ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
309ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Πως ο «εκλεκτός» έγινε «ελίτ» — ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΘΩΜΑΣ
Κείμενο φύλλου
ΠΩΣ Ï «Å ΚΛΕ ΚΤΟΣ» Å ΓΙ ΝΕ «Å ΛΙΤ»
λέ ξη ἐ λὶτ στὰ Ἀγ γλι κὰ (e l i te) ἔ χει ἐ ξαι ρε τι κὰ ἐ κλεκτὸ
πνευ μα τι κὸ ἐ κτό πι σμα. Καὶ στὰ Ἑλ λη νι κὰ τὸ
ἄ ρι στο τμῆ μα ἑ νὸς συ νό λου ἀν θρώ πων τὸ ὀ νο μάζου
με σή με ρα ὡς «ἡ ἐ λίτ», τὸ ὁ ποῖ ο, ὅ ταν μᾶς ἦρ θε
ἀ πὸ τὴν Εὐ ρώ πη μὲ ἕ να ἀ πο γυ μνω μέ νο τε λι κὸ «τ», δὲν μπο ρέσα
με νὰ τὸ βο λέ ψου με σὲ καμ μί α ἑλ λη νι κὴ γραμ μα τι κὴ κλί ση
καὶ τὸ ἀ φή σα με ὡς ἄ κλι το: ἡ ἐ λίτ, τὴν ἐ λίτ, τῶν ἐ λίτ, ἐ λίτ.
Ἐ νῷ στὰ Ἑλ λη νι κὰ εἴ χα με τοὺς ἄ ρι στους ἢ τὴν ἀ ρι στο κρα τί α –με ταφο
ρι κά– στὴν πνευ μα τι κή, κοι νω νι κὴ ἢ καὶ οἰ κο νο μι κή μας ζω ὴ ὑ πο χρεω
θή κα με νὰ εἰ σα γά γου με ὡς νέ α λέ ξη τὴν ἐ λὶτ καὶ νὰ τὴν προ σαρ μόσου
με μὲ νέ ο ἔν δυ μα νὰ ση μαί νῃ τὴν ἀ φρό κρε μα μιᾶς κοι νω νί ας. Στὰ
Ἑλ λη νι κὰ ἀ πὸ τὴν ἐ λὶτ πλά σα με τὸν ἐ λι τι στή, μὲ θη λυ κὸ ἡ ἐ λι τί στρια,
μὲ ἐ πί θε το τὸν ἐ λι τί στι κο ἢ ἐ λι τι στι κό. Οἱ Γάλ λοι πλά σα νε τὸν él i t i s me,
καὶ στὰ ἑλ λη νι κὰ κα λού πια ἔ γι νε ὁ ἐ λι τι σμός, παίρ νον τας φυ σι κὰ τὴ
γαλ λι κὴ ση μα σί α, ποὺ εἶ ναι τὸ σύ στη μα σὲ μιὰ μον τέρ να κοι νω νί α τὸ
ὁ ποῖ ο ὑ πο στη ρί ζει τὴν ἐ λὶτ (δηλ. τοὺς ἐ κλε κτούς) σὲ βά ρος τῶν ἄλ λων
κοι νω νι κῶν ὁ μά δων.
Πῶς λοι πὸν γο νι μο ποί η σε ἡ Ἑλ λη νι κὴ Γλῶσ σα ὅ λες τὶς Εὐ ρω πα ϊ κὲς
Γλῶσ σες, γιὰ νὰ γεν νή σουν τὴν ἐ λὶτ ἀλ λὰ καὶ πάμ πολ λες ἄλ λες λέ ξεις;
Ἕ να ἀ πὸ τὰ γο νι μώ τε ρα ἑλ λη νι κὰ ρή μα τα εἶ ναι τὸ λέ γω, ἀ π’ ὅ που ἔ γινε
φυ σι κὰ καὶ ὁ λό γος. Οἱ Λα τῖ νοι τὸ ἔ κα ναν l e go, καὶ ἔ τσι μὲ τὶς δι κές
τους γραμ μα τι κὲς καὶ ρη μα τι κὲς κα τα λή ξεις καὶ χρό νους ἔ γι νε τὸ l e g e re,
l e gi καὶ l e c t um. Προ στέ θη καν πά νω σὲ αὐ τὸ οἱ ση μα σί ες τοῦ δι α λέ γω,
συλ λέ γω, ἐ κλέ γω, ἐ πι λέ γω καὶ ἄλ λων. Στὰ σύν θε τα τὸ l e go τρέ πει τὸ e
σὲ i, ἐ νῷ σὲ ἄλ λα τὸ δι α τη ρεῖ: c o l l i go=συμ μα ζεύ ω, d e l i go=ἐ κλέ γω, n e g l ego=ἀ
με λῶ, p e r l e go=δι α γι γνώ σκω.
Τὸ ἐ κλέ γω ἔ γι νε καὶ e l i g e re, τὸ ὁ ποῖ ο οἱ Γάλ λοι τὸ ἁ πλο ποί η σαν e l i re
καὶ ἀ πὸ τὸ σύν θε το τοῦ το ρῆ μα κά να νε τὴν él i te.