ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
309ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Αλέξανδρος ? Iskander — ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ, ΣΕΡΑΦΕΙΜ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
ISKANDER
ὲ ὅλους μας εἶναι γνωστὸ καὶ πέρα ἀπὸ κάθε ἀμφι-
σβήτηση, ὅτι τὸ ὄνομα τοῦ Μ. Ἀλεξάνδρου ἔγινε
θρῦλος στὴν συνείδηση τῶν ἀσιατικῶν κυρίως
λαῶν σὰν κάτι τὸ ἀνώτερο, ὑπερκόσμιο, θεϊκό.
Εἶναι ἀπορίας ἄξιο λοιπόν, γιατί οἱ λαοὶ αὐτοί,
ἐνῷ τὸν ἀγάπησαν καὶ τὸν ἐλάτρευσαν σὰν θεό τους, ἄλλαξαν τὸ
ὄνομά του καί, ἀντὶ νὰ τὸν ἀποκαλοῦν Ἀλέξανδρο, Alexander,
Alessandro ἢ κάπως παρεμφερῶς, τὸν ἀποκαλοῦν Iskander.
Μὲ τὴν ὀνομασία αὐτὴ τὸν ἀποκαλοῦν καὶ σήμερα ἀκόμη ὅλοι οἱ ἀραβό-
φωνοι λαοὶ καθὼς καὶ ὅσοι ἄλλοι χρησιμοποιοῦν ἢ χρησιμοποίησαν στὸ
παρελθὸν τὸ ἀραβικὸ ἀλφάβητο, π.χ. Τοῦρκοι, Ἰρανοὶ κ.λπ., χωρὶς κἂν ἡ
ὀνομασία αὐτὴ νὰ σημαίνῃ κάτι στὴν Ἀραβικὴ ἢ σὲ κάποια ἄλλη γλῶσσα,
ὡς π.χ. ἀρχηγός, στρατηγός, μέγας ἢ κάτι ἄλλο.
Ὅμως ἡ λέξη Iskander εἶναι ἡ ἴδια λέξη Ἀλέξανδρος, ἔχουσα ὅμως ὑπο-
στῆ κάποιες ἀλλοιώσεις στὴν σύνθεση της, ὅπως θ’ ἀποδειχθῇ πάρα κάτω.
Ἂς γράψουμε λοιπὸν στὴν Λατινικὴ τὶς λέξεις Alexander καὶ Iskander καὶ
ἂς τὶς παραθέσουμε τὴν μία κάτω ἀπὸ τὴν ἄλλη:
ALEXANDER
ISKANDER
Παρατηροῦμε μετὰ τὴν παράθεση ὅτι οἱ δύο τελευταῖες συλλαβές, δηλαδὴ
τὸ –ander, εἶναι κοινὸ καὶ στὶς δύο λέξεις, καὶ διαφέρουν μόνον στὸ ALEX-,
ποὺ στὴν γλῶσσα τῶν Ἀράβων ἔγινε isk-. Ἂς ἐξετάσουμε λοιπόν, γιατί προέ-
κυψε αὐτὴ ἡ διαφορὰ καὶ τὸ alex- μετετράπη καὶ ἔγινε isk-.
Οἱ Ἄραβες, ὁ κοινὸς λαὸς δηλαδή, ὁσάκις ἤθελαν ν’ ἀναφερθοῦν στὸν
Ἀλέξανδρο καὶ νὰ ποῦν στὴν ὁριστικὴ μορφὴ «ὁ Ἀλέξανδρος», ἔπρεπε νὰ
χρησιμοποιήσουν τὸ ἄρθρο τῆς Ἀραβικῆς Γλώσσης al καὶ τ’ ὄνομα Ἀλέξαν-
δρος, θὰ ἔλεγαν δηλαδὴ al Alexander. Ἐπειδὴ ὅμως ὑπάρχουν τὰ δύο αὐτὰ δι-
αδοχικὰ al Alexander, λόγῳ τῆς εὐρείας, συχνῆς καὶ μακροχρονίου χρήσεως,