ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
44-45ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1985
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η πνευματική κατάσταση του καιρού μας (7η συνέχεια) — JASPERS, KARL
Κείμενο φύλλου
ΚΑΜΒΙ, ΙΑΞΡΕΕΣ
Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας
(Ἔβδομη συνέχεια)
Στὴν ἐκλογίκευση καὶ στὴν καθολικοποίηση τῆς ζωϊκῆς τάξης ἀναπτύχθηκε,
ταυτόχρονα μὲ τὴν ἐκπληκτικὴ ἐπιτυχία της, ἡ συνειδητοποίηση τῶν
ἐπικειμένων ἐρειπίων, ἰσοδύναμη μὲ τὸν τρόπο τοῦ ἐπερχόμενου τέλους, γιὰ
ὅλα ἐκεῖνα ποὺ κάνουν τὴν ζωὴ ἄξια γιὰ νὰ τὴν ζήσεις. Δὲν φαίνεται μόνο ἡ
κατασκευή, ἀπὸ τὴν ἴδια της τὴν τελειοποίηση, ν ̓ ἀπειλεῖ τὴν ἐκμηδένιση τοῦ
παντός, ἀλλὰ ἀπειλεῖται καὶ ἡ ἴδια ἡ κατασκευή. Προκύπτει ἕνα παράδοξο.
Ἢ ἀνθρώπινη ζωὴ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κατασκευή, ποὺ ἀποδεικνύεται ἰσοπεδωτικὴ
γιὰ τὸ ἀνθρώπινο γένος ταυτόχρονα μὲ τὴν τελειοποίησή της καὶ τὴν
διάσπασή της.
Ἢ προοπτικὴ ἑνὸς τόσο ὀλέθριου μέλλοντος ἐμπνέει τρόμο στὸ ἄτομο, καθὼς
βλέπει ὅτι δὲν ἱκανοποιεῖται καθιστάμενο μιὰ ἁπλῆ λειτουργία, ἀποσπασμένο
ἀπὸ τὴν ρίζα του. Ἕνας τρόμος ζωῆς, ποὺ δὲν εἶχε ἴσως προηγούμενο
στὴν ἔντασή του,γίνεται ὁ φαῦλος σύντροφος τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου. Τρομάζει,μὲ
τὴν πιθανότητα ὅτι θὰ εἶναι ἀνίκανος νὰ κερδίσει τὰ ἀναγκαῖα γιὰ
τὴν ζωή του στὸ ἐγγύς μέλλον. Βλέποντας ἔτσι νὰ κινδυνεύει ἡ προσφορά
τους, ἡ προσοχή του καθηλώνεται σ ̓ αὐτὰ ἰσχυρότερα παρὰ πρωτύτερα: ἐμπνέεται
ὅμως κι’ ἀπό ἕνα πολὺ διαφορετικὸ τρόμο γιὰ τὴν ἑαυτότητά του,
ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ προσατενίσει.
ὋὉ τρόμος προσδένεται μὲ τὸ κάθε τι. Ὅλες οἱ ἀβεβαιότητες χρωματίζονται
ἀπὸ αὐτόν, ἐκτὸς ἄν ἐπιτύχουμε νὰ τὸν ξεχάσουμε. Ἡ μέριμνα μᾶς
ἐμποδίζει νὰ προστατεύσουμε ἀρκετὰ τὶς ζωές μας. Οἱ ὠμότητες, ποὺ συνήθως
πλησμονοῦσαν παντοῦ χωρὶς νὰ τὶς παρατηροῦμε, εἶναι λιγότερο συχνὲς
ἀπ ̓ ὅ,τι παλαιότερα, ἀλλὰ ἔχομε συνειδητοποιήσει ἐκεῖνες ποὺ παραμένουν
καὶ ἐμφανίζονται περισσότερο τρομαχτικὲς παρὰ ποτέ. Αὐτὸς ποὺ θέλει νὰ
μείνει ζωντανός, πρέπει νὰ ἐξαντλήσει τὴν ἐργατική του δύναμη, πρέπει νὰ
ἐργάζεται ἀκατάπαυτα καὶ νὰ ὑποβάλλεται σ ̓ ἕνα περισσότερο ἔντονο ἐξαναγκασμό.
Ὃ καθένας γνωρίζει, ὅτι αὐτὸς ποὺ εἶχε μείνει πίσω στὴ διαδρομή,
θὰ πέσει καὶ δὲν θὰ τὸν φροντίσει κανείς, ἐνῶ ἐκεῖνος ποὺ ἔχει ὑπερβεῖ
τὴν ἡλικία τῶν σαράντα, νοιώθει ὅτι ὁ κόσμος δὲν ἔχει γι ̓ αὐτὸν καμμιὰ χρησιμότητα.
Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἔχομε τὰ ἱδρύματα μας, εὐποιῖας, τὶς κοινωνικὲς
ἀσφαλίσεις, Τράπεζες ἀποταμιεύσεων καὶ κάθε τι. Αὐτὸ ὅμως ποὺ μπορεῖ νὰ
προσφέρει ἡ δημόσια ἀρωγὴ καὶ ἡ ἰδιωτικὴ φιλευσπλαχνία, πέφτει ὅλο καὶ
περισσότερο κάτω ἀπὸ αὐτὸ ποὺ θεωρεῖται κριτήριο μιᾶς ἀξιοπρεποῦς ὕπαρξης,
ἔστω κι’ ἄν δὲν ἐπιτρέπεται πιὰ στοὺς ἀνθρώπους νὰ πεθάνουν ἀπὸ πεῖνα.
Ὃ τρόμος τῆς ζωῆς προσδένεται στὸ σῶμα. Μολονότι αὐτὸ ποὺ οἱ θεράποντες
τῆς στατιστικῆς ἀποκαλοῦν ««προσδοκία διάρκειας ζωῆς» ἔχει σημαντικὰ
αὐξηθεῖ, ὅλοι μας ἔχομε μίαν αὐξανόμενη αἴσθηση ζωτικῆς ἀνασφάλειας.
Οἱ ἄνθρωποι ζητοῦν θεραπεία πολὺ ἐπέκεινα αὐτοῦ ποὺ θεωρεῖται λογικὸ
ἀπὸ τὴν ἰατρικὴ καὶ τὴν ἐπιστημονικὴ ἄποψη. Ἐὰν ὁ ἄνθρωπος φθάσει
στὸ σημεῖο νὰ θεωρήσει τὴ ζωή του πνευματικὰ ἀπαράδεκτη καὶ ἀνυπόφορη,