ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

46ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1985

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 2362 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
11 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Γλωσσικές Παρατηρήσεις — ΛΟΥΡΟΣ, Ν.
    ἀρχή: σελ. 2362 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 46

Κείμενο φύλλου

Ν. Κ. ΛΟΥΡΟΣ (τῆς ̓Ακαδημίας ̓Αθηνῶν) Γλωσσικὲς Παρατηρήσεις ὋὉ διαπρεπὴς γλωσσολόγος μας καθηγητὴς κ. Γ. Μπαμπινιώτης παραπονιέται, πὼς ὅσοι δὲν εἶναι γλὠσσολόγοι ἐπιστήμονες, ζημιώνουν τὴ συζήτηση γύρω ἀπὸ τὸ γλὠσσικό μας θέμα. Ἡ ἐλευθερία τῆς γραφῆς χαλάει, δηλαδή, τὴν ἐπιστημονικὴ ἐπεξεργασία. Ἔχει βέβαια δίκιο ὁ κ. Μπαμπινιώτης, ὅπως ἔχουμε νομίζω δίκιο ὅλοι οἱ ἐπιστήμονες, γιὰ τὴν ἀνάμιξη στὸ ἔργο μας τοῦ πεζοδρομίου, ὥστε οἱ βέβηλοι νὰ μὴ μᾶς καταλαβαίνουν καὶ νὰ μὴ τοὺς λαβαίνουμε ὑπόψη, ὅταν τολμοῦν νὰ πατήσουν τὰ χωράφια μας! Ὅμως αὐτὸ τὸ «καλύτερο ἀπὸ τὰ χειρότερα» συστήματα (ὅπως ἀποκάλεσε τὴ Δημοκρατία το σπινθηροβόλο πνεῦμα τοῦ Τσῶρτσιλ), αὐτὸ τὸ «σύστημα ζωῆς», ἐπιτρέπει καὶ ἐπιβάλλει μὲ τὴν ἐπιείκεια τοῦ «ἀκατανόητου εἰδικοῦ» νὰ ἐκφράζουν κάποια γνώμη καὶ οἱ γλὠσσολογικὰ βέβηλοι. Πιὸ εὔκολα μάλιστα γιὰ τὸ «ὄργανο» τῆς λαλιᾶς καὶ τῆς γραφῆς, παρὰ γιὰ ἄλλα ἀπόκρυφα. Τὸ ὑπόστρῶμα ἄλλωστε τῆς γλωσσικῆς ἔρευνας εἶναι πάντα πηγαῖο προϊὸν τοῦ λαοῦ. Θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὴ φωνητικὴ πλευρὰ τῆς «προσφορᾶς». Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ διαφημίσω τὴν κρυστάλλινη ἠχὼ τῆς ἑλληνικῆς μας γλώσσας, ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν παραδοσιακὴ προτίμηση στὰ φωνήεντα. Ἡ γλῶσσα, τὰ δόντια καὶ τὰ χείλη, ἀποδίδουν μιὰ καθαρότητα στὴ συνεννόηση, ἀντίθετη σὲ ὅλες τὶς εὐρωπαϊκὲς γλῶσσες, ποὺ κατάστρεψαν τὴν ἠχὼ τῆς δικῆς μας μὲ τὰ ξενικὰ καὶ βάρβαρα «σύμφωνα». Γιατὶ λοιπὸν οἱ «ἐπιμίξεις» μας νὰ ἐπιτρέπουν τὴν ὄψιμη σημερινὴ χρησιμοποίηση τῶν «βαρύγδουπων» συμφώνων ἐκεῖ ὅπου ὑπῆρχε ἡ μουσικὴ ἁρμονικὴ ἐλαφρότητα; Ἔτσι προσφέρουν συμπλέγματα «ἀπερρινωμένα», ὅπως Παγκράτι ἀντὶ Πανγκράτι, ἐκπομπὴ - ἐκπομμπή, Γιούνης, Γιούλης, ἀντὶ ̓Ιούνιος, ἸΙούλιος, ἀναμφισβήτητα παραδοσιακὲς λέξεις; ̓Αφήνω τὸν ἀναγνώστη νὰ σκεφτεῖ, ἄν ὑπάρχει καὶ ποιὰ ἀπάντηση τῶν καιρῶν μας, ἔχοντας ὑπόψη καὶ τοῦ ἀνατολίτικου «μπουζουκιοῦ» τὴν ἀνάμιξη στοὺς ἤχους μας, σὰν ἁμαρτωλὲς ἐκκλησιαστικὲς βυζαντινὲς προελεύσεις, πού, ἄν δὲν ἦταν βεβαιωμένη ἡ ἀρχαία καταγωγή μας ἀπὸ τὰ κοινὰ ἐλαττώματα μὲ τοὺς προγόνους μας, θὰ ἐνίσχυαν τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ μακαρίτη Φαλμεράγερ. "Αν δὲν ὑπῆρχε τὸ ἐξαίσιο «Τῇ Ὑπερμάχῳ», θὰ ἤτανε δύσκολη ἡ ἀκουστικὴ διαφορὰ ἀπὸ τὶς κραυγὲς τοῦ μιναρέ. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ φωνητικὴ πλευρὰ συμβαδίζει καὶ ἀλληλοεπιδρᾶται ἀπὸ τὴ γραφίδα, ἄς ἐκταθοῦμε λιγάκι σ ̓ αὐτή, ἀφοῦ τὰ «γραμμένα μένουν». Τὰ ὅσα συνιστοῦν οἱ εἰδικοὶ σὰν τὸν κ. Μπαμπινιώτη εἶναι βέβαια ὀρθὰ καὶ σεβαστά, καὶ δὲν πρόκειται νὰ τὰ ἐπαναλάβω ἐδῶ. "Ας μοῦ ἐπιτραπεῖ μόνο νὰ θυμίσω τὴν βαθειά μου ψυχικὴ δοκιμασία, ὅταν ἀποφάσιζα, ἐδῶ καὶ 50 χρόνια, νὰ γράψω τὰ ἐπίσημα διδαχτικὰ συγγράματα τῆς εἰδικότητάς μου σὲ μιὰ μορφὴ τῆς δημοτικῆς, ποὺ χαίρω ὅτι ἀπὸ τότε ἔχει καταλάβει ὁλόκληρη τὴ σημερινὴ ἑλληνικὴ ἰατρικὴ βιβλιογραφία... Ἠταν, ὁμολογῶ, τολμηρὴ ἡ ἀπόφασή μου, ποὺ στεγάστηκε κάτω ἀπὸ τὶς συμβουλὲς τῶν ἀείμνηστων φίλων μου Μ. Τριανταφυλλίδη καὶ Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου. Τέτοια βιβλία μὲ τεχνικοὺς ὅρους δὲ γράφονται ἀπὸ γλωσσολόγους, οὔτε οἱ ἁρμόδιοι συμβουλάτορες μποροῦν νὰ ἀποδώσουν τὴ γλὠσσικὴ ἀτμόσφαιρα τῶν τεχνικῶν χώρων, ὅπου διαδραματίζεται ἡ περιγραφή. ̓ ̓Αντίθετα ὅμως αὐτὴ ἡ μορφὴ τῆς γλώσσας θὰ ἔπρεπε νὰ ὁδηγήσει σὲ περισσότερη προσοχὴ τοὺς γλὠσσικοὺς εἰδικούς. Γιατὶ ἡ γλώσσα ἐδῶ δὲν εἶναι φιλολογική. Προσφέρει ζωντανὴ διδασκαλία, ἄμεσα σχετικὴ μὲ τὴ ζωὴ καὶ τὴν ὑγεία, τὴ σωματικὴ καὶ ψυχική. Τὸ σχολεῖο ἀποτελεῖ βέβαια κοινή ἀλλὰ εὐμετά-
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →