ΔΙΟΔΟΤΟΣ ΕΥΚΡΑΤΟΥΣ Ï ΑΘΗΝΑΙΟΣ Ὁ Ἕλληνας-πρόσωπο-πολίτης: Τὸ κρίσιμο στοιχεῖο τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς πόλεως ρώτη ὕλη τοῦ προσώπου ἀποτελεῖ ἀναμφισβήτητα τὸ ἄτομο. Ὡστόσο, γιὰ νὰ μπορῇ νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἄτομο, προ- ϋποτίθεται ὅτι καταρχὴν ἡ κοινωνία τοῦ ἀναγνωρίζει τὸ δικαίωμα νὰ εἶναι ἔστω τέτοιο (δικαίωμα, ποὺ δὲν πρέπει νὰ θεωρῆται καθόλου αὐτονόητο γιὰ πολλὲς κοινωνίες καὶ γιὰ πολλὲς ἱστορικὲς περιόδους). Ἐν συνεχείᾳ καὶ σὲ ὅ,τι ἀφορᾷ στὴν ἑλληνικὴ Κλασικὴ Ἀρχαιότητα, τὸ ἄτομο εἰσάγεται στὴν διαδικασία ἀναβάθμισής του καὶ ταυτοποίησής του σὲ πρόσωπο. Αὐτὸ ἐπετεύχθη μέσῳ τῆς ἐκπαίδευσής του. Αὐτὴ ἡ ἐκπαίδευση ὁδηγεῖ σὲ μία ἄνευ προηγουμένου διεύρυνση τοῦ περιωρισμέ- νου ἀτομικοῦ ὁρίζοντα. Ἡ ἐκπαίδευση δὲν ἀντιμετωπίζει τὸ ἄτομο μηχανιστικὰ καὶ ἀδιάφορα ὡς μελλοντικὸ ἰδιώτη, ἀλλὰ ἐπενδύει σὲ αὐτὸ ὡς ἀναντικατάστατο συστατικό της. Ἀπὸ τὴν ἄλλη ἡ ἴδια δὲν ἀντιμετωπίζεται ἀπὸ τὸ πρόσωπο (πρώην ἄτομο) σὰν ἕνα πεδίο ὠφελιμιστικῆς δράσης, ἀλλὰ σὰν μία προσωπικῆς σημασίας ὑπόθεση. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο τὸ πρόσωπο πραγματώνει τὴν αὐτοσυνείδηση ὡς τὴν πιὸ προηγμένη μορφὴ τῆς κοινωνικῆς συνείδησης. Στὴν ἀρχαία Ἑλληνικὴ Σκέψη καὶ ἰδιοσυγκρασία ἄτομο καὶ κοινωνία ἀνέπτυ- ξαν τὴ σχέση τοῦ εἰδικοῦ πρὸς τὸ γενικὸ μὲ ἕναν ἄνευ ἱστορικοῦ προηγουμένου τρόπο: «ἀνακαλύπτουμε ἐδῶ πράγματι ἕνα χαρακτηριστικὸ εἰδικὸ τῆς ἑλληνικῆς κουλτούρας: συνίσταται στὴ συνένωση μιᾶς συγκεκριμένης μορφῆς καὶ μιᾶς ἀφῃ- ρημένης σημασίας κατὰ τρόπο, ὥστε αὐτὰ τὰ δύο νὰ συμπίπτουν ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερο».* * Ζακλὶν ντὲ Ρομιγύ, «Γιατί ἡ Ἑλλάδα;», ἔκδ. «Τὸ Ἄστυ», Ἀθήνα 1993. ΔΑΥΛΟΣ 303, Ἰούνιος 2007  21025