ΟΖΟΗΝ ΡΑΝΙΡ ΕΚΟΡΡΗΑΜ Ἢ φαύλη ἐλευθερία: ᾽Αξιολόγηση τοῦ "Οργουελ" Τὸ «7984» τοῦ "Όργουελ ἀποτελεῖ κυρίως μιὰ σάτιρα γιὰ τὸν ὁλοκληρωτι- σμὸ μὲ κάποιο στοιχεῖο προφητείας. Ἣ ἀξία τοῦ ἔργου αὐτοῦ ἔγκειται κυρίως στὸν ἠθικὸ ζῆλο, στὴν δύναμη φαντασίας τοῦ "Οργουελ. καὶ στὴν προειδοποίησή του ὅτι ἡ δημοκρατία ἀπειλεῖται σοβαρὰ ἀπὸ τὸν ὁλοκληρωτισμό. Γιὰ τὸν "Όργουελ. ὑπεύθυνοι γιὰ τὴν παρείσφρυση ὁλοκληρωτικῶν ἀντιλή- Ψεων στὶς δυτικὲς δημοκρατικὲς κοινωνίες εἶναι οἱ διανοούμενοι. Μετὰ τὸν θά- νατο τοῦ "Όργουελ, ὁ μαρξισμὸς προσπέλασε στὴν σφαίρα τοῦ δυτικοῦ πολιτι- σμοῦ, ἐκτεινόμενος ἀπὸ τὰ Πανεπιστήμια στὰ σχολεῖα, στὰ συνδικάτα, στὴν γραφειοκρατία, στὰ πολιτικὰ κόμματα καὶ στὰ µέσα μαζικῆς ἐνημέρωσης. Στὴν οὐσία ὁ "Οργουελ μᾶς ἐπιφυλάσσει τὸ ἴδιο μήνυμα ποὺ μᾶς ἔδωσε ὁ 50|ΖΠΘ6- ΠΙίςΥΠ, ὅτι δηχαδὴ ἡ Δύση, ἄν δὲν ἀντισταθεῖ στὸν ὁλοκληρωτισμό, εἶναι ἀπόλυ- τα καταδικασμένη σὲ ὄλεθρο. Οἱ διαλογισμοί µας πάνω στὸ ἔργο τοῦ "Οργουελ εἶναι κάτι περισσότερο ἀ- πὸ τὴν ἐκδήλωση σεβασμοῦ σ᾽ ἕνα ἀριστούργημα. Τὸ ἔτος «1984», ὅποιο καὶ νᾶ- ναι, θὰ παραμείνει πάντοτε μιὰ ἀπειλητικὴ δυνατότητα σὰν κατάσταση πνεύμα- τος, σὰν ἐφιάλτης ποὺ τὸν φοβούμεθα, ἐπειδὴ γνωρίζοµε ὅτι στὴν οὐσία του εἶναι ἀληθινός, ἐπειδή, ἀκόμη, κάτι µέσα µας ἀποκρίνεται ἀκαταμάχητα στὴν κραυ- γὴ τοῦ "Οργουελ. | Τὸ ὄνομα τοῦ "Οργουελ ἔχει γίνει ἀνάθεμα, ἐδῶ καὶ πολὺ καιρό, στὴν Σο- βιετικὴ “Ενωση καὶ στοὺς δορυφόρους της, ὅπως καὶ στὴν Κίνα, ὅπου ἡ κυκλο- φορία του ἔχει ἀπαγορευθεῖ. Ὃ «Μεγάλος ᾿Αδελφός» ἀποτελεῖ δημιούργημα τό- σο τῆς δεξιᾶς ὅσο καὶ τῆς ἀριστερᾶς, τόσο τοῦ φασισμοῦ ὅσο καὶ τοῦ κομμουνι- σμοῦ. Γιὰ τὴν ἀριστερὴ διανόηση ποὺ κυριαρχεῖ στὰ Πανεπιστήμιά μας, ὁ "Ορ- γουελ., εἶναι ἕνας «καταδότης καὶ ἕνας ἄρρωστος ἀντιεπαναστάτης». Ὃ "Όργουελ μὲ τὸ «7984» ἔγραψε μιὰ μενίππεια σάτιρα, δηλαδὴ ἕνα εἶδος σάτιρας ποὺ δὲν ἀνέχεται καμμιὰ ἀπὸ τὶς ποιότητες ποὺ ὑποστηρίζει ὅτι ἐλλεί- πουν, καὶ στὴν οὐσία διαπλάσσει τὴν σάτιρά του μὲ τὴν μορφὴ τῆς δυσ-τοπίας ἤ τῆς ἀντι-οὐτοπίας. Ἣ ἀπάνθρωπη κοινωνία τοῦ «1984» ἀποτελεῖ ἀκριβῶς ἕναν κόσμο, ὅπου ἡ μηχανὴ ἔχει θριαμβεύσει πάνω στὸν ἄνθρωπο καὶ στὶς ἀνθρώπι- νες ἀξίες. Δὲν εἶχε προβλέψει, ὅμως, ὅτι ἡ μισὴ στρατιὰ τῶν ἀνέργων τόσο στὶς καπιταλιστικὲς ὅσο καὶ στὶς κομμουνιστικὲς κοινωνίες ὀφείλεται ἄμεσα στὸν αὐτοματισμό. Γιὰ τὸν Οργουελ, ἡ φύση εἶναι οὐσιαστικὰ καλὴ καὶ ἡ τεχνολο- γία κακή. Ἡ τεχνολογία τοῦ «7984» χρησιμοποιήθηκε γιὰ τὴν ὑποδούλωση κι ὄ- χι γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τοῦ ἀνθρώπου. Ἢ τηλεόρασῃ, ὁ ἐγγραφέας τῆς ὁμιλίας, τὸ ἑλικόπτερο, ἡ στιχοποιητικὴ μηχανὴ ποὺ συνθέτει τραγούδια, ἡ μηχανὴ ποὺ γράφει βιβλία καὶ ὅλες οἱ τεχνο- λογικὲς ἐπινοήσεις τοῦ ἔργου ὑπάρχουν μόνο γιὰ νὰ μεγεθύνουν τὴν δύναμη τοῦ κράτους καὶ νὰ παραβιάσουν τὴν ἀνθρώπινη φύση. " Τὸ κείµενο αὐτὸ τοῦ καθηγητοῦ τῆς συγκριτικῆς φιλολογίας κ. Εγοαςῃδπ) ἀποδίδεται στὴν ἑλ- ληνικὴ ἀπὸ τὸν συνεργάτη τοῦ «4» κ. Μανώλη Μαρκάκη. Δημοσιεύθηκε στὸ νεούορκέζικο περιοδι- -κὁὸ ΥΥογΙά Ρεαοσθ, τόμ. 2, τεῦχος 1, Χειμώνας 1984---5, ποὺ ἐκδίδει ὁ καθηγητὴς κ. Πᾶνος Μπάρδης.