ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ Ç ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΗ ΡΙΖΑ ί ξέρουμε γιὰ τὰ ἑλληνικὰ Μαθηματικά; Σχεδὸν τίποτα. Ἂν καταστράφηκε ἀπὸ τοὺς Ἑβραιο-χριστιανοὺς (ἰδίως ἀπὸ τὸν 4ο αἰ. καὶ μετά) τὸ 99,9% τῶν ἑλληνικῶν συγ- γραμμάτων, στὰ Μαθηματικὰ ἡ καταστροφὴ ἦταν σχε- δὸν ὁλοκληρωτικὴ («δαιμονική… Ἀστρονομία καὶ μαθη- ματικὴ πλάνη», Θεοδώρητος). Πράγματι ἀπὸ τὸ 0,1% τῆς Ἑλλ. Γραμμα- τείας ποὺ ἀπέμεινε, γνωρίζουμε τὰ ὀνόματα 220 μαθηματικῶν, ἀστρο- νόμων, 61 μουσικῶν καὶ 60 φιλοσόφων, θεωρητικῶν Μαθηματικῶν1. Τοὺς χιλιάδες λοιποὺς οὔτε τοὺς γνωρίζουμε. Καὶ ἀπὸ τοὺς γνωστοὺς ἔχουμε 36 ἔργα (ὄχι ὁλόκληρα) μόνο 12 μαθηματικῶν καὶ 35 ἔργα μό- νο 4 γεωμετρῶν (20 τοῦ Εὐκλείδη, 12 τοῦ Ἀρχιμήδη, 2 τοῦ Σερένου καὶ 1 τοῦ Ἀπολλωνίου). Παρ’ ὅλα αὐτὰ καὶ μόνο τοῦ Εὐκλείδη τὰ χιλιάδες θεωρήματα, ἀξιώματα, προ- βλήματα, ἀσκήσεις εἶναι ἀρκετά, γιὰ νὰ μένουμε ἐμβρόντητοι ἀπὸ τὴν ἀνυπέρβλη- τη ὀξύνοια-καθαρότητα, ὀσμιζόμενοι ἕνα ἀνεπαίσθητο ἄρωμα τῆς μεγάλης μαθη- ματικῆς ἐπιστήμης. [Παρέκβαση: Τὰ Μαθηματικὰ γενικῶς ἢ τὰ λατρεύεις ἢ τὰ ἀπεχθάνεσαι τελεί- ως· δὲν ὑπάρχει μέση ὁδός. Γιατί στὴν ἐποχή μας ὅλο καὶ μεγαλώνει ἡ ἀποστροφή; Ὅπως ἡ ἀρετὴ «διδακτέα ἐστίν» (Πλάτων), ἔτσι καὶ τὰ Μαθηματικά. Ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχουν δάσκαλοι, μέθοδος, προγράμματα, βιβλία ὅλα σωστά.] ΤΑ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ. Οἱ Ἕλληνες ἦσαν πρώτιστα «γεωμέτρες» καὶ λιγώτερο «ἀριθμητικοί». [Ἡ «λογιστική» καὶ ἡ «μετρητική», δηλ. λογαριασμοὶ καὶ μετρήσεις, ἦσαν ἁπλῶς τέχνες κατώτερες τῶν ἀντίστοιχων ἐπιστημῶν. Ὅμως οἱ Ἕλληνες δὲν ὑστεροῦσαν καὶ σὲ αὐτές, ὅπως θὰ δοῦμε στὸ τέλος τοῦ ἄρθρου]. Τοῦτο ἦταν ἀποτέλεσμα καὶ τοῦ πραγματισμοῦ τους καὶ τῆς βαθειᾶς αἴσθησης τοῦ ὡραίου («καλοκαγαθία»). Ἀλλὰ καὶ ἡ Ἀριθμητική τους δὲν ἦταν μόνο θεωρη- τικὴ σκέψη ἀλλὰ καὶ φιλοσοφία πάνω στὴν οὐσία/λειτουργία τῶν ἀριθμῶν, ποσῶν (μεγεθῶν), μονάδων, δηλαδὴ ἡ Θεωρία τῶν Ἀριθμῶν. Οἱ δύο βασικὲς ἐπιστῆμες τους, Γεωμετρία καὶ Ἀριθμητική, εἶχαν εἰδικοὺς κλά- δους: α. Ἐπιπεδομετρία, Στερεομετρία (Πάππος κ.ἄ.), Προβολικὴ (= γραφική, ἤτοι κατόψεις, τομὲς κ.λπ.), Ἀναλυτικὴ Γεωμετρία (Ἀριστοτ., Θέων). β. Θεωρία τῶν Ἀριθμῶν (Πυθαγόρας, Εὔδοξος), Ἀπειροστικὸς λογισμὸς (διαφορικός, ὁλοκλη- ρωτικός). [Σημ.: Τὸν λογισμὸν = calculus δὲν τὸν ἐφηῦραν οἱ Leibniz καὶ Newton,