ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Η ΑΠΑΞΙΩΣΗ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΟΚΡΑΤΙΑ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Φι λο σο φί α γεν νή θη κε ὡς ἔν νοι α, ὡς λέ ξη, ὡς δρα στη ρι ό τη τα καὶ ὡς πο λι τισμι κὸ ἀ γα θό, ὅ ταν ἀμ φι σβη τή θη κε καὶ ἀ πο δυ να μώ θη κε ἡ Θρη σκεί α. Στὴν πραγ μα τι κὴ ἔκ φρα σή της ἀ πο τέ λε σε τὴν ἔλ λο γη καὶ φυ σι κὴ θε ώ ρη ση τῆς πραγ μα τι κό τη τας, ὅ ταν οἱ ὑ περ φυ σι κοί, ἐ ξω φυ σι κοὶ καὶ με τα φυ σι κοὶ τρό ποι σκέ ψης, ποὺ χα ρα κτή ρι ζαν τὸν πνευ μα τι κὰ ἀ νε ξέ λι κτο ἄν θρω πο, ἀ πο δεί χθη καν ἀ νε παρ κεῖς καὶ ἀ να ξι ό πι στοι, γιὰ νὰ ἑρ μη νευ θοῦν τὰ φαι νό με να, φυ σικά, πο λι τι κὰ καὶ ὑ πο κει με νι κά. Τό τε ἔ γι νε τὸ ἐ λευ θε ρω τι κὸ καὶ ἐ ξα λη θευ τι κὸ ἱ στο ρι κὸ ἅλ μα, νὰ θε α θῇ τὸ πᾶν ἀ πο κλει στι κὰ ὡς Φύ ση καὶ Σύμ παν, χω ρὶς με τα φυ σι κὲς φαν τασι ώσ εις, ἀ κό μη καὶ τὸ κοι νω νι κο- πο λι τι κὸ γί γνε σθαι χω ρὶς ὑ περ φυ σι κὲς πα ρεμ βά σεις ἢ θε ϊ κὲς ἱ ε ρο ποι ή σεις-νο μι μο ποι ή σεις τῶν ἐ ξου σια στῶν ἐν ὀ νό μα τι ἐ ξω συμ παν τι κῶν δυ νά με ων. Ἡ ἱ στο ρι κὴ αὐ τὴ στιγ μὴ εἶ ναι ἡ ἡ με ρο μη νί α γέν νη σης τῆς Φι λο σο φί ας. Τὸ ἅλ μα αὐ τὸ στὴν πο ρεί α τὴν ἀν θρώ πι νης σκέ ψης ἐ πε τεύ χθη στὴν Ἑλ λά δα, ὅ που καὶ ἀ να πτύ χθη κε καὶ ὡ λο κλη ρώ θη κε θε ω ρη τι κὰ καὶ κο σμο θε ω ρη τι κά, ἀλ λὰ καὶ ἐ φαρμό σθη κε σὲ πολ λὲς μορ φὲς ζω ῆς καὶ γνώ σης. Οἱ Ἕλ λη νες δι α νο η τές, κα τὰ κα νό να ἄ θε οι, μπό ρε σαν νὰ συλ λά βουν νο η τι κὰ τὸν Κό σμο καὶ τὴ Ζω ὴ μὲ μο να δι κὸ τρό πο, ἐ παρ κῆ καὶ ἱ κα νὸ νὰ ἑρ μη νεύ ῃ χω ρὶς κε νὰ καὶ ἀν τι φά σεις τὸ σύ νο λο τῶν φυ σι κῶν καὶ πο λι τι κῶν φαι νο μέ νων γιὰ ἕ ναν ἁ πλὸ λό γο: ἀ πέ κλει σαν κά θε ἔν νοι α ἢ ἰ δέ α «ἀ νώ τε ρης δύ να μης», «ἀ νώ τε ρου ὄν τος» κ.