ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Η ΑΠΑΞΙΩΣΗ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΟΚΡΑΤΙΑ - ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Φιλοσοφία γεννήθηκε ὡς ἔννοια, ὡς λέξη, ὡς δραστηριότητα καὶ ὡς πολιτι- σμικὸ ἀγαθό, ὅταν ἀμφισβητήθηκε καὶ ἀποδυναμώθηκε ἡ Θρησκεία. Στὴν πραγματικὴ ἔκφρασή της ἀποτέλεσε τὴν ἔλλογη καὶ φυσικὴ θεώρηση τῆς πραγματικότητας, ὅταν οἱ ὑπερφυσικοί, ἐξωφυσικοὶ καὶ μεταφυσικοὶ τρόποι σκέψης, ποὺ χαρακτήριζαν τὸν πνευματικὰ ἀνεξέλικτο ἄνθρωπο, ἀποδείχθηκαν ἀνεπαρκεῖς καὶ ἀναξιόπιστοι, γιὰ νὰ ἑρμηνευθοῦν τὰ φαινόμενα, φυσι- κά, πολιτικὰ καὶ ὑποκειμενικά. Τότε ἔγινε τὸ ἐλευθερωτικὸ καὶ ἐξαληθευτικὸ ἱστορικὸ ἅλμα, νὰ θεαθῇ τὸ πᾶν ἀποκλειστικὰ ὡς Φύση καὶ Σύμπαν, χωρὶς μεταφυσικὲς φαντα- σιώσεις, ἀκόμη καὶ τὸ κοινωνικο-πολιτικὸ γίγνεσθαι χωρὶς ὑπερφυσικὲς παρεμβάσεις ἢ θεϊκὲς ἱεροποιήσεις-νομιμοποιήσεις τῶν ἐξουσιαστῶν ἐν ὀνόματι ἐξωσυμπαντικῶν δυνάμεων. Ἡ ἱστορικὴ αὐτὴ στιγμὴ εἶναι ἡ ἡμερομηνία γέννησης τῆς Φιλοσοφίας. Τὸ ἅλμα αὐτὸ στὴν πορεία τὴν ἀνθρώπινης σκέψης ἐπετεύχθη στὴν Ἑλλάδα, ὅπου καὶ ἀναπτύχθηκε καὶ ὡλοκληρώθηκε θεωρητικὰ καὶ κοσμοθεωρητικά, ἀλλὰ καὶ ἐφαρ- μόσθηκε σὲ πολλὲς μορφὲς ζωῆς καὶ γνώσης. Οἱ Ἕλληνες διανοητές, κατὰ κανόνα ἄθεοι, μπόρεσαν νὰ συλλάβουν νοητικὰ τὸν Κόσμο καὶ τὴ Ζωὴ μὲ μοναδικὸ τρόπο, ἐπαρκῆ καὶ ἱκανὸ νὰ ἑρμηνεύῃ χωρὶς κενὰ καὶ ἀντιφάσεις τὸ σύνολο τῶν φυσικῶν καὶ πολιτικῶν φαινομένων γιὰ ἕναν ἁπλὸ λόγο: ἀπέκλεισαν κάθε ἔννοια ἢ ἰδέα «ἀνώτερης δύναμης», «ἀνώτερου ὄντος» κ.λπ. καὶ κοίταξαν τὸ Εἶναι ἀποκλειστικὰ ὡς μία καὶ ἑνια- ία Φύση, ποὺ δὲν ὑπῆρξε τίποτε πρὶν ἀπ’ αὐτὴν (ἄρα δὲν ὑπάρχει Δημιουργός) καὶ δὲν ὑπάρχει τίποτε ἔξω ἀπ’ αὐτήν. Ἡ ἀποδοχὴ τῆς ἀλήθειας αὐτῆς ἀπήλλαξε τὴ σκέψη τους ἀπὸ κάθε φαντασιακὴ τροχοπέδη, τὴν ἐλευθέρωσε ἀπὸ αὐταπάτες καὶ τῆς ἐπέτρεψε νὰ ρεύσῃ χωρὶς ἐμπόδια, νὰ λειτουργήσῃ δηλαδὴ ὡς κομμάτι τοῦ Σύμπαντος, τὸ ὁποῖο ἐπίσης ρέει ἀέναα. Θὰ μποροῦσε νὰ λεχθῇ ὅτι ἡ ἐμφάνιση τῆς φιλοσοφικῆς σκέψης δὲν ἦταν τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὴν ἐναρμόνιση τοῦ τρόπου λειτουργίας τοῦ Νοῦ μὲ τὸν τρόπο (νόμο) λειτουργίας τοῦ Σύμπαντος. * * * ἶναι φανερό, ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς θεώρησης τῆς πραγματικότητας ὑπάρχει ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ἡ φυσικὴ (φιλοσοφική) θεώρηση. Ἡ διαπίστωση αὐτὴ ἐπαληθεύεται μὲ ἀπόλυτο τρόπο ἀπὸ τὴν Ἱστορία. Παρατηροῦμε, ὅτι μετὰ τὴν ἐπικράτηση τῆς ἀσιατικῆς μεταφυσικῆς ἡ Φιλοσοφία ὄχι μόνο ἀτόνησε, ἀλλὰ καὶ καταδιώχθηκε ἄγρια ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ μέχρις ὁλοσχεροῦς ἐξαφάνισής της: καὶ ὅτι στὴ συνέχεια, ὅταν ὁ Κόσμος μὲ τὴν Ἀναγέννηση προσπάθησε νὰ ἐπανέλθῃ στὴν φυσικὴ σκέψη, ἐπανεμφανίστηκε καὶ ἡ Φιλοσοφία. Ὅμως ἡ «Ἀναγέννηση» δὲν ἦταν ἀκριβῶς ξαναγέννημα τοῦ μὴ μεταφυσικοῦ ἀνθρώπου, γιατὶ δὲν ἀπάλλαξε τὴν ἀνθρωπότητα ἀπὸ τὴν Μεταφυσικὴ (Θεοκρατία). Τὴν συντήρη- σε, ἔστω σὲ ἠπιότερη μορφὴ πνευματικῆς τυραννίας ἀπὸ ἐκείνη τοῦ Μεσαίωνα, καὶ τὴν συντηρεῖ ἐν πολλοῖς ἕως σήμερα. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ νεώτερη εὐρωπαϊκὴ Φιλοσοφία, σ’ ὅλες τὶς μορφές της καὶ τὰ συστήματα ποὺ παρουσίασε τὰ τελευταῖα 300 χρόνια, πάντοτε