ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
318ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2008
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ο «Χρόνος»: Ένα τέχνασμα του εγκεφάλου; — ΘΑΝΑΣΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
- Ο «Χρόνος»: Δεν υπάρχει σαν φυσικό μέγεθος — ΤΖΙΝΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Κείμενο φύλλου
Ï «ΧΡΟΝΟΣ»:
ΕΝΑ ΤΕΧΝΑΣΜΑ
ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ;
έ χρι πρὶν λί γα χρό νια ἡ ἐ πι κρα τοῦ σα θε ω ρί α γιὰ τὴν ἀρ χὴ
τοῦ Σύμ παν τος ἦ ταν ἐ κεί νη τῆς Με γά λης Ἔ κρη ξης. Ἦ ταν
λοι πὸν φυ σι κὸ σὲ κά θε σκε πτό με νο ἄν θρω πο, ἀ νε ξαρ τή τως
μορ φω τι κοῦ ἐ πι πέ δου, ἡ λι κί ας καὶ τά ξε ως, νὰ δη μι ουρ γοῦνται
αὐ τό μα τα με ρι κὰ ἐ ρω τή μα τα, ὅ πως: «τί ὑ πῆρ χε πρὶν ἀ πὸ
τὴ Με γά λη Ἔ κρη ξη» ἢ «ποι ός προ κά λε σε τὴ Με γά λη Ἔ κρη ξη, καὶ ποιό
ἦ ταν τὸ ὑ λι κό, ἀ πὸ τὸ ὁ ποῖ ο ἔ γι νε». Ἐ ρω τή μα τα, ποὺ ἀ πα σχο λοῦν τοὺς
κο σμο λό γους, τοὺς ἀ σχο λου μέ νους μὲ τὴ με τα φυ σι κὴ ἀλ λὰ καὶ τοὺς με λετη
τὲς τῶν θρη σκει ῶν. Ἡ ἐ ρώ τη ση, ἂν ἡ στιγ μὴ τῆς Με γά λης Ἔ κρη ξης ἦ ταν
πραγ μα τι κὰ ἡ ἀρ χὴ τοῦ χρό νου ἢ ὄ χι, καὶ ἂν τὸ Σύμ παν ὑ πῆρ χε καὶ πρὶν
ἀ πὸ ἐ κεί νη τὴ στιγ μή, θὰ ἦ ταν ἀ κα τα νό η τη μό λις πρὶν ἀ πὸ μί α δε κα ε τί α.
Οἱ πε ρισ σό τε ροι κο σμο λό γοι ἐ πέ με ναν, ὅ τι μί α τέ τοι α ἐ ρώ τη ση δὲν ἔ χει
νό η μα, για τὶ εἶ ναι ἐ κτὸς πραγ μα τι κό τη τας νὰ σκε φτώ μα στε χρό νους.
Ï «ΧΡΟΝΟΣ»
Δὲν ὑ πάρ χει σὰν φυ σι κὸ μέ γε θος
χρό νος εἶ ναι αἴ σθη ση (βί ω μα), καὶ ἑ πο μέ νως ὅ, τι ἄλ λο σχε τί ζε ται
μὲ αὐ τὸν εἶ ναι φαν τα στι κὸ καὶ ὄ χι ἀν τι κει με νι κὴ πραγ μα τι κό τητα.
Δὲν ὑ πάρ χει ἀν τι κει με νι κὸς χρό νος. Μό νον ὑ πο κει με νι κός.
Δὲν ὑ πάρ χει παγ κό σμιος χρό νος, μό νον το πι κός, τοῦ συ στή μα τος
ἀ να φο ρᾶς Γῆς - Ἡ λί ου. Ὁ χρό νος εἶ ναι βί ω μα, ποὺ τὸν δη μι ουρ γεῖ
ἡ ἀ νυ πο μο νη σί α ὁ λο κλη ρώ σε ως μιᾶς κα τα στά σε ως. Ὁ χρό νος εἶ ναι ἐ σω τε ρι κὴ
ὑ πο κει με νι κὴ αἴ σθη ση τῆς συγ κρι τι κῆς δι α δι κα σί ας σκέ ψε ως τοῦ ἐγ κε φά λου
τοῦ ἀν θρώ που, τὸ μυα λό, ἡ 7η αἴ σθη ση (6η αἴ σθη ση εἶ ναι ἡ ἰ σορ ρο πί α- βα ρύ τητα).
Εἶ ναι ἡ σύγ κρι ση κι νή σε ων (σχε τι κό τη τα) μὲ τὴν ἐ πι θυ μί α ὁ λο κλη ρώ σε ως
τῆς μέ σα στὸ (βι ο λο γι κὸ κομ πι οῦ τερ) μυα λὸ τοῦ ἀν θρώ που καὶ ἀ πὸ τὰ ἐ πα ναλαμ
βα νό με να φαι νό με να (πε ρι στρο φὴ τῆς Γῆς, τοὺς χτύ πους τῆς καρ διᾶς καὶ
γε νι κὰ τοὺς βι ο λο γι κοὺς ρυθ μούς) δι α δι κα σί ας κ.λπ. Δὲν ὑ πάρ χει ὑ περ φυ σι κό,
‣
ΔΑΥΛΟΣ 318, Νοέμβριος 2008 22595