ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ «ΠΡΟΒΛΗΜΑ» λθε ἡ σειρά μου καὶ ὁ φούρναρης ἔκοβε τὸ ψωμί μου. Ἡ σαραντάρα ἐκτὸς σειρᾶς λέει: «Βιάζομαι». Ἀπαντῶ: «Ἂς πετάξουμε στὰ σκουπίδια τὸ ἄγχος». Καὶ ἡ κυρία: «Δὲν γίνεται». Ὁ φούρναρης μοῦ λέει ἐμπιστευ- τικά: «Ἔχει πρόβλημα· παιδὶ πολυμεταγγιζόμενο». Σώπασα· στὸ σπίτι ξεκίνησα τὸ ἄρθρο αὐτό. ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ. Τὰ προβλήματα θεωροῦνται αὐτονόητα. Καὶ στὴν Ψυχιατρική/Ψυ- χολογία τὸ «προσωπικὸ πρόβλημα» (Π.Π.) εἶναι βασικὴ κατηγορία διαταραχῶν.1 Εἶ- ναι ὅμως αὐτονόητες οἱ δύο αὐτὲς λέξεις; Μὲ κλειδὶ τὴν ὑπέροχη Ἑλληνικὴ Γλῶσσα, τὴν μόνη νοηματικὴ –ὅπου οἱ λέξεις ἐκ- φράζουν καὶ τὸ νόημα– ἀνακαλύπτουν τὴν σημασία τους. «ἄρξα·σθαι ἀπὸ τῶν ὀνο- μάτων», προτείνει ὁ Γαληνός. Προσωπικὸν = τοῦ προσώπου < πρόσω + ὢψ = ἄνθρωπος ποὺ μᾶς κοιτάζει κατὰ πρόσωπο, θαρρετά, μὲ ἐνδιαφέρον· ποὺ ξεχωρίζει ἀπὸ τὴ μᾶζα2, ποὺ ὅταν ἔχῃ ἐπίγνωση, μπορεῖ νὰ γίνῃ σοφός. Ἀντίθετό του εἶναι τὸ ἄτομον, ἤτοι τὸ τελευταῖο κομμάτι ἀπὸ τὴ διάσπαση τῆς κοινωνίας. [Σημ. Οἱ λέξεις «ἄτομον» καὶ «κοινωνία» στὴν ἀρχαιότητα δὲν εἶχαν τὴν σημερινὴ ἔννοια. Ἀντίστοιχες ἦσαν «πολίτης» ὡς μέτοχος-δημιουργὸς καὶ «πόλις».] Πρόβλημα = Ἀρχικὰ «προεξοχή», μετὰ «πρόταγμα» (ἀμυντήριο/ἐπιθετικό, λ.χ. λόγχη) ἢ ἐμπόδιο, πρόσχημα (!), ἀπορία κ.ἄ. Ἔτσι δὲν ὑπάρχει ἀτομικὸ ἀλλὰ προσωπικὸ πρόβλημα, ἀφοῦ ἀφορᾷ στὴν σχέ- ση προσώπου μὲ τὸν ἑαυτό του μάλιστα συγκρουσιακή, μὲ ἄμεση ἐπίδραση σὲ νοῦ-συναίσθημα-σῶμα. Ç ΔΙΑΓΝΩΣΗ. Ὁ ἀπερχόμενος σαπιο·πολιτισμός μας (ὅρα συνεχῆ σκάνδαλα οἰ- κονομικο·πολιτικά, δικαστικο·θρησκευτικά) μᾶς δημιουργεῖ δύο εἰδῶν προβλήματα. Τὰ ὀξέα μὲ ἔντονη ἀλλὰ παροδικὴ ἐπίδραση (χωρισμός) καὶ τὰ χρόνια, λ.χ. μόνιμο «ἄλυτο» πρόβλημα (ἀσχήμια, φόβος θανάτου), ποὺ καταντᾷ τρόπος ζωῆς, τὸ «μαρά- ζι», τὸ προσωπικὸ πρόβλημα. Ἡ ἀντίδρασή μας σὲ αὐτὸ εἶναι ἡ ἀπομόνωση ἀπὸ τὸ «ἐχθρικό» πλέον περιβάλ- λον (ἀποξένωση, ἀλλοτρίωση). Καὶ ἀπὸ τὸν προμαχῶνα τοῦ ὑπερ·εγὼ –σκεπτόμα- στε πλέον μόνο τὸν ἑαυτό μας– ἀντιδροῦμε εἴτε μὲ πρόταγμα ἀμυντικὸ (θλίψη, φό- βο) εἴτε μὲ ἐπιθετικὸ (θυμό). Ἡ χειρότερη περίπτωση, σχεδὸν ἀνίατη, εἶναι ἡ πλήρης ταύτιση μὲ τὸ πρόβλημα, ὁπότε τοῦτο χρησιμοποιεῖται ὡς πρόσχημα –ἐξαναγκασμὸς τῶν ἄλλων γιὰ ντάντε- μα. Πῶς; Μὲ συνεχῆ διαμαρτυρία (γκρίνια), μὲ δραματικὰ συμπτώματα, γιὰ νὰ μᾶς προσέξουν ἢ μὲ ἀπραγία. ΔΑΥΛΟΣ 311, Μάρτιος 2008  21881