λπ. καὶ κοί τα ξαν τὸ Εἶ ναι ἀ πο κλει στι κὰ ὡς μία καὶ ἑ νιαία Φύ ση, ποὺ δὲν ὑ πῆρ ξε τί πο τε πρὶν ἀ π’ αὐ τὴν (ἄ ρα δὲν ὑ πάρ χει Δη μι ουρ γός) καὶ δὲν ὑ πάρ χει τί πο τε ἔ ξω ἀ π’ αὐ τήν. Ἡ ἀ πο δο χὴ τῆς ἀ λή θειας αὐ τῆς ἀ πήλ λα ξε τὴ σκέ ψη τους ἀ πὸ κά θε φαν τα σια κὴ τρο χο πέ δη, τὴν ἐ λευ θέ ρω σε ἀ πὸ αὐ τα πά τες καὶ τῆς ἐ πέ τρε ψε νὰ ρεύ σῃ χω ρὶς ἐμ πό δια, νὰ λει τουρ γή σῃ δη λα δὴ ὡς κομ μά τι τοῦ Σύμ παν τος, τὸ ὁ ποῖ ο ἐ πί σης ρέ ει ἀ έ να α. Θὰ μπο ροῦ σε νὰ λε χθῇ ὅ τι ἡ ἐμ φά νι ση τῆς φι λο σο φι κῆς σκέ ψης δὲν ἦ ταν τί πο τε ἄλ λο ἀ πὸ τὴν ἐ ναρ μό νι ση τοῦ τρό που λει τουρ γί ας τοῦ Νοῦ μὲ τὸν τρό πο (νό μο) λει τουρ γί ας τοῦ Σύμ παν τος. * * * ἶ ναι φα νε ρό, ὅ τι ὁ τρό πος αὐ τὸς θε ώ ρη σης τῆς πραγ μα τι κό τη τας ὑ πάρ χει ἐ κεῖ ὅ που ὑ πάρ χει ἡ φυ σι κὴ (φι λο σο φι κή) θε ώ ρη ση. Ἡ δι α πί στω ση αὐ τὴ ἐ πα λη θεύ ε ται μὲ ἀ πό λυ το τρό πο ἀ πὸ τὴν Ἱ στο ρί α. Πα ρα τη ροῦ με, ὅ τι με τὰ τὴν ἐ πι κρά τη ση τῆς ἀ σι α τι κῆς με τα φυ σι κῆς ἡ Φι λο σο φί α ὄ χι μό νο ἀ τό νη σε, ἀλ λὰ καὶ κα τα δι ώ χθη κε ἄ γρια ἀ πὸ τὴν πρώ τη στιγμὴ μέ χρις ὁ λο σχε ροῦς ἐ ξα φά νι σής της: καὶ ὅ τι στὴ συ νέ χεια, ὅ ταν ὁ Κό σμος μὲ τὴν Ἀ να γέν νη ση προ σπά θη σε νὰ ἐ πα νέλ θῃ στὴν φυ σι κὴ σκέ ψη, ἐ πα νεμ φα νί στη κε καὶ ἡ Φι λο σο φί α. Ὅ μως ἡ «Ἀ να γέν νη ση» δὲν ἦ ταν ἀ κρι βῶς ξα να γέν νη μα τοῦ μὴ με τα φυ σι κοῦ ἀν θρώ που, για τὶ δὲν ἀ πάλ λα ξε τὴν ἀν θρω πό τη τα ἀ πὸ τὴν Με τα φυ σι κὴ (Θε ο κρα τί α). Τὴν συν τή ρησε, ἔ στω σὲ ἠ πι ό τε ρη μορ φὴ πνευ μα τι κῆς τυ ραν νί ας ἀ πὸ ἐ κεί νη τοῦ Με σαί ω να, καὶ τὴν συν τη ρεῖ ἐν πολ λοῖς ἕ ως σή με ρα. Γι’ αὐ τὸ καὶ ἡ νε ώ τε ρη εὐ ρω πα ϊ κὴ Φι λο σο φί α, σ’ ὅ λες τὶς μορ φές της καὶ τὰ συ στή μα τα ποὺ πα ρου σί α σε τὰ τε λευ ταῖ α 300 χρό νια, πάν το τε