ΚΑΜΒΙ, ΙΑΞΡΕΕΣ Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ µας (Ἔβδομη συνέχεια) Στὴν ἐκλογίκευση καὶ στὴν καθολικοποίηση τῆς ζωϊκῆς τάξης ἀναπτύ- χθηκε, ταυτόχρονα μὲ τὴν ἐκπληκτικὴ ἐπιτυχία της, ἡ συνειδητοποίηση τῶν ἐπικειμένων ἐρειπίων, ἰσοδύναμη μὲ τὸν τρόπο τοῦ ἐπερχόμενου τέλους, γιὰ ὅλα ἐκεῖνα ποὺ κάνουν τὴν ζωὴ ἄξια γιὰ νὰ τὴν ζήσεις. Δὲν φαίνεται μόνο ἡ κατασκευή, ἀπὸ τὴν ἴδια της τὴν τελειοποίηση, ν᾿ ἀπειλεῖ τὴν ἐκμηδένιση τοῦ παντός, ἀλλὰ ἀπειλεῖται καὶ ἡ ἴδια ἡ κατασκευή. Προκύπτει ἕνα παράδοξο. Ἢ ἀνθρώπινη ζωὴ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κατασκευή, ποὺ ἀποδεικνύεται ἰσοπε- δωτικὴ γιὰ τὸ ἀνθρώπινο γένος ταυτόχρονα μὲ τὴν τελειοποίησή της καὶ τὴν διάσπασή της. Ἢ προοπτικὴ ἑνὸς τόσο ὀλέθριου μέλλοντος ἐμπνέει τρόμο στὸ ἄτομο, κα- θὼς βλέπει ὅτι δὲν ἱκανοποιεῖται καθιστάμενο μιὰ ἁπλῆ λειτουργία, ἀποσπα- σμένο ἀπὸ τὴν ρίζα του. Ἕνας τρόμος ζωῆς, ποὺ δὲν εἶχε ἴσως προηγούμενο στὴν ἔντασή του,γίνεται ὁ φαῦλος σύντροφος τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου. Τρο- μάζει,μὲ τὴν πιθανότητα ὅτι θὰ εἶναι ἀνίκανος νὰ κερδίσει τὰ ἀναγκαῖα γιὰ τὴν ζωή του στὸ ἐγγύς μέλλον. Βλέποντας ἔτσι νὰ κινδυνεύει ἡ προσφορά τους, ἡ προσοχή του καθηλώνεται σ᾽ αὐτὰ ἰσχυρότερα παρὰ πρωτύτερα: ἐμ- πνέεται ὅμως κι’ ἀπό ἕνα πολὺ διαφορετικὸ τρόμο γιὰ τὴν ἑαυτότητά του, ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ προσατενίσει. ὋὉ τρόμος προσδένεται μὲ τὸ κάθε τι. Ὅλες οἱ ἀβεβαιότητες χρωματί- ζονται ἀπὸ αὐτόν, ἐκτὸς ἄν ἐπιτύχουμε νὰ τὸν ξεχάσουμε. Ἡ μέριμνα μᾶς ἐμποδίζει νὰ προστατεύσουµε ἀρκετὰ τὶς ζωές µας. Οἱ ὠμότητες, ποὺ συνή- θως πλησμονοῦσαν παντοῦ χωρὶς νὰ τὶς παρατηροῦμε, εἶναι λιγότερο συχνὲς ἀπ᾿ ὅ,τι παλαιότερα, ἀλλὰ ἔχομε συνειδητοποιήσει ἐκεῖνες ποὺ παραμένουν καὶ ἐμφανίζονται περισσότερο τρομαχτικὲς παρὰ ποτέ. Αὐτὸς ποὺ θέλει νὰ μείνει ζωντανός, πρέπει νὰ ἐξαντλήσει τὴν ἐργατική του δύναμη, πρέπει νὰ ἐργάζεται ἀκατάπαυτα καὶ νὰ ὑποβάλλεται σ᾽ ἕνα περισσότερο ἔντονο ἐξα- ναγκασµό. Ὃ καθένας γνωρίζει, ὅτι αὐτὸς ποὺ εἶχε μείνει πίσω στὴ διαδρο- μή, θὰ πέσει καὶ δὲν θὰ τὸν φροντίσει κανείς, ἐνῶ ἐκεῖνος ποὺ ἔχει ὑπερβεῖ τὴν ἡλικία τῶν σαράντα, νοιώθει ὅτι ὁ κόσμος δὲν ἔχει γι᾿ αὐτὸν καμμιὰ χρη- σιµότητα. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἔχομε τὰ ἱδρύματα µας, εὐποιῖας, τὶς κοινωνικὲς ἀσφαλίσεις, Τράπεζες ἀποταμιεύσεων καὶ κάθε τι. Αὐτὸ ὅμως ποὺ μπορεῖ νὰ προσφέρει ἡ δημόσια ἀρωγὴ καὶ ἡ ἰδιωτικὴ φιλευσπλαχνία, πέφτει ὅλο καὶ περισσότερο κάτω ἀπὸ αὐτὸ ποὺ θεωρεῖται κριτήριο μιᾶς ἀξιοπρεποῦς ὕπαρ- ξης, ἔστω κι’ ἄν δὲν ἐπιτρέπεται πιὰ στοὺς ἀνθρώπους νὰ πεθάνουν ἀπὸ πεῖ- να. Ὃ τρόμος τῆς ζωῆς προσδένεται στὸ σῶμα. Μολονότι αὐτὸ ποὺ οἱ θερά- ποντες τῆς στατιστικῆς ἀποκαλοῦν ««προσδοκία διάρκειας ζωῆς» ἔχει ση- μαντικὰ αὐξηθεῖ, ὅλοι µας ἔχομε μίαν αὐξανόμενη αἴσθηση ζωτικῆς ἀνασφά- λειας. Οἱ ἄνθρωποι ζητοῦν θεραπεία πολὺ ἐπέκεινα αὐτοῦ ποὺ θεωρεῖται λογι- κὸ ἀπὸ τὴν ἰατρικὴ καὶ τὴν ἐπιστημονικὴ ἄποψη. Ἐὰν ὁ ἄνθρωπος φθάσει στὸ σημεῖο νὰ θεωρήσει τὴ ζωή του πνευματικὰ ἀπαράδεκτη καὶ ἀνυπόφορη,