ΠΟΙΟΙ ΔΙΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΟΥΣ ΝΕΩΤΕΡΟΥΣ ΕΥΡΩΠΑΙΟΥΣ κτὸς ἀπὸ τὴν οἰκουμενικὴ διάχυση τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας σὲ πανάρχαιες ἐποχὲς (πιθανὸν προκατακλυσμιαῖες) ἕνα ἀκόμη κῦμα ἐξάπλωσής της σημειώθηκε, ὅταν κατέρρευσε τὸ Βυζάν- τιο, καὶ σταμάτησε ἡ καταπίεση τῆς Ἑλληνικῆς Παιδείας ἀπὸ τὸ καθεστὼς τῆς Κωνσταντινούπολης. Τότε Ἕλληνες λόγιοι, ποὺ ζοῦσαν στὴν Ἰταλία, βρῆκαν τὶς κατάλληλες συνθῆκες γιὰ ἐλεύθερη ἔρευνα τῆς Ἑλληνικῆς Φιλοσοφίας καὶ Ἐπιστήμης, κάτι πού, ὅσο ζοῦσαν στὸ Βυζάντιο, ἦταν ἀπαγορευμένο, δυνάμει τῶν ἀποφάσεων τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων. Ἔτσι κινήθηκε τὸ ἐνδιαφέρον τῶν Εὐρωπαίων γιὰ τὴν μελέτη τῆς Ἑλληνι- κῆς κληρονομιᾶς στὸ πρωτότυπο τῶν ἑλληνικῶν συγγραμμάτων καὶ ἡ «ἐπι- στράτευση» τῶν ἐχόντων ὡς μητρική τους γλῶσσα τὴν Ἑλληνικὴ Ἑλλήνων λογίων ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς εὐγενεῖς, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὴν ἴδια τὴν Ρωμαιοκαθο- λικὴ Ἐκκλησία, τῆς ὁποίας ὁ ἀνθελληνισμὸς ἦταν πολὺ ἠπιώτερος ἐκείνου τῆς Ὀρθόδοξης Βυζαντινῆς ἡγεσίας. Φυτώρια τῆς Ἀναγέννησης τοῦ Ἑλληνισμοῦ στάθηκαν Ἕλληνες καὶ σχολεῖα, ποὺ ἔδρασαν ἐκτὸς τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Πα- τριαρχείου, σὲ χῶρες τῆς νότιας καὶ κεντρικῆς Εὐρώπης, ὅπως τὸ Ἑλληνικὸ Καθολικὸ Γυμνάσιο τῆς Ρώμης, τὸ Πανεπιστήμιο τῆς Φλωρεντίας, ἡ Βενετία, ἐνῷ ἡ ἑλληνικὴ τυπογραφία ἄνθισε στὴν πόλη τῶν Μεδιολάνων. Οἱ πᾶπες, ὅπως ὁ Λέων ὁ Ι΄, στήριξαν τὴν προσπάθεια τῶν Ἑλλήνων, ἀν- τίθετα μὲ τὸ Πατριαρχεῖο, ποὺ οἱ πλεῖστοι ἱεράρχες του ἦταν ἀγράμματοι καὶ ἔκανε τὰ πάντα, γιὰ νὰ παραμείνῃ ὁ λαὸς βυθισμένος στὴν ἀμάθεια, τὸν τρόμο καὶ τὴν δεισιδαιμονία. Μάλιστα πολλοὶ φωτισμένοι Ἕλληνες λαϊκοὶ ξεκίνησαν πρὶν ἀπὸ τὸ 1453, γιατὶ ἔβλεπαν τὴν τύφλωση τοῦ Γένους ἀπὸ τοὺς Βυζαντινοὺς καὶ τὴν ἐπερχόμενη ἅλωση τῆς Πόλης. Οἱ ἄνθρωποι ποὺ διέσωσαν τὴν Ἑλληνικὴ Γλῶσσα στοὺς αἰῶνες τῆς Ἀναγέννησης καὶ τῆς Τουρκοκρατίας καὶ κατὰ συνέπεια τὴν ἐθνικὴ συνείδηση τῶν Ἑλλήνων ΔΑΥΛΟΣ 304, Ἰούλιος-Αὔγουστος 2007  21141