ΤΑ ΒΑΘΡΑ ΤΩΝ «ΖΑΝΩΝ» ΚΑΙ Ç ΣΗΨΗ ΤΩΝ ΡΩΜΙΩΝ ρὸ μηνῶν ποὺ ἐ πι σκέ φθη κα –λίγο πρὶν καῇ– τὴν Ἀρ χαί α Ὀ λυμ πί α, στά θη κα τού τη τὴν φο ρὰ στὸν πρὶν τὴν εἴ σο δο στὸ Στά διο χῶ ρο. Ἐ κεῖ λοι πὸν καὶ ἀ ρι στε ρὰ «τῷ εἰ σερ χο μέ νῳ» ὑ πάρ χουν 16 βά θρα, ποὺ χρο νο λο γοῦν ται ἀ πὸ τὸν 4ο-1ο π.Χ. αἰ ῶ να καὶ ὀ νο μά ζον ται «Βά θρα τῶν Ζά νων» (πλη θυν τι κὸς τοῦ Ζεύς). Πά νω σ’ αὐ τὰ τὰ βά θρα ἦ σαν (τώ ρα δὲν ὑ πάρ χουν) το πο θε τημέ να ἀν τί στοι χα με γά λα ἀ γάλ μα τα τοῦ Δί α. Τὰ ἀ γάλ μα τα αὐ τὰ ἔ χουν τὴν ἑ ξῆς ἱ στο ρί α: Με ρι κοὶ ἀ θλη τές, ποὺ ἐ λάμ βα ναν μέ ρος στοὺς Ὀ λυμ πια κοὺς Ἀ γῶ νες, συλ λαμ βά νονταν νὰ ἐ ξα γο ρά ζουν (ση με ρι νὴ ἀν τί στοι χη λέ ξη «λα δώ νουν») εἴ τε συ να θλη τές τους (γιὰ μει ω μέ νη ἀ πό δο ση) εἴ τε κά ποι ους ἀ πὸ τοὺς κρι τές. Βλέ πεις, τὸ λά δω μα ἦ ταν κι αὐ τὸ παμ πά λαι ο σπόρ. Ὅ ταν λοι πὸν τὸ πρᾶγ μα ἀ πο κα λυ πτό ταν καὶ τε κμη ρι ω νόταν, τὸ Πρυ τα νεῖ ο ἀ πο φά σι ζε «κα τὰ νό μον» τὰ ἀ κό λου θα, ἀ μέ σως ὅ μως κι ὄ χι σὲ 127 τέρ μι να καὶ μὲ τὴν βο ή θεια 715 με γα λο πα ρα θύ ρων τῶν ση με ρι νῶν νό μων τῶν ξε φτε ρι ῶν τῶν σύγ χρο νων ἑλ λη νι κῶν Βου λῶν, ποὺ τὰ τε λευ ταῖα 100 χρό νια ἔ χουν ἀ πο δει χθῆ ἀ νά ξι ες νὰ νο μο θε τοῦν δί και α, αὐ στη ρὰ καὶ γρή γο ρα, χω ρὶς τὰ ρη μά δια τὰ με γα λο πα ρά θυ ρα:  Κα τα δί κα ζαν τὸ λα δω τὴ σὲ βα ρὺ οἰ κο νο μι κὸ πρό στι μο, μὲ τὸ ὁ ποῖ ο κα τα σκευα ζό ταν τὸ ἄ γαλ μα τοῦ Δί α.  Στὸ μπρο στι νὸ μέ ρος τοῦ βά θρου γρα φό ταν μὲ με γά λα γράμ μα τα τὸ ὄ νο μα τοῦ λα δωτῆ ὀ λυμ πι ο νί κη, τὸ ὄ νο μα τοῦ λα δω θέν τα κα θὼς καὶ ἡ πό λη (πα τρί δα) τοῦ λα δω τῆ. Αὐ τὸ σή μαι νε καὶ γιὰ τὸν ὀ λυμ πι ο νί κη καὶ γιὰ τὴν πό λη του ἀ τί μω ση.  Ἡ πό λη τοῦ λα δο-ὀ λυμ πι ο νί κη ὄ χι μό νο δὲ γκρέ μι ζε τὰ τεί χη της γιὰ τὴν ὑ πο δο χή του, ἀλ λὰ τὸν ἀ πέ πεμ πε κα κήν- κα κῶς. Ρω μιοί: Οἱ παγ κό σμιοι πρω τα θλη τὲς τῆς δι α φθο ρᾶς Ἂς δοῦ με τώ ρα, τί γί νε ται σή με ρα (καὶ χθὲς καὶ προ χθές) τό σο μὲ τοὺς λα δω τῆ δες ὅ σο καὶ μὲ τοὺς λα δω νό με νους: • Οἱ νο μο θέ τες, ἀν τὶ νὰ ψη φί ζουν νό μους σα φεῖς, χω ρὶς τὴν πα ρα μι κρὴ δι φο ρού με νη ἑρ μη νεί α, ψη φί ζουν νό μους δι ά τρη τους, μὲ πα ρα θυ ρά ρες, μὲ τὸ ἕ να ἄρ θρο νὰ ἀ ναι ρῇ τὸ ἄλ λο, νὰ ἐ πι δέ χων ται δι πλῆ «ἑρ μη νεί α» κ.ο.κ. • Οἱ δί κες γιὰ τὰ «με γά λα φα γο πό τια» νὰ δια ρκοῦν δε κα ε τί ες, μέ χρι ποὺ νὰ μὴ θυ μᾶ ται κα νεὶς τὸ γε γο νός. • Οἱ κα τα δι κα σμέ νοι π.χ. δε κά κις εἰς ἰ σό βια (ἔ τσι συ νέ βη πρὶν λί γα χρό νια μὲ σοῦ περ με γα λέμ πο ρο ναρ κω τι κῶν) σὲ λί γα χρό νια νὰ εἶ ναι ἔ ξω εἴ τε μὲ τὴ με θό δευ ση τῆς ἀ δείας (χω ρὶς ἐ πι στρο φή) εἴ τε μὲ τὴ με θό δευ ση τῆς «ἀ νη κέ στου βλά βης τῆς ὑ γεί ας του», κι ἂς κυ κλο φο ρῇ με τὰ συ νε χί ζον τας τὶς ὕ πο πτες μπίζ νες του καὶ προ κα λῶν τας τὴν