναδημοσιεύουν τὸ θέμα, σχετικὲς συζητήσεις γίνονται στὰ τηλεοπτικὰ παράθυρα, ἐνῷ πλῆθος ἱστοσελίδων παρουσιάζουν τοὺς ἀφορισμούς. Οἱ ταγοὶ τῆς ρωμιοσύνης δὲν μποροῦν πλέον νὰ ἀρνοῦνται τὴν Ἱστορία, ἀλλὰ ἀλλάζουν πολιτικὴ ἐπιχειρῶντας τὴν παραχάραξή της. Χαρακτηριστικὸ παράδειγμα τὸ ἄρθρο τοῦ κ. Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου, πρώην ὑπουργοῦ Παιδείας καὶ Θρησκευμά- των καὶ ἀκαδημαϊκοῦ στὸ «Βιβλιοδρόμιο» τῆς Ἐφημερίδας «Τὰ Νέα» (27 Ὀκτ. 2006), ὅπου γιὰ τὸν ἀφορισμὸ καὶ τὸν Γρηγόριο Ε΄ ἀναφέρει, πὼς «μὲ τὴν ἠθικὴ ἐγρήγορσή του, τὴν εὐθυκρισία του καὶ τὴν αὐτοθυσία του, αὐτὸς προπάντων, σὲ ἀγαστὴ συνερ- γασία μὲ τὸν Τοῦρκο ὁμόλογό του, ἔσωσε τὸ γένος τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὸν ἐπικείμενο τότε ἀφανισμό», ἐνῷ ἀντὶ γιὰ ἀφορισμὸ χρησιμοποιεῖ τὴ λέξη ἀποκήρυξη. «Τὰ Νέα», «Βιβλιοδρόμιo», 27 Ὀκτ. 06 [Ὁ Γρηγόριος Ε΄ εἶχε ἐκδώσει τρεῖς ἀφοριστικὲς ἐγκυκλίους, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μία ἦταν προσωπική-ἐμπιστευτικὴ (ἐν ἀγνοίᾳ τῶν τουρκικῶν ἀρχῶν) πρὸς τοὺς μητρο- πολίτες, ποὺ ἐξέφραζε τὴν αὐθεντικὴ πολιτικὴ τῆς Ὀρθοδοξίας χωρὶς τὴν πίεση τῆς σουλτανικῆς ἐξουσίας. Ἡ ἐκτέλεσή του δὲν ἀποφασίσθηκε γιὰ τὰ δῆθεν φιλοεπα- ναστατικά του φρονήματα, ἀλλὰ ἦταν πράξη τῆς τουρκικῆς ἐξουσίας μὲ καθαρὰ ψυχολογικὸ σκοπὸ (τρομοκράτηση τῶν ἐπαναστατῶν). Γιὰ τὰ πλήρη κείμενα τῶν ἀφορισμῶν βλ. «Τὰ ὑβριστικὰ κατὰ τῶν Ἑλλήνων ἐπίσημα κείμενα τῆς Ὀρθοδοξίας», ἔκδ. «Δαυλός» 2007.] Γ.Λ. «Ὑποχρεωτικὴ πρὸς ἐκμάθησιν ἡ Τουρκική» Ὁ Νεόφυτος Βάμβας μᾶς πληροφορεῖ, ὅτι «ἡ Ὑψηλὴ Πύλη ποτὲ δὲν ἐναντιώθηκε στὴν ἀναγέννηση τῶν γραμμάτων στὴν Ἑλλάδα. Οἱ πραγματικοὶ ἐχθροὶ ἦταν οἱ προ- καταλήψεις κι ἡ ἀδιαφορία τοῦ πανίσχυρου Κλήρου» (βλ. «Δ», τ. 173). Ὁ Μωάμεθ ὁ Β΄ ἦταν ὁ πρῶτος μετὰ τὴν Ἅλωση Τοῦρκος ἡγεμόνας, ποὺ κατανοῶντας τὴ σημασία τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας τὴν υἱοθέτησε ὡς ἐπίσημη διπλωματικὴ γλῶσσα τοῦ κράτους του. Ἀντίθετα, μὲ τὴν μὲ ἀρ. πρωτ. 5748 καὶ ἀριθμὸ διεκπ. 3766 (18.10.1871) ἐγκύκλιο πρὸς τοὺς μητροπολίτες, ἡ ὁποία ἀναφερόταν στὴ μεθόδευση «διαδόσεως τῆς παι- δείας» καὶ στὴ «σύστασιν λυκείων καὶ γυμνασίων καὶ παρθεναγωγείων», ὁ πατρι- άρχης Ἄνθιμος χαρακτήριζε τὴν «Τουρκική, ὡς γλῶσσα τοῦ κράτους, ὑπὸ τὴν προ- στασίαν τοῦ ὁποίου ζῶμεν, ταττομένη μεταξὺ τῶν ἄλλων γλωσσῶν ὡς ὑποχρεωτικὴ πρὸς ἐκμάθησιν». Συμπλήρωνε δὲ μετὰ τῶν προσυπογραφόντων ἱεραρχῶν, ὅτι διατελοῦσαν «ἐνθαρρυνόμενοι καὶ παραδειγματιζόμενοι ὑπὸ τῆς σεβαστῆς ἡμῶν Κυ- βερνήσεως (σουλτανικῆς), τῆς ἀνενδότως μεριμνώσης ὑπὲρ τῆς ἠθικῆς μορφώσεως καὶ ἐκπαιδεύσεως τῶν ὑπὸ τὴν ἀμφιλαφῆ αὐτῆς σκιὰν διατελούντων» (βλ. “Δ”, τ. 135). ‣