ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
309ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Τι σημαίνει ελευθερία; — ΘΑΝΑΣΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ;
Ἀπὸ τὸν Φυσικὸ Νόμο στὸ Ἄτομο
καὶ ἀπὸ τὸ Ἄτομο στὴν Κοινωνία
ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου εἶναι φυσικὸς νόμος καὶ ἑπομένως
ὁ φυσικὸς νόμος εἶναι πρωταρχικὸ ἀνθρώπινο δικαίωμα,
καὶ πρὸ παντὸς ἡ ἐλευθερία τῆς συνείδησης. Ἡ ἐλευθερία
τῆς συνείδησης ἔχει ὡς ἀφετηρία της τὴν ἴδια τὴν οὐσία
τῆς Φύσης, ἐκείνη ποὺ ἑδράζεται στὸ ἐσώτατο Ἐγὼ κάθε συνειδητοῦ
ἀτόμου καὶ εἶναι ἡ ἐκδήλωση τῆς παγκόσμιας σκέψης.
Ἡ σκέψη σύμφωνα μὲ τὸν Ἀξελὸ εἶναι: «...ὁ Κόσμος, καὶ χωρὶς αὐτὴ Κόσμος
δὲν θὰ ὑπῆρχε. Οὔτε Κόσμος ὑπάρχει δίχως σκέψη οὔτε σκέψη δίχως κόσμο. Δὲν
γίνεται νὰ φύγουμε ἀπὸ τὴ σκέψη καὶ νὰ καταλήξουμε στὸν Κόσμο, ἀλλὰ οὔτε καὶ
ἀντίστροφα. Ἡ σκέψη εἶναι μέσα στὰ πράγματα, ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ὑποπίπτουν
στὴν ἀντίληψή μας. Ἡ σκέψη φωτίζει μέσα στὸ ἡμίφως τῆς ἀνθρώπινης διάνοιας
τὸ πᾶν, χωρὶς νὰ εἶναι τὸ πᾶν. Ἡ σκέψη ξεκινᾷ ἀπὸ τὸ κάθε τι ποὺ βλέπουμε ἢ
ἀντιλαμβανόμαστε, διαπερνᾷ τὸν ἄνθρωπο, ἀγκαλιάζει τὴν οὐσία τῆς Φύσεως
καὶ καταλήγει ξανὰ στὸν ἐσώτατο “Λόγο”, τὸ δημιουργό».
Σύμπαν-Λόγος-Συνείδηση-λόγος
ὲ τὴ σκέψη ὁ ἄνθρωπος κατορθώνει νὰ κατανοῇ τὸν φυσικὸ κόσμο
ποὺ τὸν περιβάλλει, νὰ κατανοῇ τὴ σύνθεση τῶν μορφῶν καὶ νὰ προ-
σπαθῇ νὰ συλλάβῃ τὴν πραγματικότητα καὶ τὴν ἀλήθεια. Γιὰ νὰ μπο-
ρέσῃ ὅμως νὰ τὸ κατορθώσῃ αὐτό, ἡ σκέψη του πρέπει νὰ λειτουργῇ
ἐλεύθερα, ἀβίαστα καὶ ἀνεμπόδιστα. Φραγμοὶ στὴν ἐρευνητικὴ διείσ-
δυση τῆς ἀνθρώπινης σκέψης εἶναι ἀκατανόητοι. Ἡ σκέψη ξεπερνάει τὸ ὅριο τῶν
αἰσθήσεων καὶ ταξιδεύοντας στὸ μεγαλεῖο τοῦ ἀπείρου συλλαμβάνει τὴν εἰκόνα
του καὶ κατανοεῖ τὴν καθολικότητά του. «Σπάστε τὰ δεσμὰ τῆς σκέψης σας, καὶ
τότε ταυτόχρονα θὰ σπάσετε τὰ δεσμὰ τοῦ σώματός σας», ἀναφωνεῖ ὁ Bach μέσα
ἀπὸ τὸ «Γλάρο Ἰωνάθαν», ποὺ κάθε ἄνθρωπος κρύβει μέσα του καὶ συμβολίζει τὴν
ἀπεριόριστη ἰδέα τῆς λευτεριᾶς ποὺ διαπερνᾷ τὸ σῶμα ἀπὸ τὴ μία ἄκρη στὴν ἄλ-
λη, καὶ ἡ ἰδέα αὐτὴ δὲν εἶναι παρὰ ἡ ἴδια ἡ σκέψη. Ἡ σκέψη τοῦ ἄπειρου, ἡ σκέψη
τῆς ἀπόλυτης, ἀπέραντης λευτεριᾶς. Μιὰ σκέψη ποὺ ὁ ἄνθρωπος τὶς περισσότερες
ΔΑΥΛΟΣ 309, Ἰανουάριος 2008 21681