ΑΠΟΔΕΙΞΗ: Ç ΕΚΡΗΞΗ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ Ἀπὸ τὸν Θαλῆ στὸν Εὐκλείδη πὸ τὴν ἐποχὴ ποὺ ἀνακαλύφθηκε ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες ἡ ἀπό- δειξη στὶς λογικὲς προτάσεις, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ μία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ἀνακαλύψεις τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύματος, ποὺ ἐξασφάλισε τὴ σιγουριὰ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖο καταλά- βαινε τὴν φυσικὴ καὶ κοινωνικὴ πραγματικότητα καὶ τὸν ἀπάλλαξε ἀπὸ τὶς φαντασιώσεις τῆς μεταφυσικῆς καὶ τὶς πλάνες τῆς δεισι- δαιμονίας, ἔγινε δυνατὴ ἡ γέννηση τῆς ἀξιόπιστης γνώσης, καὶ ἀπὸ τότε ἄρχισε ἡ δημιουργία τῶν ἐπιστημῶν ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες μὲ τὴ σημερινὴ ἔννοια τοῦ ὅρου Ἐπιστήμη. Ὁ Πρόκλος, ποὺ ἀντλεῖ πληροφορίες ἀπὸ τὸν μαθητὴ τοῦ Ἀριστοτέλη Εὔδημο τὸν Ρόδιο, τοῦ ὁποίου τὸ ἔργο δὲν διασώθηκε, ἀναφέρει ὡς πρῶτο, ποὺ χρησιμοποίησε τὴν ἀπόδειξη, τὸ Θαλῆ τὸν Μιλήσιο (640-546 π.Χ.), τὸν ἀρχαιότερο τῶν σοφῶν τῆς Ἑλλάδας. Ὁ Γερμανὸς φιλόσοφος Ε. Κὰντ (1724-1804) ἐκθειάζει ἰδιαίτερα τὸ μεγά- λο αὐτὸ ἐπίτευγμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Πνεύματος λέγοντας, ὅτι, ὅπως κι ἂν ὀνομάζεται αὐτὸς ποὺ ἐπινόησε τὴν ἀπόδειξη στὰ Μαθηματικά, εἴτε Θαλῆς εἴτε κάπως ἀλλιῶς, αὐτὸς εἶχε μία «ἔκλαμψη» (Πρόλογος στὴν «Κριτικὴ τοῦ Καθαροῦ Λόγου»). Ἡ ἐπινόηση τῆς ἀπόδειξης ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες ὑπῆρξε βέβαια μία ἐκτυφλωτικὴ ἀνα- λαμπὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Πνεύματος, αὐτὴ ὅμως δὲν προέκυψε αὐτόματα. Γιὰ νὰ φτάσῃ τὸ Ἑλληνικὸ Πνεῦμα στὴν ἀνακάλυψη, ὅτι γιὰ τὴν βεβαίωση τῆς ἀλήθειας μιᾶς πρότασης εἶναι ἀπαραίτητη ἡ ἀπόδειξη αὐτῆς, ἔπρεπε νὰ ἔχουν προ- ηγηθῆ ἄλλες γνώσεις, ἀπὸ τὶς ὁποῖες νὰ προκύπτῃ ὡς λογικὴ συνέπεια ἡ ἀνάγκη τῆς ἀπόδειξης. Οἱ γνώσεις αὐτὲς εἶναι πρῶτα ὁ καθορισμὸς τοῦ ἀντικειμένου καὶ μετὰ ὁ καθορισμὸς τῶν ἀξιωμάτων. Ὑπὸ τὸν ὅρο ἀξιώματα νοοῦνται ἀλήθειες ἀφ’ ἑαυτῶν φανερές. Καθίσταται φανερό, ὅτι θὰ πρέπει νὰ εἶναι γνωστὲς οἱ σπουδαι- ότερες ἀρχὲς τῆς ἐπιστήμης, ἡ ὁποία ὀνομάζεται Λογική. 22136  ΔΑΥΛΟΣ 313, Μάιος 2008