σουν σὲ ξύλο, τὸ σῶμα του δὲν πρέπει νὰ μείνῃ κρεμασμένο ὅλη τὴ νύκτα. Πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ τὸ θάψετε τὴν ἴδια μέρα, γιὰ νὰ μὴ μολύνετε τὴ χώρα, ποὺ σᾶς δίνει ὁ Κύριος ὁ θεός σας γιὰ ἰδιοκτησία. Ὅποιος κρεμιέται εἶναι καταραμένος ἀπὸ τὸν θεό…» («ὅτι κεκατηραμένος ὑπὸ θεοῦ πᾶς κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου»: «Κατὰ Ο΄»). Μὰ καλά, θὰ ποῦν οἱ δύσπιστοι, ὁ Ἰησοῦς δὲν κρεμάστηκε ἐπὶ ξύλου, ἀλλὰ σταυρώθηκε. Κι ὅμως… ὑπάρχουν μαρτυρίες, ποὺ λένε τὸ αὐτό, ὅτι κρεμάσθηκε ἐπὶ ξύλου κι ὄχι ὅτι σταυρώθηκε: «Πράξεις Ἀποστόλων», ε΄ 29-30: «Ὁ Πέτρος ὅμως καὶ οἱ ἄλλοι ἀπόστολοι εἶπαν: “...Ὁ θεὸς τῶν προγόνων μας ἀνέστησε τὸν Ἰησοῦ, ποὺ ἐσεῖς τὸν σκοτώσατε, κρεμῶντας τον ἐπὶ ξύλου...”». «Πράξεις Ἀποστόλων» ε΄ 34 καὶ 39: «Ὁ Πέτρος ἀνοίξας τὸ στόμα εἶπεν: “…καὶ ἡμεῖς εἴμεθα μάρτυρες πάντων ὅσα ἔκαμε καὶ ἐν τῇ γῇ τῶν Ἰουδαίων καὶ ἐν Ἱερουσαλήμ, τὸν ὁποῖον ἐφόνευσαν κρεμάσαντες ἐπὶ ξύλου…”». Ἔρρωσθε καὶ εὐδαιμονεῖτε Γ.Τ. Μετὰ ἀπὸ 5 χρόνια ἄνοιξε πάλι τὸ Μουσεῖο Πειραιῶς Κύριε διευθυντά, Μὲ ἐπιστολή μου, ποὺ δημοσιεύτηκε στὸν «Δαυλό» (τεῦχος Μαρτίου 2008) ἔθιξα τὸ θέμα τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου Πειραιῶς, τὸ ὁποῖο παρέμεινε κλειστὸ ἐπὶ πέντε ὁλόκληρα χρόνια (ἔκλεισε ἕναν περίπου χρόνο πρὶν τοὺς Ὀλυμπιακοὺς τῆς Ἀθήνας), «γιὰ νὰ ἀποκτήσῃ ἐγκατάσταση κλιματισμοῦ». Μὲ ἰδιαίτερη ἱκανοποίηση πληροφορήθηκα τώρα, ὅτι τὸ ΑΜΠ ξανάνοιξε τὴν 19η Φεβρουαρίου. Ἡ ἐφημερίδα «Καθημερινή» (16 Φεβρουαρίου) ἀναφέρει, ὅτι ὁ λόγος ποὺ τὸ Μουσεῖο παρέμεινε κλειστὸ «εἶναι κάπως θολός». Ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικώτερα μουσεῖα τῆς χώρας ἀλλὰ καὶ παγκοσμίως παρέμεινε κλειστὸ γιὰ ἕνα τόσο μεγάλο διάστημα, ποὺ θὰ ἀρκοῦσε ἐνδεχομένως, γιὰ νὰ κτισθῇ ἕνα μουσεῖο ἀπὸ τὴν ἀρχή. Καὶ γιὰ νὰ μὴν μεμψιμοιροῦμε μόνο: τὸ ΑΜΠ ἐκτὸς ἀπὸ κλιματισμὸ ἀπέκτησε καινούργιο