ΚΑΕΙ, ΙΑΡΡΕΕΣ Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας [Πέμπτη συνέχεια] 3. Ἢ ἔνταση μεταξὺ τῆς τεχνικῆς μαζικῆς τάξης καὶ τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς Ἐπιβάλλονται ὅρια στὴν ζωϊκὴ τάξη ἀπὸ μιὰ εἰδικὰ σύγχρονη σύγκρουση. Ἡ μαζικὴ τάξη φέρνει στὴν ἐπιφάνεια μιὰ παγκόσμια ζωϊκὴ κατασκευή, καταστρεπτικὴ στὸν κόσμο μιᾶς ἀληθινὰ ἀνθρώπινης ζωῆς. Ὃ ἄνθρωπος ζῆ σὰν ἕνα μέρος κάποιου κοινωνικοῦ περιβάλλοντος, ποὺ μ ̓ αὐτὸ συνδέεται μὲ δεσμοὺς ἀνάμνησης καὶ προοπτικῶν. Οἱ ἄνθρωποι δὲν ὑπάρχουν σὰν ἆπομονωμένες μονάδες, ἀλλὰ σὰν μέλη μιᾶς οἰκογένειας στὸ σπίτι, σὰν φίλοι σὲ μιὰ ὁμάδα, σὰν μέλη ἐκείνης ἤ τῆς ἄλλης ἀγέλης μὲ ἐξαιρετικὰ γνωστὲς ἴστορικὲς ρίζες. 'Ὁ ἄνθρωπος ἔχει γίνει αὐτὸ ποὺ εἶναι χάρη σὲ μιὰ παράδοση, ποὺ τὸν διευκολύνει νὰ κυτάζει πίσω, στὸ σκοτάδι τῶν ἀρχῶν του, καὶ τὸν καθιστᾶ ὑπεύθυνο γιὰ τὸ μέλλον του, ὅπως καὶ γιὰ τοὺς συνανθρώπους του. Μόνο μὲ τὴ δύναμη μιᾶς μακρᾶς θέασης πρὶν καὶ μετὰ ἀποκτᾶ οὐσιαστικὴ κατοχὴ στὸν κόσμο ποὺ συγκροτεῖ μὲ τὴν κληρονομιά του ἀπὸ τὸ παρελθόν. Ἡ κα. θημερινή του ζωὴ διαποτίζεται ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ παρόντος κόσμου, ποὺ μπορεῖ νὰ γίνει ἀντικείμενο ἀντίληψης, ποὺ ὅσο μικρὴ καὶ νάναι, ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι κάτι ἄλλο ἀπὸ τὸν ἑαυτό του. Ἢ ἀπαραβίαστη ἰδιότητά του εἶναι ὁ στενὸς χῶρος, ποὺ ἡ κυριότητά του τὸν διευκολύνει νὰ λάβει μέρος στὸ σύνολο τῆς παγκόσμιας ἱστορίας. Ἢ τεχνικὴ ζωϊκὴ τάξη, ποὺ ὀφείλει τὴν ὕπαρξή της στὴν παροχὴ ἱκανοποιήσεων γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν μαζῶν, διατήρησε στὴν ἀρχὴ τοὺς πραγματικοὺς αὐτοὺς κύκλους τῶν ἀνθρώπινων δημιουργημάτων, παρέχοντάς τους ἀγαθά. Ὅταν ὅμως ἐπὶ τέλους ἔφθασε ὁ καιρὸς ποὺ τίποτε στὸν ἄμεσο καὶ πραγματικὸ περιβάλλοντα κόσμο τοῦ ἀτόμου δὲν ἐγίνετο πιά, δὲν διαμορφώνετο ἤ προσαρμόζετο πιὰ ἀπὸ τὸ ἄτομο γιὰ τοὺς σκοπούς του, ὅταν κάθε τι ποὺ ἤρχετο ἐμφανίζετο ἁπλῶς σὰν ἡ ἱκανοποίηση τῆς στιγμιαίας ἀνάγκης, ὅταν ἡ ἴδια ἡ κατοικία ἦταν κατασκευασμένη ἀπὸ τὴ μηχανή, ὅταν ἀποπνευματοποιήθηκε τὸ περιβάλλον, ὅταν ἐμεγεθύνθηκε ἡ καθημερινὴ ἐργασία καὶ ἔπαυσε νὰ οἰκοδομεῖται σὰν ἕνα συστατικὸ τῆς ζωῆς τοῦ ἐργάτη, τότε ὁ ἄνθρωπος ἔχασε, γιὰ νὰ τὸ ποῦμε ἔτσι, τὸν κόσμο του. Ριγμένος ἔτσι στὸν ἄνεμο, ἐστερημένος κάθε ἱστορικῆς συνέχειας μὲ τὸ παρελθὸν καὶ τὸ μέλλον, ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ παραμείνει ἄνθρωπος. Ἣ καθολικοποίηση τῆς ζωϊκῆς τάξης ἀπειλεῖ νὰ ἀναγάγει τὴ ζωὴ σ ̓ ἕνα πραγματικὸ κόσμο τοῦ πραγματικοῦ ἀνθρώπου, σὲ μιὰ ἁπλὴ λειτουργία. Ὃ ἄνθρωπος ὅμως σὰν ἄνθρωπος ἀρνεῖται νὰ ἐπιτρέψει στὸν ἑαυτό του ν ̓ ἀπορροφηθεῖ σὲ μιὰ ζωϊκὴ τάξη, ποὺ θὰ τοῦ ἐπέτρεπε μόνο νὰ ὑπάρχει σὰν μιὰ λειτουργία χρήσιμη γιὰ τὴ διατήρηση τοῦ συνόλου. Εἶναι ἀλήθεια, ὅτι μπορεῖ νὰ ζήσει μέσα στὴν κατασκευὴ μὲ τὴν βοήθεια χιλιάδων σχέσεων, ποὺ ἀπ ̓ αὐτὲς ἐξαρτᾶται καὶ ποὺ μ ̓ αὐτὲς συνεργάζεται. Καθὼς ὅμως ἔχει γίνει ἁπλῶς ἕνα ἀντικαταστήσιμο δόντι σὲ ἕνα τροχό, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἀτομικότητά του, ἐξεγείρεται, ὅταν δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος γιὰ νὰ ἐκδηλώσει τὴ ἑαυτότητά του.