ΠΟΛΗ, ΠΟΛΙΤΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ τὸ ση με ρι νό μας κα θη με ρι νὸ λε ξι λό γιο ἡ λέ ξη Πο λι τι σμὸς εἶ ναι πο λυ α γα πη μέ νη καὶ ἀπαντᾶται συχνὰ μὲ ὅ λα τὰ πα ρά γω γά της, ὅ πως πο λι τι στι κός, πο λι τι σμι κός, πο λι τι σμέ νος, μὲ τὶς πολ λὲς καὶ δι ά φο ρες ἀ πο χρώ σεις τους. Σή με ρα πο λι τι σμὸ ἐν νο οῦ με ὅ λες τὶς πνευ μα τι κὲς ἀλ λὰ καὶ ὑ λι κὲς ἐ πι τεύ ξεις τοῦ ἀν θρώ που. Τὸ σύ νο λο αὐ τῶν τῶν ἐ πι τεύ ξε ων χα ρα κτη ρί ζει κά θε ἀν θρώ πι νη ἢ κοι νω νι κὴ ἐ πο χή. Οἱ πνευμα τι κὲς δρα στη ρι ό τη τες καὶ ἡ ἀ νά πτυ ξή τους σὲ κα λὲς τέ χνες κ.λπ. εἶ ναι γιὰ μᾶς σή με ρα Πο λι τι σμός. Οἱ ἀρ χαῖ οι μας δὲν χρη σι μο ποι οῦ σαν τὴ λέ ξη πο λι τι σμὸς μὲ τὴ ση με ρι νὴ ἔν νοι α, ποὺ δίνου με ἐ μεῖς. Γιὰ τοὺς ἀρ χαί ους Ἕλ λη νες Πο λι τι σμὸς ἦ ταν ἡ συμ με το χή τους στὴν πο λι τι κὴ ζω ή. Γι’ αὐ τοὺς πο λι τι σμὸς ἦ ταν νὰ πο λι τεύ ε ται κα νεὶς ἢ νὰ ἀ να κα τεύ ε ται στὴν πο λι τι κή, ἤ τοι στὰ κοι νὰ καὶ τὴ ζω ὴ τοῦ συ νό λου τῶν πο λι τῶν καὶ τῆς πό λης. ΚΟΡΑΗΣ, Ο ΠΛΑΣΤΗΣ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ ή με ρα γνω ρί ζου με, πῶς πλά στη κε ἡ τω ρι νή μας λέ ξη καὶ ἔν νοι α πο λι τι σμός. Πλά στης της εἶ ναι ὁ Ἀ δα μάν τιος Κο ρα ῆς, καὶ τοῦ το ἔ γι νε τὸ ἔ τος 1829. Τοῦ το μαρ τυ ροῦν οἱ ἐ πι στο λὲς ποὺ ἀντήλλαξε μὲ τὸν Ἀ λέ ξαν δρο Βα σι λεί ου στὶς ἀρχὲς τοῦ 19ου αἰ ῶ να: «Δὲν μὲ φαί νε ται ἄ το πον νὰ βα πτί σω μεν τὴν civilisation πο λι τι σμόν.» Ὁ Ἀ δα μάν τιος Κο ρα ῆς, ὁ με γά λος δά σκα λος τοῦ Γέ νους, γεν νή θη κε στὴ Σμύρ νη καὶ ἡ κα τα γω γὴ τοῦ πα τέ ρα του ἦ ταν ἀ πὸ τὴν Χί ο. Ἔ ζη σε πε ρισ σό τε ρο στὸ Πα ρί σι καὶ πέ θα νε ἐ κεῖ (1748-1833). Οἱ Γάλ λοι λί γο πρὶν τὴ Γαλ λι κὴ Ἐ πα νά στα ση (1789) ἔ πλα σαν τὴ λέ ξη civilisation μὲ τὴν ἔν νοι α τοῦ ἐκ πο λι τί ζω τὸ λα ὸ ἢ ἄ το μα τὰ ὁ ποῖ α βρί σκον ται σὲ κα τώ τε ρο πνευ μα τι κὸ ἐ πί πε δο, πρᾶγ μα ποὺ ἔ κα νε ἡ ἐ πα νά στα σή τους. Οἱ Λα τῖ νοι/Ρω μαῖ οι εἶ χαν τὴ λέ ξη civis, ποὺ ση μαί νει ὁ πο λί της, καὶ civilis εἶ ναι τὸ ἐ πί θε το πο λι τι κός. Αὐ τὲς προ ῆλ θαν ἀ πὸ τὸ ἑλ λη νι κὸ ρῆ μα ἕζο μαι (μὲ δα σεῖ α), ὁ πό τε προ φε ρό ταν σέ ζο μαι. Αὐ τὸ ἐ ξε λί χτη κε σὲ κα θέ ζο μαι καὶ ἀρ γό τε ρα ἔ γι νε κά θη μαι =μέ νω. Τὸ λα τι νι κὸ ρῆ μα ἔ γι νε sedeo = κά θο μαι, τὸ γαλ λι κὸ s’ asseoir καὶ τὸ ἀγ γλι κὸ συν το μευ μέ νο ἀ πὸ σέ ζο μαι σὲ sit, ἀ π’ ὅ που ἔ γι ναν τὸ site = ἕ δρα, θέ ση καὶ city = πό λη (ὅ που μέ νει κα νείς). Μὲ αὐ τὸ τὸ σκε πτι κό, civis/civilis –πό λη/πο λί της, ὁ Ἀ δα μάν τιος Κο ρα ῆς ἔ πλα σε τὴ ση με ρι νή μας λέ ξη πο λι τι σμὸς στὴ δε κα ε τί α τοῦ 1820, ἐ νῷ ἡ Ἑλ λά δα δὲν εἶ χε ἀ κό μη ἀ να κη ρυ χθῆ ἀ νε ξάρ τη το κρά τος (1830). Ἔ τσι ἀ πὸ τὴν ἔν νοι α τοῦ γαλ λι κοῦ civilisation (ἀρ γό τε ρα οἱ Ἄγ γλοι τὴν πῆ ραν πα νο μοι ό τυ πη) πλά στη κε πο λὺ εὔ στο χα ἡ νέ α μας ἔννοι α τῆς λέ ξης πο λι τι σμός. ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ἱ ἀρ χαῖ οι μας, οἱ πολ λοὶ –οἱ ἀγ γλό φω νοι σή με ρα τοὺς ὀ νο μά ζουν HOI POLLOI = χώ ι πολ λόι– ἔ κα ναν τὴν πό λη, ἀ πὸ ὅ που ἔ γι νε ὁ πο λί της. Γιὰ νὰ κυ βερ νᾷς τοὺς πολ λοὺς πο λί τες, χρει ά στη κε ἡ πο λι τι κὴ τέ χνη, καὶ ἀ φοῦ πα ρα λεί ψα με τὴν τέ χνη, τὸ ἐ πί θε το οὐ σι α στι κο ποι ή θη κε καὶ γεν νή θη κε ἡ Πο λι τι κή. Κα τὰ τὸν