Ç ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΛΕΞΑΚΗΣ, μ.Χ. Παρατηρῶντας τὴν ἔντονη παρουσία τῆς Ἐκκλησίας σήμερα καὶ τὶς ἐπεμβάσεις της στὰ ἑλληνικὰ πολιτικὰ πράγματα ὁ κ. Ἀλε- ξάκης, ποὺ περνᾷ ἕνα μεγάλο μέρος τῆς ζωῆς του στὴ Γαλλία, ἀπο- φάσισε νὰ ἀσχοληθῇ σοβαρὰ καὶ μὲ τὸ Βυζάντιο. Ἔτσι λοιπὸν ἐπι- νόησε ἕναν ἀφηγητή, ἕναν 24χρονο φοιτητή, ὁ ὁποῖος μελετᾷ Ἀρ- χαία Ἱστορία, ἀλλὰ ἀποφασίζει νὰ μελετήσῃ καὶ τὴν Βυζαντινὴ περίοδο μὲ ἐπίκεντρο τὸ Ἅγιο Ὄρος, ὅταν τοῦ τὸ ζητᾶ ἡ σπιτονοι- κοκυρά του, μιὰ πλούσια ἡλικιωμένη κυρία, ποὺ προσδοκᾷ τὴν ἀνεύρεση τοῦ πρὸ δεκαετιῶν χαμένου -πιθανῶς στὸ Ἅγιο Ὄρος- ἀδελφοῦ της. Ο ἀφηγητὴς ἔχει μαζέψει δύο στοῖβες βιβλία, τὴ μία γιὰ τὸ Ἅγιο Ὄρος γιὰ λογαριασμὸ τῆς κυρίας, τὴν ἄλλη γιὰ τὴν ἀρχαιότητα γιὰ δικό του λογαριασμό. Τὰ δύο αὐτὰ βουναλάκια συνοψίζουν ὅλο τὸ βιβλίο καὶ στὴν οὐ- σία ὅλη τὴν Ἱστορία τῆς Ἑλλάδας, γιατὶ «ἀπὸ τὴ μία πλευρὰ ἔχουμε τὴ χριστιανικὴ φιλο- σοφία, ἡ ὁποία εἶναι γεμάτη “ἀλήθειες”, βεβαιότητες, δίνει ἀπαντήσεις σὲ ὅλα, κι ἀπὸ τὴν ἄλλη ἔχουμε τοὺς Ἕλληνες φιλόσοφους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀμφιβολίες γιὰ τὰ πάντα, δὲν θε- ωροῦν τίποτε δεδομένο, ἔχουν μιὰ ἀπίστευτη ἐλευθερία πνεύματος καὶ ἡ σύγκρουση τῶν δύο αὐτῶν κόσμων θὰ ἐπιτρέψῃ τὴ λειτουργία μιᾶς πλοκῆς. Διότι οἱ δύο αὐτοὶ κόσμοι, ὁ ἀρχαῖος καὶ ὁ βυζαντινός, τῆς Φιλοσοφίας καὶ τῆς θεολογίας, τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψης καὶ τοῦ δόγματος κ.τ.λ. συγκρούονται σὲ ὅλο τὸ βιβλίο κατὰ ποικίλους τρόπους. » Ὅλος ὁ μῦθος τοῦ βιβλίου εἶναι πλεγμένος μὲ δύο βελόνες: ἡ μία εἶναι ἡ ἀρχαία παράδο- ση, οἱ προσωκρατικοὶ φιλόσοφοι καὶ ἡ ἄλλη ἡ βυζαντινή, ἡ ὁποία εἶναι δογματική. Αὐτὴ ἡ ἀντίθεση, τὸ χάσμα ἀνάμεσα στοὺς δύο πολιτισμούς, σημαίνει ὅτι ὁ ὅρος ἑλληνοχριστια- νικὸς πολιτισμὸς δὲν ἔχει κανένα νόημα, ὅτι παντρεύει δύο ἔννοιες ριζικὰ ἄσχετες». Προκειμένου νὰ γράψῃ τὸ βιβλίο του ὁ κ. Ἀλεξάκης, ἐπὶ ἕνα χρόνο συμβουλευόταν ἱστορι- Ï ΘΕΟΣ ΤΩΝ ΚΑΡΑΜΑΖΩΦ ρώτη φορὰ ἀντέκρουσα τὰ ἐπιχειρήματα τῶν πιστῶν, ὅσον ἀφορᾷ στὴν εὐεργετικὴ ἐπίδραση τοῦ Θεοῦ στὴν ζωή μας, σὲ μία συζήτηση σχετικὰ μὲ τὴν θρησκευτικὴ πίστη, τὴν ὁποία κάποιοι ἀποδίδουν στὸν Ντοστο- γιέφσκι, ὁ ὁποῖος ἔβαλε στὸ στόμα τοῦ Σμερντυάκωφ (ἑνὸς ἀπὸ τοὺς χαρακτῆρες τῶν «Ἀδελφῶν Καραμαζώφ») τὸ ἀπόφθεγμα, ὅτι «χωρὶς τὸν Θεὸ ὁτιδήποτε εἶναι πιθανό». Μὲ ἄλλα λόγια σ’ ἕναν κόσμο χωρὶς Θεὸ οἱ ἄνθρωποι θὰ ἔνοιωθαν ἐλεύθεροι νὰ συμπεριφέρωνται ὅπως βούλονται καὶ θὰ ἐπέτρεπαν στὸν ἑαυτό τους ὁποιαδήποτε ὑπερβολὴ καὶ ἀπόλυτο ἐγωκεντρισμό. Ἡ ἀπάντηση ἡ δική μου ὡς πρὸς αὐτὸ ἦταν σαφὴς : «Ὁ Σμερντυάκωφ ἔκανε λάθος. Ἀκριβῶς ἐξ αἰτίας τοῦ Θεοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβοῦν ἀδιανόητες σὲ ἄλλη περίπτωση ὠμότητες.» Φαντασθῆτε τὴν σκηνὴ σὲ μία πόλη, σὲ περίπτωση ποὺ ἡ παπικὴ ἐντολὴ ἦταν (ὅπως πράγματι ἦταν κάποτε γιὰ τὶς πόλεις τῶν αἱρετικῶν/οὐγενότων): «Σκοτώστε τους ‣ 22042  ΔΑΥΛΟΣ 312, Ἀπρίλιος 2008