«ΒΓΑΛΜΕΝΟΙ ΑΠ’ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ» έ στε μου, πό τε τὸ «ἑλ λη νι κὸ ἔ θνος» βρι σκό ταν σὲ χει ρό τε ρη γλωσσι κὴ ἐ πο χὴ ἀ πὸ τὴ δι κή μας; Σή με ρα μά λι στα, ποὺ εἴ μα στε ἐ λεύθε ροι καὶ δὲν εἴ μα στε σκλα βω μέ νοι γιὰ 400 τό σα χρό νια καὶ δὲν πρέ πει νὰ ὑ πα κοῦ με κα νέ να πα σᾶ; Κα νέ νας λα ὸς σ’ ὅ λο τὸν κόσμο δὲν ἔ χει αὐ τὸ τὸ γλωσ σι κὸ χά λι. Καὶ τὸ κω μι κὸ εἶ ναι, ὅ τι ὅ λες αὐ τὲς οἱ ἀγγλικὲς λέ ξεις, ποὺ θε ω ροῦ με σπου δαῖ ες καὶ ἀ νώ τε ρες, προ έρ χον ται ἀ πὸ τὸ δι κό μας γλωσ σι κὸ Παρ θε νῶ να, καὶ τὶς ἐ πα νει σά γου με πα ρα μορ φω μένες. Καὶ γί νε ται αὐ τὸ σὲ μιὰ ἐ πο χή, ποὺ ὅ λος ὁ κό σμος προ σβλέ πει δι ψα σμέ νος πρὸς τὴν Ἑλ λη νι κὴ Γλῶσ σα καὶ ἀ πὸ αὐ τὴν ἀν τλεῖ τὸ γό νι μο πο λι τι σμό της. Ἂς πά ρου με τὴ λέ ξη studio. Τί πο τε σπου δαῖ ο δὲν ὑ πάρ χει, ἐ ὰν δὲν ἔ χῃ ἑλ λη νι κὴ ρίζα. Πῶς ἔ γι νε ἡ λέ ξη στούν τιο; Πρῶ τα ἦ ταν τὸ ἑλ λη νι κὸ ρῆ μα σπου δά ζω, ποὺ μα ζὶ μὲ τὴ σπου δὴ γέν νη σαν πρῶ τα στὴν Ἐ τρου ρί α, ὕ στε ρα στὸ Λά τιο, με τὰ στὴ Ρώ μη καὶ σ’ ὅ λη τὴν Εὐ ρώ πη καὶ ἔ φτα σαν μέ χρι τὴν Ἀ με ρι κὴ καὶ σή με ρα σ’ ὅ λο τὸν κό σμο τὸ λα τινι κὸ ρῆ μα studere, ἀ πὸ ὅ που γεν νή θη κε τὸ studium, τὸ ὁ ποῖ ο οἱ Ἰ τα λοὶ τὸ στρογ γύ λεψαν σὲ studio. Οἱ ἀγ γλό φω νοι ἀπὸ αὐτὸ δη μι ούρ γη σαν λέ ξεις κλει διὰ τοῦ πο λι τι σμοῦ τους, ὅ πως study (= σπου δή) καὶ πληθ. studies καὶ με το χὴ studied, μὲ ὅ λη τὴ λε κτι κὴ πα νο πλί α ποὺ ἀ κο λου θεῖ ἀ πὸ ἐ δῶ, ὅ πως student, studentship, studious, studiously, studiousness. Ὅ ταν ἤ μα σταν students, τὸ σκε φτή κα με πο τὲ ὅ τι αὐ το προσ δι ω ρι ζό μασταν μὲ ἑλ λη νι κὰ γλωσ σι κὰ ὑ λι κά; Ὁ student καὶ ἡ student ἦ ταν πάν τα Ἕλ λη νες. Ἀ πὸ τὴν ἴ δια ρί ζα ἔ γι νε καὶ τὸ σπεύ δω (= ἐ νερ γῶ καὶ κι νοῦ μαι τα χύ τα τα), ποὺ στὰ Ἀγ γλι κά, μέ σα ἀ πὸ τὶς ἀ νω τέ ρω γέ φυ ρες ποὺ πέ ρα σε, ἔ γι νε speed μὲ πάμ πολ λες ἀ πο χρώ σεις καὶ σὲ ὅ ποι α τα χύ τη τα τὸ θέ λει ἡ Ἀγ γλι κή. Ἀ πὸ ἐ δῶ γεν νή θη κε καὶ ὁ χα ρα κτῆ ρας Speedy Gonzales. Γιὰ τοῦ λό γου τὸ ἀ σφα λὲς κά νε τε μό νοι σας ἕ να χει ρο πια στὸ πεί ρα μα. Πα ρα καλέ στε ἕ ναν Ἰ τα λὸ ἢ Ἄγ γλο στὴ Μελ βούρ νη –ἀ κό μη καὶ σή με ρα– νὰ σᾶς προ φέ ρῃ τὶς λέ ξεις σπου δὴ καὶ σπεύ δω. Θὰ κα τα λά βε τε μό νοι σας, για τί καὶ πῶς ἡ σπου δὴ ἔ δω σε τὸ study, καὶ τὸ σπεύ δω ἔ γι νε speed. Οἱ Ἄγ γλοι, ὅ ταν τὶς πῆ ραν, δὲν ἤ ξε ραν τί πο τα γιὰ τὴν κα τα γω γή τους, ἀλ λὰ τοὺς ἄ ρε σε ἡ ρω μα λέ α ση μα σί α τους καὶ τὶς βά φτι σαν ὀρ θό δο ξες ἀγ γλι κὲς λέ ξεις. Ἂν τοὺς πῆ τε κά τι γιὰ τὴν κα τα γω γὴ αὐ τῶν τῶν λέ ξε ων, ὅ τι γεν νή θη καν ἀ πὸ Ἑλ λη νί δα μά να, θὰ σᾶς κοι τά ξουν μὲ πε ρι φρό νηση. Αὐ τὸ λέ γε ται τρα γι κὴ εἰ ρω νεί α. Πά νω ἀ π’ ὅ λα θε α μα τι κὰ δεί χνου με τὴν ἄ γνοι ά μας σὲ γλωσ σι κὰ ζη τή μα τα ἀλ λὰ καὶ τὴν ἀ σέ βειά μας πρὸς τὴν Ἑλ λη νι κὴ Γλῶσ σα. Ὁ ποι η τὴς Κα βά φης θὰ μᾶς πε ρι έγρα φε πα ρα στα τι κὰ ὡς ἑ ξῆς: «Καὶ τώ ρα πῶς ἐ ξέ πε σαν, πῶς ἔ γι ναν, νὰ ζοῦν καὶ νὰ ὁ μι λοῦν βαρ βα ρι κὰ βγαλ μέ νοι –ὦ συμ φο ρά!– ἀ π’ τὸν Ἑλ λη νι σμό.» («Πο σει δω νιᾶ ται», 1906.) Θω μᾶς Ἠ λι ό που λος 21482  ΔΑΥΛΟΣ 307, Νοέμβριος 2007