ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

310ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2008

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 21804
Φύλλο στό PDF
73 ἀπό 105
Πηγή κειμένου
ψηφιακό κείμενο τοῦ PDF
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Όλα βαίνουν καλά — ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΘΩΜΑΣ
    ἀρχή: σελ. 21804 · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 310

Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση

ΟΛΑ ΒΑΙΝΟΥΝ ΚΑΛΑ ὸ ρῆμα βαίνω (περπατῶ, βαδίζω) μᾶς ἔχει δώσει πάρα πολλὰ καὶ πολὺ χρήσιμα παράγωγα ὅπως: βῆμα, βαθ- μός, βαδίζω, βέβαιος, βάση, βωμός, βακτήρια, βατός, βάδω, βατῆρας καὶ πολλὰ ἄλλα. Ὡς σύνθετα ἔχουμε: ἄβατος, διαβάτης, διαβατήριο, διαβατός, ἀδιάβατος, συμβαίνω, σύμβαση κ.ἄ. Εἶναι πολὺ γόνιμη ἡ ρίζα βαίνω, ποὺ μᾶς ἔδωσε καὶ ἐκφράσεις ὅπως: ὅλα βαίνουν καλά, ὅλα βαίνουν κατ’ εὐ- χὴν ἀλλὰ ἄλλες φορὲς πολλὰ βαίνουν κατὰ κρημνῶν ἢ βαίνουν πολὺ ἄσχημα τὰ πράγματα. Τὸ σύνθετο συμβαίνω –ποὺ συνήθως χρησιμοποιεῖται στὸ τρίτο ἑνικὸ πρό- σωπο– μᾶς ἔδωσε ὄμορφες ἐκφράσεις ὅπως: «συνέβη στὴν Ἀθήνα, συνέβη χθές» καὶ τὴν περιεκτικὴ ἔκφραση: «σὰν νὰ μὴν συμβαίνῃ τίποτα», καθὼς ἐπίσης: «τὸ συμβὰν τοῦτο συνέβη στὴ Μελβούρνη». Ἡ σύμβαση μᾶς ἔδωσε τοὺς συμβασιούχους, τὸ ἐπίρρημα συμβατικὰ καὶ νέες λέξεις νεόδμητες ὅπως συμβατότητα. Οἱ Λατῖνοι/Ρωμαῖοι τὸ βαίνω τὸ ἔκαναν vado. Ὑπάρχει ἡ κλασικὴ ἔκφραση: Quo vadis (βαδίζεις), domine? Ποῦ βαδίζεις κύριε; Ἔκαναν μετὰ τὴ ρίζα venio = ἔρχομαι (βαδίζω καὶ ἔρχομαι). Adventus ἔγινε ἡ ἄφιξη, conventus (=συμβαί- νω) =συνέλευση. Στὰ Λατινικὰ εἶναι γονιμότατο ρῆμα, τὸ ὁποῖο εἰσπήδησε καὶ στὴν Ἀγγλικὴ μὲ τὴν ἴδια γονιμότητα. Ἡ Ἀγγλικὴ οἰκειοποιήθηκε ὅλα τὰ λατι- νικὰ παράγωγα ὅπως: to evade = διαφεύγω, to invade εἰσβάλλω, ὁ εἰσβολέας ἔγινε invader, ἡ ὑπεκφυγὴ evasion, προχωρῶ advance, πλεονέκτημα advantage, ἡ συνέλευση καὶ σύμβαση ἔγιναν convention καὶ ὁ κατάλληλος convenient, προλαμβάνω prevent καὶ ἡ πρόληψη prevention, παρεμβαίνω intervene καὶ παρέμβαση intervention καὶ πολλὰ ἄλλα, ποὺ μποροῦμε νὰ βροῦμε, ἐὰν ἐρευ- νήσουμε ἐπισταμένως τὰ λεξικά. Θὰ μοῦ πῆτε τώρα: «Προέρχονται ὅλα αὐτὰ ἀπὸ τὰ Ἑλληνικά;» Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ ρηματικὸ ᾠάριο «βαίνω», καμμία ἀπὸ τὶς παραπάνω λέξεις δὲν θὰ μποροῦσε νὰ γεννηθῇ. Τὸ εἶπε σωστὰ ὁ Ἄγγλος βιολόγος Harvey καὶ μάλιστα στὰ Λατινικά: «Omne vivum ex ovo» = Πᾶν ζῶν ἐξ ᾠοῦ, δηλ. κάθε πρᾶγμα ποὺ ἔχει βίον (vivum) εἶναι ἐξ (ex) ovo = ᾠοῦ (αὐγό). Καὶ ἐδῶ τὸ αὐγὸ εἶναι τὸ ρῆμα βαίνω. Θωμᾶς Ἠλιόπουλος 21804  ΔΑΥΛΟΣ 310, Φεβρουάριος 2008
← καθαρισμένο κείμενο