ΡΩΜΙΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΕΦΕΥΡΕ ΤΟ ΑΓΙΟ ΦΩΣ Μέχρι τὸ 1534 πατριάρχευαν πάμπτωχοι Ἄραβες Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων. Τὸν τελευταῖο καιρὸ μεγάλη συζήτηση γίνεται σχετικά. Ἂς δοῦμε, τί γράφουν περὶ αὐτοῦ οἱ ἱστορικὲς πηγές:  Ἀπομνημονεύματα Π.Π. Γερμανοῦ: «Ἀπὸ δὲ τοῦ ἔτους 1534 καὶ ἐφεξῆς, ὅτε ἀναδεικνύονται πατριάρχαι Ἱεροσολύμων Δημητσανίται καὶ κατασκευάζεται τὸ κουβούκλιον τοῦ Παναγίου Τάφου, ἐν ᾧ κατέρχεται τὸ ἀνέσπερον φῶς τὴν νύκτα ἑκάστου Μεγάλου Σαββάτου, ἡ Δημητσάνα καθίσταται περίβλεπτος...» Καὶ στὴν ὑποσημείωση δ΄: «Πρότερον δ’ ἦσαν πατριάρχαι Ἄραβες, πενέστατοι δὲ περιεβάλλοντο σινδόνας ἀντὶ ἱερατικῶν ἀμφίων.»  Τάκη Χ. Κανδηλώρου, «Ἡ Γορτυνία»: «Κατὰ τὸν συντάκτην τῆς Ἱεροσολυμιάδος ἐπὶ μακρὰν σειρὰν αἰώνων ἀνήρχοντο εἰς τὸν θρόνον τῆς Ἱερᾶς πόλεως πατριάρχαι Ἀραβικῆς καταγωγῆς, ἐλάχιστοι δὲ καὶ μεμονωμένοι ἐκ τῶν Ἑλλήνων, τοῦτο δὲ συνέβαινε καὶ ἐπὶ τοῦ θρόνου τῆς Ἀλεξανδρείας, μόλις δ’ ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ ΙΣΤ΄ αἰῶνος κατέλαβον αὐτὸν δύο Γορτύνιοι καὶ “κατήρξαντο τῆς λαμπρᾶς καὶ ἐς δεῦρο ἀδιαρρήκτου διαδοχῆς τῶν Ἑλλήνων πατριαρχῶν.” Πρῶτοι δὲ ἦσαν δύο μοναχοί, ὁ ἐξ Ἀραχώβης τῆς Γορτυνίας Γερμανὸς καὶ ὁ Ἰωακείμ, ἐλθόντες ὡς προσκυνηταὶ τοῦ Παναγίου Τάφου καὶ παραμείναντες ὡς μοναχοὶ εἰς τὴν μονὴν τοῦ Σάββα Λαύραν, ἐν ᾗ ὁ Γερμανὸς μετ’ ὀλίγον ἐγένετο ἡγούμενος. Ἐκεῖθεν δὲ ὁ Ἰωακεὶμ ἐξελέγη καὶ ἐγένετο πατριάρχης Ἀλεξανδρείας, ὁ δὲ Γερμανὸς Ἱεροσολύμων.»  Γ. Κωνσταντινίδη, «Τὰ αἴτια τῆς πτώσεως τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας»: «Τὰ αὐτὰ δ’ ἐπίσης προνόμια ἐχορηγήθησαν (ἀπὸ τὸν σουλτάνο Μεχμὲτ Δ΄ τὸ 1676) μετὰ ταῦτα καὶ εἰς τοὺς ἄλλους τρεῖς πατριαρχικοὺς θρόνους τῶν Ἱεροσολύμων, τῆς Ἀντιοχείας καὶ τῆς Ἀλεξανδρείας, ἅτινα μέχρι τῶν ἡμερῶν μας τριάκοντα καὶ τέσσαρες σουλτάνοι ἀλληλοδιαδόχως μοναρχήσαντες ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐσεβάσθησαν καὶ ἄθικτα ἐτήρησαν καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἀκόμη τῆς σκοτεινοτέρας τοῦ Γένους δουλείας. Αἱ δὲ προνομίαι, χορηγηθεῖσαι ὑπὸ τοῦ Πορθητοῦ εἰς τὸ πατριαρχικὸν ἀξίωμα τῆς Κωνσταντινουπόλεως, καὶ αὖθις ἐδόθησαν καὶ εἰς τὰ ὡς ἄνω πατριαρχεῖα.» 21224  ΔΑΥΛΟΣ 305, Σεπτέμβριος 2007