ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ; Ἀ πὸ τὸν Φυ σι κὸ Νό μο στὸ Ἄ το μο καὶ ἀ πὸ τὸ Ἄ το μο στὴν Κοι νω νί α ἐ λευ θε ρί α τοῦ ἀν θρώ που εἶ ναι φυ σι κὸς νό μος καὶ ἑ πο μέ νως ὁ φυ σι κὸς νό μος εἶ ναι πρω ταρ χι κὸ ἀν θρώ πι νο δι καί ω μα, καὶ πρὸ παν τὸς ἡ ἐ λευ θε ρί α τῆς συ νεί δη σης. Ἡ ἐ λευ θε ρί α τῆς συ νεί δη σης ἔ χει ὡς ἀ φε τη ρί α της τὴν ἴ δια τὴν οὐ σί α τῆς Φύ σης, ἐ κεί νη ποὺ ἑ δρά ζε ται στὸ ἐ σώ τα το Ἐ γὼ κά θε συ νει δη τοῦ ἀ τό μου καὶ εἶ ναι ἡ ἐκ δή λω ση τῆς παγ κό σμιας σκέ ψης. Ἡ σκέ ψη σύμ φω να μὲ τὸν Ἀ ξε λὸ εἶ ναι: «...ὁ Κό σμος, καὶ χω ρὶς αὐ τὴ Κό σμος δὲν θὰ ὑ πῆρ χε. Οὔ τε Κό σμος ὑ πάρ χει δί χως σκέ ψη οὔ τε σκέ ψη δί χως κό σμο. Δὲν γί νε ται νὰ φύ γου με ἀ πὸ τὴ σκέ ψη καὶ νὰ κα τα λή ξου με στὸν Κό σμο, ἀλ λὰ οὔ τε καὶ ἀν τί στρο φα. Ἡ σκέ ψη εἶ ναι μέ σα στὰ πράγ μα τα, ἀ πὸ τὴ στιγ μὴ ποὺ ὑ πο πί πτουν στὴν ἀν τί λη ψή μας. Ἡ σκέ ψη φω τί ζει μέ σα στὸ ἡ μί φως τῆς ἀν θρώ πι νης δι ά νοι ας τὸ πᾶν, χω ρὶς νὰ εἶ ναι τὸ πᾶν. Ἡ σκέ ψη ξε κι νᾷ ἀ πὸ τὸ κά θε τι ποὺ βλέ που με ἢ ἀν τι λαμ βα νό μα στε, δι α περ νᾷ τὸν ἄν θρω πο, ἀγ κα λιά ζει τὴν οὐ σί α τῆς Φύ σε ως καὶ κα τα λή γει ξα νὰ στὸν ἐ σώ τα το “Λό γο”, τὸ δη μι ουρ γό». Σύμ παν-Λό γος-Συ νεί δη ση-λό γος ὲ τὴ σκέ ψη ὁ ἄν θρω πος κα τορ θώ νει νὰ κα τα νο ῇ τὸν φυ σι κὸ κό σμο ποὺ τὸν πε ρι βάλ λει, νὰ κα τα νο ῇ τὴ σύν θε ση τῶν μορ φῶν καὶ νὰ προσπα θῇ νὰ συλ λά βῃ τὴν πραγ μα τι κό τη τα καὶ τὴν ἀ λή θεια. Γιὰ νὰ μπορέ σῃ ὅ μως νὰ τὸ κα τορ θώ σῃ αὐ τό, ἡ σκέ ψη του πρέ πει νὰ λει τουρ γῇ ἐ λεύ θε ρα, ἀ βί α στα καὶ ἀ νεμ πό δι στα. Φραγ μοὶ στὴν ἐ ρευ νη τι κὴ δι είσδυ ση τῆς ἀν θρώ πι νης σκέ ψης εἶ ναι ἀ κα τα νό η τοι. Ἡ σκέ ψη ξε περ νά ει τὸ ὅ ριο τῶν αἰ σθή σε ων καὶ τα ξι δεύ ον τας στὸ με γα λεῖ ο τοῦ ἀ πεί ρου συλ λαμ βά νει τὴν εἰ κό να του καὶ κα τα νο εῖ τὴν κα θο λι κό τη τά του. «Σπά στε τὰ δε σμὰ τῆς σκέ ψης σας, καὶ τό τε ταυ τό χρο να θὰ σπά σε τε τὰ δε σμὰ τοῦ σώ μα τός σας», ἀ να φω νεῖ ὁ Bach μέ σα ἀ πὸ τὸ «Γλά ρο Ἰ ω νά θαν», ποὺ κά θε ἄν θρω πος κρύ βει μέ σα του καὶ συμ βο λί ζει τὴν ἀ πε ρι ό ρι στη ἰ δέ α τῆς λευ τε ριᾶς ποὺ δι α περ νᾷ τὸ σῶ μα ἀ πὸ τὴ μί α ἄ κρη στὴν ἄλλη, καὶ ἡ ἰ δέ α αὐ τὴ δὲν εἶ ναι πα ρὰ ἡ ἴ δια ἡ σκέ ψη. Ἡ σκέ ψη τοῦ ἄ πει ρου, ἡ σκέ ψη τῆς ἀ πό λυ της, ἀ πέ ραν της λευ τε ριᾶς. Μιὰ σκέ ψη ποὺ ὁ ἄν θρω πος τὶς πε ρισ σό τε ρες ΔΑΥΛΟΣ 309, Ἰανουάριος 2008  21681