ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

41ΜΑΙΟΣ 1985

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 2130 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
51 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Η πνευματική κατάσταση του καιρού μας (4η συνέχεια) — JASPERS, KARL
    ἀρχή: σελ. 2130 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 41

Κείμενο φύλλου

ΚΑΕΙ, ΙΑΡΡΕΕΣ Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας [Τέταρτη συνέχεια] ΜΕΡΟΣ Α ̓ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΊ ΚΗΣ ΤΑΞΗΣ Αὐτὸ ποὺ πράγματι συμβαίνει, διαφεύγει ἀπὸ τὴν κατανόησή μας λόγω τῆς ταραγμένης σύγχρονης ζωῆς. Ἱστιοδρομοῦμε σ ̓ ἕνα ἀχαρτογράφητο πέλαγος, ἀνίκανοι νὰ προσεγγίσουμε μιὰν ἀκτὴ ἀπ ̓ ὅπου θὰ μεταβάλουμε τὴν εἰκόνα, περιδινιζόμαστε σ ̓ ἕνα στρόβιλο ποὺ μᾶς ἀποκαλύπτει μόνο πράγματα, καθὼς συρόμαστε βίαια στὴ δίνη του. Σήμερα θεωρεῖται σὰν κάτι τὸ αὐτονόητο, ὅτι ἡ ἀνθρώπινη ζωὴ δὲν σημαίνει τίποτα ἄλλο ἀπὸ τὴν ἱκανοποίηση τῶν μαζικῶν ἀναγκῶν μὲ μιὰ ἐκλογικευμένη παραγωγικὴ διαδικασία μὲ τὴ συνδρομὴ τεχνικῶν ἐπινοήσεων. Φαίνεται νὰ ὑπάρχει ἡ παραδοχή, ὅτι τὸ σύνολο μπορεῖ νὰ ἀναχθεῖ σὲ μιὰ τέλεια τάξη μὲ τὴν λογικὴ καὶ μόνο. ἼΑν ὅμως ἡ γνώση αὐτὴ τοῦ συνόλου μιᾶς καταληπτῆς διεργασίας τῆς ἀνθρώπινης ὀργάνωσης τοῦ κόσμου θὰ μποροῦσε, προαγόμενη, νὰ καταστεῖ ἀποφασιστικὴ συνειδητοποίηση τοῦ εἶναι τοῦ παρόντος, τότε τὸ εἶναι αὐτὸ δὲν θὰ ἔπρεπε πιὰ γιὰ μᾶς ν ̓ ἀποτελεῖ ἕνα ἀνεξιχνίαστο στρόβιλο ἀπατηλῶν δυνατοτήτὠν, ἀλλὰ θὰ αὐτοπαρουσιάζετο σὰν ἡ ἀναγκαία οἰκονομικὴ ἐξέλιξη μιᾶς κατασκευῆς, ποὺ τώρα λειτουργεῖ. Ἡ ζωϊκὴ ὅμως τάξη διαταράσσεται ἀέναα, ἡ παρακμὴ της φαίνεται ἐπικείμενη, ἐνῶ ἐμφανίζεται ἀνεπίδεκτη τελειοποίησης. ̓ἸἘγείρεται τὸ ἐρώτημα,ᾶν μπορεῖ ἡ ἴδια ν ̓ ἀποτελέσει γιὰ μᾶς τὸ «σύνολο», ἤ ἄν, στὴν πραγματικότητα, δὲν εἶναι τίποτε περισσότερο παρὰ τὸ μέρος ἑνὸς περιβάλλοντος καὶ κυριαρχοῦντος ὅλου. Τὰ σύνορα τῆς ζωϊκῆς τάξης μᾶς ἀποκαλύπτουν τὴν πολιτεία, τὸ πνεῦμα, τὴν ἴδια τὴν ἀνθρωπότητα σὰν τὶς καταβολὲς τῆς ἀνθρώπινης δραστηριότητας καὶ σὰν τὶς ρίζες ποὺ δὲν εἰσέρχονται σὲ "καμμιά ζωϊκὴ τάξη, ἔστω κι’ ἄν εἶναι οὐσιώδεις γιὰ νὰ καταστήσουν τὴν τάξη αὐτὴ δυνατή. ὋὉ τρόπος ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἐπικαλεῖται τὴν γνώση του γιὰ τὴν πραγματικότητα ἀπὸ τὶς καταβολὲς αὐτές, εἶναι αὐτὸ πού, σὲ συνδὐασμὸ μὲ τὴν πραγματικότητα αὐτή, δημιουργεῖ τὴν πνευματική του κατάσταση. Γιὰ νὰ διαφωτίσουμε τὴν κατάσταση αὐτή, ἐπιδεικνύομε τὸν τρόπο ποὺ ἡ πραγματικότητα θεωρεῖται σήμερα. Μιὰ ἁπλὴ ἀπεικόνιση τῆς σύγχρονης ὕπαρξης, ὅπως θὰ γίνει ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὸν καθένα ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν πολιτική του ἤ τὴν φιλοσοφική του διάθεση, θὰ ἐπαρκέσει, γιὰ νὰ καταστήσει σαφὲς ὅτι ἡ γνώση τῆς πραγματικότητας τοῦ ἀνθρώπου δὲν ταυτίζεται μὲ τὴν ἴδια τὴν πραγματικότητα, ἔστω κι’ ἄν ἡ μιὰ ἀνακουφίζει τὴν ἄλλη. Ἡ πραγματικότητα ποὺ ἐκδηλώνεται προφανῶς σὲ ἀναπόφευκτες ματιές, φαίνεται νὰ δείχνει ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἀπόλυτα ἐξαρτημένος": καὶ ὅμως αὐτὸ ποὺ γίνεται ὁ ἄνθρωπος, ἀποτελεῖ τὴν ἔκβαση τοῦ τρόπου ποὺ ἐπεξεργάζεται τὴ γνώση, ὅπως ἐπιβάλλεται σ ̓ αὐτὸν ἀπὸ τὴν συγκαιρινἠ πνευματικὴ κατάσταση. Ὃ ἄνθρωπος ἀντιμετωπίζει τὸ πρόβλημα ἄν θὰ ὑποβληθεῖ μοιρολατρικὰ στὸν κραδασμὸ πανίσχύυρων δυνάμεων, ποὺ ἐμφανίζονται νὰ καθορίζουν κάθε τὶ ποὺ συμβαίνει, ἤ
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →