ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
317ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Κόσμοι, ηλιοκεντρισμός και Αφροδίτη — ΚΑΡΜΙΡΑΝΤΖΟΣ, ΚΩΣΤΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΚΟΣΜΟΙ,
ΗΛΙΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ
ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΤΗ
Ἑβραιοχριστιανισμός, λόγῳ τῆς ἀντιδιαμετρικῆς νοοτροπίας του μὲ
τὸν Πολιτισμὸ τοῦ Ἕλληνα (Ἦθος, Τέχνη, Ἐπιστήμη, Φιλοσοφία), δὲν
ἔχει νὰ ἀντιτάξῃ παρὰ μόνο τὴν ἀφύσικη ἠθική, δηλαδὴ τὴν σχέση Θε-
οῦ/Κυρίου καὶ ἀτόμου, ἐξ οὗ καὶ ἡ μεταξὺ ἀτόμων σχέση, σὲ ἀντίθεση
πρὸς τὸ Ἦθος Ἑλλήνων («Δ», τ. 242), ποὺ εἶναι σχέση Πόλεως καὶ πο-
λίτου-προσώπου.
Ἀλλὰ τὸ σοβαρό, ποὺ ξεφεύγει, εἶναι τὸ ἀξίωμα (=πρόταση ἀναπόδεικτη) τοῦ Ἑλ-
ληνοχριστιανισμοῦ κατὰ τῶν Ἑλλήνων φιλοσόφων καὶ ἰδίως τῶν ἐπιστημόνων: «Δι-
ατύπωναν ἰδέες διαφόρων ἀλλήλων, δὲν ἔπειθαν κανένα, καὶ εὐτυχῶς ἦλθε τὸ Ἱε-
ρὸν Βιβλίον, ποὺ μὲ τὸ δόγμα του ἔβαλε τέλος στὶς διαφωνίες, ἐπέβαλε τὴν τάξιν.»
Οἱ Ἕλληνες εἶχαν ἑνιαῖο Πολιτισμό, ἴδιο Ἦθος καὶ ἔκφραση Τέχνης, παρόμοιες
ἐπιστημονικὲς ἰδέες καὶ ἐπιτεύγματα, Φιλοσοφία καὶ τρόπο ζωῆς. Ὅλα ὅμως μὲ συνε-
χεῖς προτάσεις, ἀνανεώσεις, ἐπεξηγήσεις. Δυναμικά, ὄχι στατικά/δογματικά. Καὶ οἱ
«Πατέρες»; Μ. Ἀθανάσιος, «Περὶ ἐνανθρ.» 50.2: «ἀλλ’ ὃ ἔδοξον (=παραδέχονταν οἱ)
ζῶντες ἰσχύειν (φιλόσοφοι), ἐν ἀλλήλοις ἔσχον τὴν ἅμιλλαν (=μόνον γιὰ ἀνταγωνι-
σμό) καὶ μετ’ ἀλλήλων ἐφιλονίκουν» (γιὰ τὶς θεωρίες τους). Καὶ ὁ λαός; «Πές μου τί
κοσμοθεωρία ἔχεις νὰ σοῦ πῶ ποιός εἶσαι.» Ὄντως ἡ κοσμοθέαση εἶναι ἡ βάση καὶ
τῶν 4 στοιχείων τοῦ Πολιτισμοῦ. Καὶ τῶν ἄλλων πολιτισμῶν λαῶν/ἐποχῶν. Γι’ αὐ-
τὸ οἱ Ἕλληνες ἐπιστήμονες-φιλόσοφοι στὰ «Περὶ Φύσεως» συγγράμματά τους (ὅλοι
ἔγραψαν) διέθεταν μέρος γιὰ Κοσμολογία (Ἴων, Δημόκριτος), Ἀστρονομία (Θαλῆς).
Καὶ ἐκεῖ προτείνουν μοντέλλα (=παραδείγματα) γιὰ τὴ μορφὴ καὶ λειτουργία τοῦ
Παντός/Σύμπαντος. Ὅπως ὁ καλλιτέχνης ἐκφράζει τὸ περιεχόμενο μιᾶς ἰδέας του σὲ
μορφή, καί, ὅταν ταυτίζωνται, εἶναι καλλιτεχνήματα, ἔτσι ὁ φιλόσοφος, ὅταν ταυτί-
ζῃ τὴν νοοτροπία (=τρόπος) μὲ τὸν τρόπο ζωῆς του (=δίαιτα), γίνεται σοφός, χάρις
σὲ ὅσα κατάφερε. Ὡς παραδείγματα ὁμοφωνίας θὰ ἐρευνήσουμε δύο δύσκολα θέμα-
τα: Ἀπὸ τὴν Κοσμολογία, τὴν θεωρία τῶν κόσμων, καὶ ἀπὸ τὴν Ἀστρονομία, τὴν
ἡλιοκεντρικὴ τῶν Ἑλλήνων.
ΠΑΜΠΟΛΟΙ ΚΟΣΜΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ. Οἱ Ἕλληνες ξεκαθάρισαν τὶς ἔννοιες
ΛΟΓΟΣ, ΣΥΜ·ΠΑΝ, ΚΟΣΜΟΣ.
Ὁ «Λόγος» (=ἀναλογία, ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἐννοιῶν, λ.χ. ὁμιλία) στὴν Κοσμολο-
γία εἶναι τὸ αἴτιο («αἰτιατὸν οἱ κόσμοι», Ἀριστ. «Ἀναλυτικὰ Ὕστερα» 98), δηλ. οἱ
Συμπαντικοὶ Νόμοι, ἡ Λειτουργία. Ἐμψυχώνει μὲ ἀέναη ἀνάδραση τὸ Σύμπαν μὲ
τὸν «πόλεμον» τοῦ Ἡρακλείτου «πάντων πατήρ» (53) καὶ «τὸν πόλεμον ἑόντα ξυ-
νόν… καὶ γενόμενα πάντα» (80).
ΔΑΥΛΟΣ 317, Ὀκτώβριος 2008 22503