Κὠνσταντίινος Πολαιολόγος: καὶ ἀφῆστε τοὺς ἄπιστους νὰ μποῦνε στὴν πόλη. Ἔνας ἄγγελος, κρατώντας ρομφαία, θὰ κατπεθή κοντὰ στὴ στήλη τοῦ Μ. Κωνσταντίνου καὶ θὰ μᾶς σώση», συωμθούλευε τὰ πλήθη ὁ καλόγηρος Γεννάδιος, πού, γιὰ ἀνταμοιθή του, τὸν ἔκαμε ἀμέσως μετὰ τὴν ἅλωση Πατριάρχη ὁ Μωάμεθ. (2) Θρησκευτικὴ μισαλλοδοξία καὶ ἠττοπάθεια, σήψη. καὶ παραικμή, ἀναρχία καὶ τυχοδιωκτισμὸς ἐπικρατοῦσαν στὴν Κωνσταντινούπολη. Οἱ ἰδέες, οἱ ἀξίες καὶ οἱ ἀρετές, ποὺ πρὶν μερικὲς ἑκατονταετίες ὑπερχιίλιζαν στὸν ἴδιο γεωγριαφικὸ χῶρο, ἔγιναν στόχος τοῦ φανατισμοῦ νοση--«Τοῦ - Σ. ΠΑΝΑΡΟΥ Ἡ αἰώνια μοῖρα τοῦ Ἕλληνα Ν εσοῦντος τοῦ ιε ́ αἰῶνος, ἡ ἐξουαστικὴ Λογοκρατία πρὸ πολλοῦ εἶχε ἀποφασίσει γιὰ τὴν τύχη τοῦ πολυεθνικοῦ κατασκευάσματος ποὺ εἷχε ἱδρύσει πρὶν ἀπὸ ἕνδεκαι αἰῶνες, μὲ σκοπὸ τὴ δολοφονία τοῦ ἐξανθρωπιστικοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος. Τὸ Βυζάντιο δὲν τὴν ὀξυπηρετοῦσε πιά. Ἤδη, τὰ ὄργανά της ἀπὸ τὴ Δύση, μὲ τὶς Σταυροφορίες, εἴχαν ἀποσυνθέσει τὸ Βυζάντιο εἰς τὰ «ἐξ ὧν συνετέθη» καὶ τὰ κομμάτια του τὰ εἷΧαν ἰδιοποιηθῆ οἱ ἀγιενεῖς «εὐγενεῖο» καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ δόγματος. «Ὁ ὄχλος, οἱ δημώδεις καὶ ἰδιῶΤΟΙ», (1) ποὺ κάποτε εἶχαν στραφῆ μὲ φανατισμὸ ἐναντίον τῶν φυσικῶν τους ἡγεσιῶν, πιστοὶ στὸ δόγμα τῆς «λαϊκῆς κυριαρχίας», τώρα ἐξαθλιωμένοι καὶ ἐκμηδενισμένοι, περίμεναν τὸν «ἄγγελο» νὰ κατέθη, γιὰ νὰ τοὺς λυτρὠώση ἀπὸ τὴν ἀπειλὴ τοῦ νέου κατακτητή. «Ανοίξτε τὶς πόρτες. τοῦ κάστρου. ρῶν καλογήρων, ποὺ οἶχαν μετατοπίσει τὸ κέντρο τῆς ζωῆς τους στὸ Μηδέν. Πολιτικὴ ἀναρχία καὶ ἀθέμιτος πλουτισμὸς χαρακτήριζε τοὺς «εὐγενεῖς», πού, κατὰ τὸν ̓Αλέξανδρο Μακρεμθολίτη, «χάρις τῷ Θεῷ, ὅτι καὶ τὸν ἥλιον εἰ κατασχεῖν ἠδύναντο, οὐδὲ τῆς τούτου ἂν ἡμᾶς ἠξιώσαπε ἀπολαύσξως». Ὁ στρατός, ποὺ τὴ συντήρησή του ἐφρόντιζε τὸ κράτος καὶ οἱ «εὐγενεῖς», ἦταν ἐντελῶς διαλυμένος καὶ οἱ ἄρχοντες ἀδιαφοροῦσαμ ἀπὸ ὑστεροθουλία καὶ φιλοχρηματία (1) Οἱ χαρακτηρισμοὶ δίδονται ἀπὸ τὴν ̓Ιατορία. ̓Ιδιώτης δὲ στὶς νεώτερες γλῶσσες σημαίνει ἠλίθιος. (Βλ. «Ιστορία τοῦ Ελλ. "Ἓθνους», επι Θ ́, ο. 217 - 223). (2) «Αν καὶ μιλῶ ἑλληνικὰ, ποτὲ ὅμως δὲν ἤμουν Ελληνας» (Γεννάδιος -- Σχολάριος).