ΔΙΟΔΟΤΟΣ ΕΥΚΡΑΤΟΥΣ Ï ΑΘΗΝΑΙΟΣ Ὁ Ἕλ λη νας-πρό σω πο-πο λί της: Τὸ κρί σι μο στοι χεῖ ο τῆς ἀρ χαί ας ἑλ λη νι κῆς πό λε ως ρώ τη ὕ λη τοῦ προ σώ που ἀ πο τε λεῖ ἀ ναμ φι σβή τη τα τὸ ἄ το μο. Ὡ στό σο, γιὰ νὰ μπο ρῇ νὰ ὑ πάρ χῃ τὸ ἄ το μο, προϋ πο τί θε ται ὅ τι κα ταρ χὴν ἡ κοι νω νί α τοῦ ἀ να γνω ρί ζει τὸ δι καί ω μα νὰ εἶ ναι ἔ στω τέ τοι ο (δι καί ω μα, ποὺ δὲν πρέ πει νὰ θε ω ρῆ ται κα θό λου αὐ το νό η το γιὰ πολ λὲς κοι νω νί ες καὶ γιὰ πολ λὲς ἱ στο ρι κὲς πε ρι ό δους). Ἐν συ νε χεί ᾳ καὶ σὲ ὅ,τι ἀ φο ρᾷ στὴν ἑλ λη νι κὴ Κλα σι κὴ Ἀρ χαι ό τη τα, τὸ ἄ το μο εἰ σά γε ται στὴν δι α δι κα σί α ἀ να βάθ μι σής του καὶ ταυ το ποί η σής του σὲ πρό σω πο. Αὐ τὸ ἐ πε τεύ χθη μέ σῳ τῆς ἐκ παί δευ σής του. Αὐ τὴ ἡ ἐκ παί δευ ση ὁ δη γεῖ σὲ μί α ἄ νευ προ η γου μέ νου δι εύ ρυν ση τοῦ πε ρι ω ρι σμένου ἀ το μι κοῦ ὁ ρί ζον τα. Ἡ ἐκ παί δευ ση δὲν ἀν τι με τω πί ζει τὸ ἄ το μο μη χα νι στι κὰ καὶ ἀ δι ά φο ρα ὡς μελ λον τι κὸ ἰ δι ώ τη, ἀλ λὰ ἐ πεν δύ ει σὲ αὐ τὸ ὡς ἀ ναν τι κα τά στα το συ στα τι κό της. Ἀ πὸ τὴν ἄλ λη ἡ ἴ δια δὲν ἀν τι με τω πί ζε ται ἀ πὸ τὸ πρό σω πο (πρώ ην ἄ το μο) σὰν ἕ να πε δί ο ὠ φε λι μι στι κῆς δρά σης, ἀλ λὰ σὰν μί α προ σω πι κῆς ση μα σί ας ὑ πό θε ση. Μὲ αὐ τὸν τὸν τρό πο τὸ πρό σω πο πραγ μα τώ νει τὴν αὐ το συ νεί δη ση ὡς τὴν πιὸ προ ηγ μέ νη μορ φὴ τῆς κοι νω νι κῆς συ νεί δη σης. Στὴν ἀρ χαί α Ἑλ λη νι κὴ Σκέ ψη καὶ ἰ δι ο συγ κρα σί α ἄ το μο καὶ κοι νω νί α ἀ νέ πτυξαν τὴ σχέ ση τοῦ εἰ δι κοῦ πρὸς τὸ γε νι κὸ μὲ ἕ ναν ἄ νευ ἱ στο ρι κοῦ προ η γου μέ νου τρό πο: «ἀ να κα λύ πτου με ἐ δῶ πράγ μα τι ἕ να χα ρα κτη ρι στι κὸ εἰ δι κὸ τῆς ἑλ λη νι κῆς κουλ τού ρας: συ νί στα ται στὴ συ νέ νω ση μιᾶς συγ κε κρι μέ νης μορ φῆς καὶ μιᾶς ἀ φῃρη μέ νης ση μα σί ας κα τὰ τρό πο, ὥ στε αὐ τὰ τὰ δύο νὰ συμ πί πτουν ὅ σο τὸ δυ να τὸν πε ρισ σό τε ρο».* * Ζακλὶν ντὲ Ρομιγύ, «Γιατί ἡ Ἑλλάδα;», ἔκδ. «Τὸ Ἄστυ», Ἀθήνα 1993. ΔΑΥΛΟΣ 303, Ἰούνιος 2007  21025