ΜΕΤΕΟΡΙΣΜΟΙ ν ἡ Παιδεία σὰν θεσμὸς δημιουργήθηκε γιὰ νὰ συμβάλη στὴν ἐλευθέῥρωση τοῦ πνεύματος καὶ γιὰ νὰ ὑπηρετήση τὴν ἀλήθεια καὶ τὸν πολιτισμό, σήμερα ἔχει ἀποξενωθῆ ἀπ ̓ αὐτὲς τὶς ὑψηλὲς ἀποστολές. Σκοπὸς τῆς Παιδείας στὴ σύγχρονη ἐποχὴ τῆς κυριαρχίας τῆς Λογοκρατίας, ἂς τὸ ποῦμε ἔεκάθαρα, εἶναι ἡ στερέωση καὶ διαιώνιση τῆς κατεστημένης τάξεως πραγμάτων. Ἢ Παιδεία μὲ τὴν στενή τῆς ἔννοια, δηλαδὴ ἡ « Ἐκπαίδευση», ὅπως τὴν συνέλαβαν καὶ τὴν ὑλοποίησαν οἱ ἄνθρωποι πρὸ τῆς ἐπιβολῆς τῆς Λογοκρατίας, ἀποτελοῦσε ἀνεξάρτητο θεσμό, ποὺ λειτουργοῦσε ἔξω ἀπὸ τὸν κύκλο τῆς ἐξουσίας. Οἱ «σχολές» ἱδρύονταν ἀπὸ ἰδιῶτες, κορυφαίους τῆς σκέψεως, τῆς τέχνης καὶ τῆς ἐπιστήμης, καὶ μετέδιδαν τὸ πνεῦμα τῆς ἀναζήτησῆς τῆς ἀλήθειας, ἀναπλάθοντας ταυτόχρονα τὶς ψυχὲς τῶν ἐκπαιδευομένων, χωρὶς τὴν τυραννία τῆς σκοπιμότητας καὶ χωρὶς πολιτικὲς ὑποδείξεις καὶ κηδεμονεύσεις.(3) Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ ἐξουσία παρενέβαινε κάποτε κατασταλτικά, δηλαδὴ ἀσκοῦσε πιέσεις πάνω στὶς σχολὲς καὶ τοὺς ἐκπαιδευτικούς, ὅταν ἡ διερεύνηση τῆς ἀλήθειας ἔβλαπτε τὰ συμφέροντά τῆς ἢ ὑπέσκαπτε τὴν κυριαρχία τῆς, καὶ δὲν λείπουν ἀκόμη καὶ περιπτώσεις κλεισίματος σχολῶν καὶ σκληρότατης τιμωρίας τῶν ὑπευθύνων." ̓Αλλ ̓ ἄν τὰ Κατεστημένα πρὸ τῆς ἐποχῆς τῆς Λογοκρατίας ἐνεργοῦσαν καμμιὰ φορὰ κατασταλτικά, οὐδέποτε εἴχαμε περίπτωση χρησιμοποιήσεως τῆς Παιδείας σὰν ὑπηρέτριας τῆς ἐξουσίας, οὐδέποτε δηλαδὴ ἡ κρατοῦσα τά6η πραγμάτων δημιούργησε ἐξ ὑπαρχῆς ἡ ἴδια τὴν «Παιδεία», μὲ σκοπό, μέσω αὐτῆς, νὰ ἐμποδίζη τὴν ἐλευθέρωση, νὰ ἐξαπλώνη καὶ στερεώνη τὸ «δόγμα» τῆς ἢ νὰ πλάθη νομιμόφρονες ὑπηκόους της. Τὸ φαινόμενο τῆς ἐξαλλοτριώσεως τῆς Παιδείας καὶ τῆς συνειδητῆς ὑποταγῆς της στὴν ἐξουσία πρωτοπαρου-' σιάσθηκε ταυτόχρονα μὲ τὴν ἐπικράτηση τοῦ θρησκευτικοῦ δογματισμοῦ. Τότε -- καὶ ἀφοῦ, παράλληλα, πάρθηκαν κατασταλτικὰ μέτρα, μὲ βάση τὰ ὁποῖα καταστράφηκαν καὶ ἐξαφανίσθηκαν ὁλες οἱ ἐλεύθερες σχολές --ἱδρύθηκαν ἀπὸ τὸν ἴδιο τόν θρησκευτικὸ δογματισμό δικά του σχολεῖα», ὅπου αὐθεντικοὶ ἐκπρόσωποι τῶν δογμάτων δίδασκαν στοὺς ἐκπαιδευόμενους, μὲ βάση διατεταγμένο πρόγραμμα, τὶς δογματικὲς «ἀλήθειες» τους, μετέδιδαν σ ̓ αὐτοὺς τὸ πνεῦμά τους καὶ τοὺς μετέτρεπαν σὲ ὄργανα τοῦ θρησκευτικοῦ Κατεστημένου. Ἡ Παιδεία αὐτὴ τῆς σκοπιμότητας εἶναι ἡ μοναδικὴ Παιδεία ποὺ ὑπάρχει ἔκτοτε στὸν Κόσμο, καὶ ἡ ἀρχή τῆς συμπίπτει περίπου μὲ τὴν ἐποχὴ ποὺ το Ρωμαϊκὸ Κράτος χωρίσθηκε σὲ ̓Ανατολικὸ καὶ Δυτικό. Ἡ περίοδος αὐτὴ εἶναι ὁ προσδιοριστικὸς σταθμὸς τῆς ἐκπαιδευτικῆς ἱστορίας τῆς ἀνθρωπότητας, διότι, ἀπὸ τότε ἕως σήμερα, τὰ σχολεῖα ἀπὸ τὴν κατώτατη ἕως τὴν ἀνώτατη βαθμίδα τους ἐλέγχονται, ἐνῶ Παιδεία ἀνεξάρτητη, ἔξω ἀπὸ τὸν κύκλο τῆς ἐξουσίας, δὲν ὑπάρχει πιά. ἘἸ λάχιστες ἐξαιρέσεις, ἰδίως στὸν τομέα τῆς Τέχνης, ποὺ σημειώνονται κατὰ καιροὺς καὶ σὲ διάφορους χώρους, εἷναι εἴτε ἀμφισβητούμενης ἀνεξαρτησίας εἴτε ἀσήμαντες.!ὁ) Αὐτὸ ποὺ πέτυχε καὶ καρπώθηκε, σὰν «πρῶτος διδάξας», τὸ θρησκευτι-