φωτισμό, ψευδοροφές, καθάρισε τοὺς ἐξωτερικούς του τοίχους. Νομίζω, ὅτι ὀφείλουμε νὰ κρατήσουμε ζωντανὸ τὸ ΑΜΠ, νὰ τὸ ἐντάξουμε στὴν ζωή μας, γιατὶ ἡ ἱστορία του εἶναι πολύπαθη. Μὲ ἰδιαίτερη ἐκτίμηση Ἀθηνᾶ Ἀναστασιάδη Παρατηρήσεις γιὰ τὴν ἀνέγερση τζαμιοῦ στὴν Ἀθήνα Ἀγαπητὲ «Δαυλέ», Ἀφορμή, γιὰ νὰ γράψω τὴν παροῦσα ἐπιστολή, ἦταν τὸ ἄρθρο περὶ τοῦ νομικοῦ δικαιώματος ἀνεγέρσεως τζαμιοῦ στὴν Ἀθήνα (τεῦχ. 299, σ. 20061). Ὅσον ἀφορᾷ στὸ νομικὸ μέρος τῆς ὑποθέσεως, δύσκολα θὰ διαφωνήσω, θὰ διατυπώσω ὅμως τὶς ἑξῆς παρατηρήσεις: 1ον Ἄλλο νόμος καὶ ἄλλο δίκαιον. Εἰδικώτερα στὴν Ἑλλάδα αὐτὰ τὰ δύο συχνὰ ἔρχονται σὲ ἀντιπαράθεση. Ὁ νόμος ἀναφέρεται σὲ περιωρισμένο χῶρο καὶ χρόνο καὶ εἰδικῶς ὁ ἀνθρώπινος νόμος ἐμπεριέχει τὴν ἀτέλεια, τὴν ἀδυναμία, τὴν προσωπικὴ προσέγγιση, διάθεση, γνώση, ἱκανότητα, ὑστεροβουλία, συμφέρον, προτροπὴ τοῦ ἑκάστοτε νομοθέτη. Τὸ δίκαιον ὡς ἀπόδοση τῶν ὀφειλομένων εἶναι ἔννοια διαχρονική, ἀνεξάρτητη ἀπὸ χῶρο καὶ προσωπικὲς διαθέσεις ἢ ἐκτιμήσεις. 2ον Τὸ ἴδιο τὸ Σύνταγμα ἀποδεικνύει τὸ βά- σιμο τοῦ ἰσχυρισμοῦ μου, ἀφοῦ, ἐνῷ δέχεται ὅτι «ἡ ἐλευθερία τῆς θρησκευτικῆς συνείδησης εἶναι ἀπαραβίαστη...» (ἄρθρο 13 παρ. 1), ταυτοχρόνως περιορίζει, «κάθε γνωστὴ θρησκεία εἶναι ἐλεύθερη...» (παρ. 2). Τί σημαίνει «γνωστή», καὶ ἐὰν ἐγὼ θέλω νὰ ἔχω μία θρησκεία ι.χ., γιὰ «πάρτυ μου», ποὺ λένε, πῶς θὰ τὴν νομιμοποιήσω; Ἐνθυμοῦμαι χαρακτηριστικῶς, σὲ διάλεξη ποὺ εἶχα παρακολουθήσει στὴν πατρίδα σὲ παρελθοῦσα ἐπίσκεψή μου, κάποιον νὰ θέτῃ τὸ πιθανῶς ὀλίγον ἐνοχλητικὸ ἐρώτημα: «Κι ἐὰν ἐγὼ θέλω ὡς θεό μου τὸν μπιντέ μου, γιατί κάποιος θὰ πρέπει νὰ μοῦ ὑποβάλῃ τὸ ἀντίθετο;» Ἐγὼ ἁπλῶς θὰ συμπλήρωνα, ὅτι ὁ μπιντὲς (πυγολουτήρ) πολλοὺς ἔχει ἀνακουφίσει στὴν παροῦσα ζωή, ἐμπράκτως, χωρὶς μεταθανάτιες ὑποσχέσεις καὶ χωρὶς ἀνταλλάγματα. 3ον Στὸν ἱερὸ τόπο τῆς Ἑλλάδος ἡ μόνη θρησκεία ποὺ βάλλεται εἶναι ἡ «θρησκεία» τῶν λε- 22054  ΔΑΥΛΟΣ 313, Μάιος 2008