ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΦΩΚΑΣ: ΘΥΤΗΣ ΚΑΙ ΘΥΜΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΕΞΟΥΣΙΑΣΜΟΥ ὸν Ἰ α νουά ριο τοῦ 842 μ.Χ. ὁ Θεό φι λος, ὁ τε λευ ταῖ ος τῆς δυ ναστεί ας τῶν Ἰ σαύ ρων με ταρ ρυθμι στὴς αὐ το κρά τωρ τῆς Ἀ να τολι κῆς Ρω μα ϊ κῆς Αὐ το κρα το ρί ας («ἐ ρα στὴς τῆς δι και ο σύ νης» κα τὰ τὸν Πα παρρη γό που λο), δη λη τη ρι ά ζε ται ἀ πὸ τὸ Ὀρ θόδο ξο ἱ ε ρα τεῖ ο καὶ πε θαί νει ἀ πὸ δυ σεν τε ρί α. Τό τε γί νε ται καὶ ἡ ἀ να στή λω ση τῶν εἰ κό νων, δη λα δὴ ἡ ἐ πα να φο ρὰ τοῦ ἱ ε ρα τεί ου στὴν δι α κυ βέρ νη ση τῆς Αὐ το κρα το ρί ας καὶ μὲ τὴν ὀ νο μα σί α «Κυ ρια κὴ τῆς Ὀρ θο δο ξί ας» ἑ ορ τά ζε ται μέ χρι καὶ σή με ρα ὡς ὁ θρί αμ βος καὶ ἡ κυ ρι αρ χί α τῆς Ὀρ θο δο ξί ας ἐ πὶ τοῦ Κρά τους. Ἔ κτο τε ἡ Βυ ζαν τι νὴ Αὐ το κρα το ρί α πα ρὰ τοὺς ἀ μέ τρη τους ἐ ξω τε ρι κοὺς ἐ χθρούς της κλυ δω νί σθη κε κυ ρί ως ἐκ τῶν ἔ σω, ἀ φοῦ ἡ σή ψη καὶ ἡ δι α φθο ρὰ τοῦ λα οῦ καὶ τῶν κλη ρι κῶν της τὴν ὡ δή γη σαν στὴν στα δια κὴ ἐ ξα φά νι σή της. Ἡ πλή ρης θε ο κρα τί α καὶ ὁ σκο τα δι σμὸς ποὺ ἐ πι κρα τοῦ σε φαί νε ται καὶ ἀ π’ τὰ λό για τοῦ ἴ διου τοῦ ἰ δεο λο γι κοῦ θε με λι ω τῆ τοῦ συγ χρό νου Ἑλ λη νο χρι στι α νι σμοῦ Κ. Πα παρ ρη γο πού λου: «Εἴ πο μεν δὲ καὶ ἄλ λο τε, ὅ τι, ἐ πει δὴ τὸ αἴ σθη μα τῆς φι λο πα τρί ας καὶ τῆς ἐ θνι κῆς φι λο τι μί ας δὲν ὑ πῆρ χε τό τε ἐν τῇ κοι νω νί ᾳ ἐ κεί νῃ, μό νον δὲ ἐ πε κρά τει πα ρ’ αὐ τὴν τὸ θρη σκευ τι κὸ αἴ σθη μα, ἄλ λος τρό πος τοῦ νὰ κα τα στῇ τὸ αἴ σθη μα τοῦ το χρή σιμον εἰς τὰ πρα κτι κὰ τῆς πο λι τεί ας συμ φέ ρον τα δὲν ὑ πῆρ χε, εἰ μὴ νὰ κα θι ε ρω θῇ, ὅ τι ὁ ὑ πὲρ τοῦ κρά τους πί πτων στρα τι ώ της ἐκ πλη ροῖ κα θῆ κον ἀ νά λο γον τοῦ ὑ πὲρ τῆς πί στε ως μαρ τυ ροῦν τος.» («Ἱ στο ρί α τοῦ Ἑλ λη νι κοῦ Ἔ θνους», τό μος 5ος, σελ. 109.) Κα τὰ τὴν πε ρί ο δο ἀπὸ 842 ἕ ως τὸ 960 μ.Χ. ἡ Ἐκ κλη σί α κα τέ χει πλέ ον πε ρί ο πτη θέ ση στὴν δι οί κη ση τῆς Αὐ το κρα το ρί ας. Οἱ συ νω μο σί ες καὶ οἱ ρᾳ δι ουρ γί ες, ποὺ ὑ ποκι νοῦ σαν οἱ κλη ρι κοί, σὲ συ νερ γα σί α ἢ σὲ σύγ κρου ση μὲ τοὺς ἀ ρι στο κρά τες, τοὺς