Ç ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ Θ. ΠΕΛΕΓΡΙΝΗ, Λεξικὸ τῆς Φιλοσοφίας Ἕνα νέο φιλοσοφικὸ λεξικὸ ἦρθε νὰ καλύψῃ μία αἰσθητὴ ἔλλειψη στὴ Γραμματεία τῆς σημερινῆς μας γλώσσας. Μέχρι σήμερα δὲν εἴχαμε παρόμοια ἐπιστημονικὴ ἐργασία νὰ καλύπτῃ τὸν κλάδο τῆς Φιλοσοφίας. Τὸ «Λεξικὸ τῆς Φιλοσοφίας» τοῦ Θεοδόση Πελεγρί- νη, τοῦ κοσμήτορα τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, εἶναι ἕνα σύγ- χρονο, ἀξιόλογο καὶ ἄρτιο ἔργο, ποὺ δὲν ἔχει νὰ ζηλέψῃ τίποτε ἀπὸ τὰ μεγάλα ξένα λε- ξικὰ τοῦ ἴδιου κλάδου καὶ εἶναι ἕνα πλήρως ἐνημερωμένο ἐγχειρίδιο. Εἶναι δύσκολη ἡ κριτικὴ ἑνὸς λεξικοῦ καὶ μάλιστα τῆς Φιλοσοφίας, ἀλλὰ μετὰ ἀπὸ προσωπικὴ καὶ ἐπαγγελματικὴ χρήση του ἄνω τῶν δύο ἐτῶν μέχρι σήμερα καὶ σὲ συ- σχετισμὸ μὲ τὰ πιὸ ἔγκυρα καὶ ἀναγνωρισμένα ἀγγλικὰ λεξικὰ τοῦ ἰδίου κλάδου, ὅπως Oxford, Cambridge κ.λπ., ἀποτολμῶ μία σύντομη ἀποτίμηση καὶ παρουσίαση ἑνὸς εὔχρη- στου ἐργαλείου, γιὰ ὅποιον ἐνδιαφέρει ἡ φιλοσοφικὴ κριτικὴ καὶ περισσότερο γιὰ νὰ εἶ- ναι σὲ θέση νὰ κρίνῃ τὶς φιλοσοφικὲς ἀπόψεις ποὺ παρουσιάζονται σήμερα στὸ «παγκό- σμιο χωριό μας». Τὸ λεξικὸ τοῦτο καλύπτει δυόμισυ χιλιάδες χρόνια φιλοσοφικῶν ζυμώσεων, ἀπὸ τὴ γέννηση τῆς Φιλοσοφίας στὸ μικρὸ ἑλληνικὸ χῶρο μέχρι σήμερα, ποὺ ἁπλώνεται σ’ ὅλα τὰ μήκη καὶ πλάτη τοῦ σημερινοῦ μας κόσμου. Τὸ ἔργο τοῦτο ἐκτείνεται σὲ 1.512 σελίδες μὲ πάνω ἀπὸ 15.000 λήμματα καὶ χωρίζεται σὲ δύο μέρη. Στὸ πρῶτο μέρος καλύπτονται οἱ βασικὲς ἔννοιες, οἱ θεωρίες, οἱ σχολὲς καὶ τὰ ρεύματα τῆς Φιλοσοφίας. Στὸ δεύτερο μέρος ἀναφέρονται ἡ ζωὴ καὶ τὰ ἔργα τῶν φι- λοσόφων ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ἐδῶ θὰ πρέπει νὰ σημειώσουμε, ὅτι δὲν καλύπτεται μόνο ἡ εὐρωπαϊκὴ φιλοσοφικὴ παραγωγή, ἀλλὰ καὶ ἡ κινέζικη, ἡ ἰαπωνική, «ÆÅÉÔGEIST» «Οἱ θρησκευτικοὶ θεσμοὶ τοῦ κόσμου μας εἶναι τὰ θεμέλια τῆς βρώμας· δημι- ουργήθηκαν ἀπὸ τοὺς ἴδιους ποὺ ἔκαναν τὴν Κυβέρνηση, τὴν ἐλλιπῆ μόρφωσή σας καὶ τὶς διεθνεῖς τραπεζικὲς συμβάσεις. Οἱ ἄρχοντές μας δὲν δίνουν δεκάρα γιὰ ἐσᾶς ἢ τὶς οἰκογένειές σας. Τὸ μόνο, ποὺ τοὺς ἔνοιαζε πάντα, εἶναι νὰ ἐλέγ- χουν ὅλο τὸν κόσμο. » Μᾶς ἀπομάκρυναν ἀπὸ τὴν ἀληθινὴ καὶ θεϊκὴ παρουσία τοῦ Σύμπαντος, ποὺ πολλοὶ ἀποκαλοῦν θεό. Δὲν ξέρω τί εἶναι ὁ θεός, ἀλλὰ ξέρω σίγουρα τί δὲν εἶναι... Ὅσο περισσότερο μορφώνεσθε καὶ κατανοεῖτε τὸν Κόσμο, τόσο πιὸ ξεκάθαρα γίνονται ὅλα κι ἀρχίζετε νὰ βλέπετε παντοῦ ψέματα. Πρέπει νὰ ξέρετε καὶ νὰ ἀναζητᾶτε τὴν ἀλήθεια καὶ ἡ ἀλήθεια θὰ σᾶς ἀπελευθερώσῃ... » Ὅταν μιλᾶμε γιὰ τρομεροῦ μεγέθους βλακεῖες, πρέπει νὰ θαυμάσουμε μὲ δέος τὸν αἰώνιο πρωταθλητὴ τῶν ψεμάτων καὶ ὑπερβολῶν, τὴν θρησκεία. Σκεφτῆτε το λίγο. Ἡ θρησκεία ἔχει πείσει τοὺς ἀνθρώπους, ὅτι ὑπάρχει ἕνας ἀόρατος ἄν- θρωπος, ποὺ ζῇ στὸν οὐρανὸ καὶ παρακολουθεῖ ὅλα ὅσα κάνεις κάθε στιγμὴ τῆς ‣ ΔΑΥΛΟΣ 311, Μάρτιος 2008  21937