ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
309ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η «φιλοσοφική ψυχοθεραπεία» στην αρχαιότητα — ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ç «ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ
ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ»
ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ
Οἱ φιλοσοφικὲς σχολὲς τῆς Ἑλληνιστικῆς καὶ Ρωμαϊκῆς Ἐποχῆς:
Πρόδρομοι ἢ ἄπιαστες κορυφὲς γιὰ τὴ σύγχρονη Ψυχολογία;
ἀναζήτηση τοῦ ἑαυτοῦ ὑπῆρξε μία ἀπὸ τὶς προτεραιότη-
τες ὄχι μόνο τοῦ Ἑλληνικοῦ νοὸς ἀλλὰ καὶ ἄλλων (π.χ.
Ἰνδία, Κίνα κ.ἄ.). Στὸν Ἡράκλειτο («ἐδιζησάμην ἐμεωυ-
τόν») ἀλλὰ καὶ στὴν προμετωπίδα τῶν Δελφῶν («γνῶθι
σαὐτόν») ἐκδηλώνεται μὲ σαφήνεια ἡ συγκεκριμένη τάση. Ἡ ἰδιαι-
τερότητα τῆς ἑλληνικῆς περίπτωσης βρίσκεται στὸ ὅτι ἡ ἀναζήτηση
τοῦ ἑαυτοῦ διεξάγεται κατ’ ἐξοχὴν μὲ ἐπιστημονικὸ σκεπτικὸ καὶ
μεθοδολογία καὶ δὲν βασίζεται σὲ ἁπλᾶ ἐμπειρικά, σὲ μυστικιστικὰ
ἢ σὲ διαισθητικὰ κριτήρια.
Τὰ κυρίαρχα ρεύματα τῆς Φιλοσοφίας τῆς Ἑλληνιστικῆς καὶ τῆς Ρωμαϊκῆς Περιόδου
(Ἐπικουρισμός, Στωικισμός, ἀκόμα καὶ ὁ προγενέστερός τους καὶ λιγώτερο συστημα-
τικὸς Κυνισμός) τόνισαν ἀκόμα περισσότερο αὐτὴ τὴν πλευρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Σκέψης.
Γεννήθηκαν καὶ ἀναπτύχθηκαν ὡς ψυχολογικὲς ἀντιδράσεις ἀπέναντι στὸν πολιτισμι-
κὸ κλονισμό, ποὺ ἐπῆλθε μὲ τὴν ἀποδυνάμωση τῶν πόλεων ὡς πολιτικῶν κοινοτήτων,
λόγῳ τῆς ἰσχυροποίησης τῶν αὐτοκρατοριῶν. Τὰ προαναφερθέντα φιλοσοφικὰ ρεύ-
ματα(1) ἐπεξεργάστηκαν τὰ νέα δεδομένα τῆς κοινωνικῆς ζωῆς καὶ ἐπαναπροσδιώρι-
σαν τοὺς στόχους, ποὺ κατὰ τὴν ἄποψή τους ὤφειλε νὰ θέσῃ ὅποιος ἐπιθυμοῦσε νὰ
διατηρήσῃ τὴν ψυχική του ἰσορροπία σὲ ἕνα κοσμοπολιτικὸ περιβάλλον.
Ἡ Φιλοσοφία ὡς μητέρα τῆς Ψυχολογίας
ὰ ὑπὸ ἐξέτασιν φιλοσοφικὰ ρεύματα θὰ μποροῦσε κάποιος νὰ τὰ χαρα-
κτηρίσῃ ὡς προδρομικὰ τῆς ἐπιστήμης τῆς Ψυχολογίας. Κατὰ τὴ γνώμη
τοῦ γράφοντος εἶναι κάτι πολὺ περισσότερο ἀκόμα καὶ ἀπὸ τὴν ἴδια
τὴν σύγχρονη Ψυχολογία. Διότι, πρὶν ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν ψυχικὴ θερα-
πεία, τὰ φιλοσοφικὰ ρεύματα, ποὺ ἐξετάζονται ἐδῶ, ὑποχρεώθηκαν νὰ
δομήσουν τὸ καθένα μιὰ θεωρία τῆς ψυχῆς (Ψυχολογία) καὶ μία θεωρία τοῦ Κόσμου
(Κοσμολογία). Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο δημιουργήθηκε ἕνα πεδίο ἑνοποιημένων γνω-
στικῶν τομέων, στὸ ὁποῖο ἡ ψυχοθεραπευτικὴ ἀναζήτηση μπορεῖ νὰ ἀποτέλεσε τὴν
ΔΑΥΛΟΣ 309, Ἰανουάριος 2008 21647