Κὠνσταντίινος Πολαιολόγος: Ἡ αἰώνια μοῖρα τοῦ Ἕλληνα Ν εσοῦντος τοῦ ιε΄ αἰῶνος, ἡ ἐξου- αστικὴ Λογοκρατία πρὸ πολλοῦ εἶχε ἀποφασίσει γιὰ τὴν τύχη τοῦ πο- λυεθνικοῦ κατασκευάσματος ποὺ εἷ- χε ἱδρύσει πρὶν ἀπὸ ἕνδεκαι αἰῶνες, μὲ σκοπὸ τὴ δολοφονία τοῦ ἐξανθρω- πιστικοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος. Τὸ Βυζάντιο δὲν τὴν ὀξυπηρετοῦσε πιά. Ἤδη, τὰ ὄργανά της ἀπὸ τὴ Δύση, μὲ τὶς Σταυροφορίες, εἴχαν ἀποσυν- θέσει τὸ Βυζάντιο εἰς τὰ «ἐξ ὧν συ- νετέθη» καὶ τὰ κομμάτια του τὰ εἷ- Χαν ἰδιοποιηθῆ οἱ ἀγιενεῖς «εὐγενεῖο» καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ δόγµατος. «Ὁ ὄχλος, οἱ δηµώδεις καὶ ἰδιῶ- ΤΟΙ», (1) ποὺ κάποτε εἶχαν στραφῆ μὲ φανατισμὸ ἐναντίον τῶν φυσικῶν τους ἡγεσιῶν, πιστοὶ στὸ δόγμα τῆς «λαϊκῆς κυριαρχίας», τώρα ἐξαθλιω- μένοι καὶ ἐκμηδενισμένοι, περίμεναν τὸν «ἄγγελο» νὰ κατέθη, γιὰ νὰ τοὺς λυτρὠώση ἀπὸ τὴν ἀπειλὴ τοῦ νέου κατακτητή. «Ανοίξτε τὶς πόρτες. τοῦ κάστρου. καὶ ἀφῆστε τοὺς ἄπιστους νὰ μποῦ- νε στὴν πόλη. Ἔνας ἄγγελος, κρα- τώντας ρομφαία, θὰ κατπεθή κοντὰ στὴ στήλη τοῦ Μ. Κωνσταντίνου καὶ θὰ μᾶς σώση», συωμθούλευε τὰ πλή- θη ὁ καλόγηρος Γεννάδιος, πού, γιὰ ἀνταμοιθή του, τὸν ἔκαμε ἀμέσως με- τὰ τὴν ἅλωση Πατριάρχη ὁ Μωά- μεθ. (2) Θρησκευτικὴ μισαλλοδοξία καὶ ἠττοπάθεια, σήψη. καὶ παραικμή, ἀναρχία καὶ τυχοδιωκτισμὸς ἐπικρα- τοῦσαν στὴν Κωνσταντινούπολη. Οἱ ἰδέες, οἱ ἀξίες καὶ οἱ ἀρετές, ποὺ πρὶν μερικὲς ἑκατονταετίες ὑπερχιί- λιζαν στὸν ἴδιο γεωγριαφικὸ χῶρο, ἔ- γιναν στόχος τοῦ φανατισμοῦ νοση- --«Τοῦ - Σ. ΠΑΝΑΡΟΥ ρῶν καλογήρων, ποὺ οἶχαν μετατοπί- σει τὸ κέντρο τῆς ζωῆς τους στὸ Μη- δέν. Πολιτικὴ ἀναρχία καὶ ἀθέμιτος πλουτισμὸς χαρακτήριζε τοὺς «εὐγε- νεῖς», πού, κατὰ τὸν ᾿Αλέξανδρο Μα- κρεµθολίτη, «χάρις τῷ Θεῷ, ὅτι καὶ τὸν ἥλιον εἰ κατασχεῖν ἠδύναντο, οὐ- δὲ τῆς τούτου ἂν ἡμᾶς ἠξιώσαπε ἀ- πολαύσξως». Ὁ στρατός, ποὺ τὴ συν- τήρησή του ἐφρόντιζε τὸ κράτος καὶ οἱ «εὐγενεῖς», ἦταν ἐντελῶς διαλυ- μένος καὶ οἱ ἄρχοντες ἀδιαφοροῦσαμ ἀπὸ ὑστεροθουλία καὶ φιλοχρηματία (1) Οἱ χαρακτηρισμοὶ δίδονται ἀπὸ τὴν ᾿Ιατορία. ᾿Ιδιώτης δὲ στὶς νεώτερες γλῶσ- σες σηµαίνει ἠλίθιος. (Βλ. «Ιστορία τοῦ Ελλ. "Ἓθνους», επι Θ΄, ο. 217 - 223). (2) «Αν καὶ μιλῶ ἑλληνικὰ, ποτὲ ὅμως δὲν ἤμουν Ελληνας» (Γεννάδιος -- Σχο- λάριος).