ΜΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ «Ἡγούμενοι καὶ μοναχοὶ ἐταράχθησαν σφόδρα» πὸ ἕνα περιστατικό, ποὺ ἔλαβε χώρα τὴν ἐποχὴ τῆς Ἑνε- τοκρατίας στὰ Ἑπτάνησα, φαίνεται μία ἀπὸ τὶς μεθόδους, μέσῳ τῶν ὁποίων τὰ ἐκκλησιαστικὰ ἱδρύματα ἀποκτοῦσαν τεράστιες περιουσίες, ἀφ’ ἑνὸς μὲ τὴν ἐκμετάλλευση τῆς θρη- σκευτικῆς προκατάληψης τῶν κατοίκων, ποὺ φρόντιζαν νὰ καλλιεργοῦν ἀπὸ ἄμβωνος, καὶ ἀφ’ ἑτέρου πιέζοντας τὶς ἑνετικὲς ἀρχές, σὲ μία ἐποχὴ ποὺ τὴν Λευκάδα τὴν χτύπαγε ἡ πανώλη. Τὸ περιστατικὸ περι- γράφεται σὲ ἔγγραφα τοῦ 1746, ποὺ σῴζονται σήμερα στὰ κρατικὰ ἀρχεῖα τῆς Βενετίας, ποὺ κατεῖχε τότε τὰ Ἑπτάνησα. «Ὁ ἀνώτερος Προνοητὴς Λευκάδος Ἰωάννης Πιτσαμᾶνο, θέλων νὰ εὐεργετήσῃ τὰ ἱερὰ ἱδρύματα, διέταξεν, ὅπως κατ’ ἐξαίρεσιν αἱ Μοναὶ λαμβάνουν αὐταὶ αὗται τὴν μίσθωσιν τῆς Δεκάτης... ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅπως οἱ ἡγούμενοι ὑποβάλλουν ἑκάστοτε δηλώσεις διὰ πᾶσαν ἐπαύξησιν τῆς κτηματικῆς περιουσίας τῶν μονῶν. Παρ’ ὅλα ταῦτα οἱ ἡγούμενοι ἐκώφευον διαρκῶς εἰς τὴν ὡς ἄνω περὶ δηλώσεων διάταξιν, καίτοι αἱ κτηματικαὶ περιουσίαι τῶν ἱερῶν ἐκείνων ἱδρυμάτων συνεχῶς ἐπηύξανον ἐξ ἀφιερωμάτων καὶ κληροδοσιῶν, ἰδίως κατὰ τὴν ἐν ἔτει 1743-4 ἐνσκήψασαν ἐν Λευκάδι πανώλη (ἐξ αὐτῆς ἀπέθανον 1800 ἄτομα), καθ’ ἣν οἱ πλεῖστοι Λευκάδιοι, προσβληθέντες ἐκ ταύτης, κατέλιπον τὰς ἀκινήτους περιουσίας των εἰς τὰς Μονάς. Ἡ τοιαύτη εἰς χεῖρας τῶν Μονῶν συγκέντρωσις τεραστίας ἀκινήτου περιουσίας, ἐν σχέσει πρὸς τὸ γλίσχρον ποσὸν τοῦ φόρου...ἐδημιούργει ἐτησίως σημαντικὴν ζημίαν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, διότι, καίτοι τότε ἐπετρέπετο ἡ πώλησις μοναστη- ριακῶν κτημάτων, ἅτινα, ἐπανερχόμενα εἰς ἰδιώτας, θὰ ὑπεβάλλοντο καὶ πάλιν εἰς τὴν γενικὴν φορολογίαν τῆς Δεκάτης, ἐν τούτοις, λόγῳ τῆς προλήψεως τῶν Λευκαδίων εἰς τὸ ν’ ἀποφεύγουν ν’ ἀποκτήσουν ἐκκλησιαστικὰ κτήματα, ταῦτα παρέμενον ἀφορολόγητα...». ΔΑΥΛΟΣ 310, Φεβρουάριος 2008  21811