«ΠΙΣΤΗ»: ΜΙΑ ΙΔΙΟΡΡΥΘΜΗ ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ τὶς 25 Μαΐου τοῦ 2006 ἔλαβα μέρος σὲ συζήτηση, ποὺ δι- ωργάνωσε τὸ Πανεπιστήμιο τῆς Ὀξφόρδης, μὲ θέμα: «Ὁ ἐλεύθερος λόγος θὰ πρέπει νὰ περιορίζεται ἀπὸ σεβασμὸ πρὸς τὴν θρησκευτικὴ πίστη.» Κύριος ὁμιλητής, ὁ ὁποῖος ὅπως κι ἐγὼ ἀντιτίθεται σ’ αὐτὴν τὴν ἄποψη, ἦταν ὁ Φλέ- μινγκ Ρόουζ, ὁ Δανὸς ἐκδότης, ποὺ δημοσίευσε τὰ τόσο ἀμφιλεγόμενα καρτοὺνς μὲ τὸν Μωάμεθ. Εἶχαν ληφθῆ πολὺ αὐστηρὰ μέτρα ἀσφαλείας. Ὅλοι περνοῦσαν ἀπὸ ἔλεγχο κατὰ τὴν εἴσοδό τους. Ἔχω λάβει πολλὲς φορὲς μέρος σὲ πανεπιστημιακὲς συζητήσεις (ἀπὸ τὴν δεκαετία τοῦ 1970 ἕως καὶ τὴν δεκαετία τοῦ 1990), κυρίως τὴν ἐποχὴ ποὺ ἤμουν πρόεδρος τῶν οὐμανιστῶν τῆς χώρας. Ὅπως τόνισα κατὰ τὴν διάρκεια τῆς συζή- τησης, ἡ ἰδέα τοῦ νὰ λειτουργοῦμε βάσει τοῦ σεβασμοῦ μας πρὸς τὴν θρησκεία θυμίζει τὴν ἐντολὴ τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου «Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου». Ἂς ὑποθέσουμε ὅμως ὅτι ὁ πατέρας σου καὶ ἡ μητέρα σου εἶναι ἐγκληματίες· δὲν θὰ ἄξιζαν τὸν σεβασμό σου, ὅπως ἄλλωστε καὶ οἱ περισσότεροι τῶν θρησκευομένων ἀνθρώπων. Θὰ πρέπει λοιπὸν νὰ σεβώμαστε τὴν θρησκευτικὴ πίστη; Ἀσφαλῶς ὄχι. Θὰ πρέπει ὅμως νὰ σεβώμαστε τοὺς θρησκευόμενους ἀνθρώπους; Ναί, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ἀν- τικοινωνικοὶ καὶ δὲν σκοπεύουν νὰ ἐπιβάλουν τὶς θρησκευτικές τους ἀντιλήψεις στοὺς ἄλλους. Ὡστόσο, ἀκόμη κι ἂν τοὺς σεβώμαστε ὡς ἄτομα ποὺ ζοῦν εὐπρεπῶς καὶ δὲν ἐνο- χλοῦν τοὺς συνανθρώπους τους, δὲν μποροῦμε νὰ σεβώμαστε τὶς πεποιθήσεις τους. Ἡ θρησκευτικὴ πίστη, ποὺ σημαίνει ἰσχυρὴ πεποίθηση σὲ κάτι παρὰ τὴν ἀπουσία ἀπόδειξης, ἀποτελεῖ προδοσία τῆς ἀνθρώπινης εὐφυίας, ὑπονομεύει τὴν ἐπιστημονι- κὴ γνώση καὶ τὴν καλλιέργεια ἤθους. Σὲ περίπτωση ποὺ ὑπῆρχαν σοβαρὲς ἀποδεί- ξεις γιὰ τὰ δόγματά τους, τότε δὲν θὰ ἐπρόκειτο γιὰ πίστη ἀλλὰ γιὰ γνώση. ΔΑΥΛΟΣ 310, Φεβρουάριος 2008  21797