Ç ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΕΛΕΝΗ ΛΑΔΙΑ, Μυθολογικὰ παράδοξα καὶ ἕνα διήγημα. «Τὸ παράδοξο, τὸ παράξενο, τὸ μὴ σύνηθες φυτρώνει ὅπου ὑπάρχει νομοτέλεια, σπάζοντας ἔτσι τὴν ἁλυσίδα τῆς ὅποιας δομῆς», λέει ἡ κ. Λαδιᾶ στὸ ἐν λόγῳ βιβλίο, ὅπου διακρίνεται ἡ ὑπερβολικὰ φιλόδοξη προσπάθειά της νὰ σκιαγραφήσῃ τοὺς νό- μους, ποὺ συνδέουν τὸν πραγματικό, τὸν ὀνειρικό, τὸν μυθολογικὸ καὶ τὸν φαντα- στικὸ κόσμο. Τὸ νὰ βλέπουμε τὸ εἴδωλό μας ἀντὶ τοῦ πραγματικοῦ μας ἑαυτοῦ ὅπως καὶ τὸ νὰ βλέπουμε τὸν κόσμο μέσα ἀπὸ κάτοπτρα ἀποτελεῖ προφανῆ ἐκτροπὴ ἀπὸ τὴν ἀληθι- νὴ πραγματικότητα, σ’ ὅποιον ἀπὸ τοὺς προαναφερθέντες κόσμους κι ἂν συμβαίνῃ αὐτό. Κι ἡ πλάνη ὁδηγεῖ στὴν ἄτη. Οἱ Τιτᾶνες κομμάτιασαν τὸν Ζαγρέα, τὴν στιγμὴ ποὺ κοίταζε τὸ εἴδωλό του στὸν καθρέφτη. Στὴν αὐτοκαταστροφὴ ὡδηγήθηκε καὶ ὁ Νάρκισσος, ποὺ πνίγηκε στὰ νερὰ τῆς πηγῆς, ὅπου καθρεφτιζόταν τὸ εἴδωλό του. «Κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ δῇ τὸν ἑαυτό του στὸ νερὸ ἢ στὸν καθρέφτη χωρὶς φῶς», λέ- ει ὁ Νὰγκ Χαμμάντι, καὶ τὰ λόγια του μᾶς μεταφέρει ἡ κ. Λαδιᾶ. Ἀπροσδόκητα ὅμως ἡ ὅρασή της θολώνει καὶ πέφτει σὲ μεταφυσικὴ πλάνη τὴν στιγμὴ ποὺ λέει, ὅτι «Μό- νος ὁ Θεὸς ὁρᾷ καὶ ὁρᾶται δίχως καθρέφτη, νερὸ καὶ φῶς». («Ὁ καθρέφτης καὶ μία περίπτωση κατοπτρομαντείας.») Τὸ σπήλαιο τοῦ Πλάτωνα εἶναι γνωστό. Ἀπορεῖ κανείς, πῶς ἡ συγγραφέας συνδέ- ει τὸ σπήλαιο αὐτὸ μ’ ἕναν ἀρχηγὸ θρησκείας στὸ κεφάλαιο «Ὁ Ζάλμοξις καὶ τὸ ὑπό- γειο». Ἐπὶ πλέον ἡ συγγραφέας μὲ κριτήριο τὴν ἐξωλογικὴ πίστη συγκρίνει τοὺς δε- σμῶτες τοῦ σπηλαίου μὲ τὸν ὑποχθόνιο ἀνώνυμο ἄνθρωπο τοῦ «Ὑπογείου» (= ἀσυ- νείδητου) τοῦ Ντοστογιέφσκι, ὁ ὁποῖος ὀρύεται ἀπὸ τὰ βάθη τῆς ἀσυνειδησίας του: «Ὄχι, δὲν εἶναι καλὸ νὰ γνωρίζῃ ὁ ἄνθρωπος τὸν ἑαυτό του». Πρόκειται πολὺ ἁπλᾶ «ΚΟΙΝΟ ΚΑΛΟ» ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΟΤΗΤΑ πάρχει σήμερα μιὰ μεγάλη πλάνη στὴν ἔννοια τοῦ πολιτικοῦ ἀν- θρώπου. Ὁμιλῶντας γιὰ Πολιτικὴ ξεχνᾶμε, πὼς αὐτὴ τὴν κάνει ὁ ἄνθρωπος ὄχι ὡς ἀπρόσωπο μέρος ἑνὸς συνόλου, ἀλλὰ ὡς μονάδα ποὺ ἐπηρεάζει τὸ σύνολο. Ἀκοῦμε συνεχῶς τριγύρω μας γιὰ συμμε- τοχὴ στὰ κοινά. Διερωτῶμαι, ποιό εἶναι αὐτὸ τὸ κοινὸ ὄφελος, ἂν αὐτὸ δὲν ὠφελῇ πρῶτα ἀπ’ ὅλα τὸν καθένα ἀπὸ ἐμᾶς ξεχωριστά; Σὲ τί ἀλήθεια χρησιμεύει ἕνα κοινὸ ὄφελος, ποὺ ὅμως βλάπτει τὰ πρόσωπα; Τοῦτες οἱ σκέψεις μὲ κάνουν νὰ καταλήγω στὸ συμπέρασμα, πώς, ὅταν τελικὰ μιλᾶμε γιὰ κοινὸ ὄφελος, δὲν ἐννοοῦμε τίποτα ἄλλο ἀπὸ τὸ ὄφελος τῆς ἑκάστοτε ἐξουσίας. Οἱ ἐξουσίες, ὅλες οἱ ἐξουσίες, θέλουν νὰ εἶναι ὁλοκληρωτικές, γιὰ νὰ ἔχουν ὅσο τὸ δυνατὸν μεγαλύτερο ἔλεγχο πάνω στὶς μᾶζες. Ὁ τρόπος, γιὰ νὰ ἐπιτύχουν τὸν ‣ ΔΑΥΛΟΣ 313, Μάιος 2008  22141