ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

46ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1985

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 2369 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
18 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Ακεραίωση σημαίνει καταδίκη της Ιστορίας; — ΜΕΤΕΩΡΟΣ
    ἀρχή: σελ. 2369 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 46

Κείμενο φύλλου

ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ Τί σημαίνει ἡ ἔννοια ἀκεραίωση τοῦ ἀνθρώπου --- ἐννοεῖται στὸ μέτρο ποὺ ἕνα πρόσωπο εἶναι δυνατὸν νὰ κορυφώση τὴν εὐρυθμη λειτουργία τῶν ἐσωτερικῶν ἀνθρωπίνων ἰδιοτήτων του; ̓ Σημαίνει, ἄραγε, καταπολέμηση καὶ καταστολὴ τῶν πρωτογενῶν ὁρμεμφύτων του καὶ ἀντικατάστασή τους ἀπὸ ἐπίκτητες ἀξίες καὶ ἔθη, ὅπως γνώσεις, ἠθική, πολιτισμὸ καὶ ὅ,τι ἄλλο παράγει τὸ «ἐποικοδόμημα», γιὰ νὰ χρησιμοποιήσω ἕνα μαρξζικὸν ὅρο, ἤ κάτι ἄλλο, ποὺ δὲν εἶναι συνέπεια ἐξωτερικῶν ἐπιὁράσεων ἀλλὰ καθαρὰ ἐσωτερικῆς ἐξελίξεως, ἤγουν «αὐτοφυοῦς» ἀναπτύξεως; Καταλαβαίνετε, ὅτι τὸ θέμα ἐδῶ εἷναι ἐξόχως σημαντικό, ἀφοῦ σὲ ἄλλη 1. διατύπωση εἶναι τὸ ἴδιο τὸ μέγα καὶ κεφαλαιῶδες ζήτημα τῆς φιλοσοφίας τὸ περιστρεφόμενο γύρω ἀπὸ τὴν ἀπορία τοῦ ἀνθρώπου μπροστὰ στὶς ἀναστολὲς ποὺ τοῦ ἐπιβάλλει ὁ περίγυρος ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ καὶ ἡ ἐἑσωτερικὴ φωνὴ τῆς ὑπάρξεώς του ἀπὸ τὴν ἄλλη. Εἶναι ἀτόφυα ἡ ἀπορία γιὰ τὸ ἄν ἡ ἱστορία, ὅ,τι δηλαδὴ ἀντιπροσωπεύει τὴν ὑπέρβαση τῆς φύσεως ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, εἶναι ἕνα μὲ τόσο μόχθο ἀπείρων γενεῶν κατακτημένο κέρδος ἤ, ἀντίθετα, Κατοπτρίζει τὴν ἕκταση ἑνὸς αὐτοχαλασμοῦ, ἑνὸς αὐτοακρωτηριασμοῦ καὶ μιᾶς αὐτοστρεβλώσεως, ποὺ ὁ ἴδιος ὁ ἄνθρωπος διέπραξε ἐναντίον τοῦ ἀνθρώπου. Καί, τέλος, ἡ πρὸ ὀφθαλμῶν προβληματική μας ἅπτεται ἄμεσα τῆς “πρακτικῆς καὶ τῆς ἴδιας τῆς ζωῆς, ἀφοῦ ἀπὸ τὴν τοποθέτηση ἔναντι τοῦ διαζευκτικοῦ μας ζητούμενου ἐξαρτᾶται ἥ χάραξη ὄχι μόνο τῆς πορείας σ ̓ ὃλους τοὺς τομεῖς τῆς ἀνθρώπινης δραστηριότητας ἀλλὰ καὶ τῆς πορείας γιὰ τὴν ἀνθρώπινη εὐδαιμονία. Αὐταπόδεικτα τὸ πρωτογενὲς ὁρμέμφυτο σὰν πηγὴ τοῦ τρόπου σκέψεως καὶ ζωῆς, ἀτομικῆς ἢ ὁμαδικῆς, ἀποτελεῖ ὄχι μόνο καθοριστικὸ παράγοντα, ἀλλὰ καὶ ἐξασφαλίζει δεοντολογικὰ τὸ σίγουρο ἔδαφος, τὸ ἔδαφος τῆς Μητέρας Φύσης, ὅπου, ἄν πατᾶ γερὰ ὁ ἄνθρωπος, βαδίζει στερρῷ τῷ βήματι, χωρὶς κίνδυνο ὀλισθήσέως, σὰν ἄτομο καὶ σὰν εἶδος. Ὁ ἐκπολιτισμὸς τοῦ ἀνθρώπου μεταφράζεται σ ̓ ἕνα εἶδος ἀποκοπῆς ἤ δυσλειτουργίας τοῦ ὀμφαλίου λώρου του, ποὺ τὸν συνδέει μὲ τὸν συμπαντικὸ νόμο, τὸ πρῶτο αὐτὸ κινοῦν τῶν πάντων. Καὶ κατὰ κάποιο τρόπο δικαιώνεται ὁ Φρειδερῖκος Νίτσε, ὅταν λέγει, ὅτι ἡ ἐν ὀνόματι τοῦ ἐκπολιτισμοῦ «βελτίωση» τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ ἐπαγγέλλονται καὶ ἐπιβάλλουν ἀνέκαθεν ὅλοι οἱ ἠθικολόγοι, οἱ ἐξουσιαστές, οἱ ἐκπαιδευτικοὶ καὶ οἱ θεοκράτες, εἶναι ἕνα ὄρος «ζωολογικός», θυμίζει τοὺς ζωοτεχνικοὺς συνδυασμοὺς καὶ διασταυρώσεις ποὺ κάνουν οἱ κτηνοτρόφοι γιὰ τὴν ἐπίτευξη καλύτερης ἀποδόσεως τῶν κτηνῶν ποὺ ἐκμεταλλεύονται. Καὶ βέβαια ὁ οὕτω πως «βελτιωμμένος» ἄνθρωπος, ἡ οὕτω πως «βελτίωση» τῆς ἀνθρώπινης ράτσας, δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι ἀποτέλεσμα ἀνελευθερίας, δηλαδὴ καταπιεστικῶν παραγόντων (τῆς κοινωνίας, τῆς θρησκείας, τῆς ἐξουσίας, τῆς ἑκάστοτε ἠθικῆς). Γιατὶ ἡ μετατροπὴ τοῦ ἄλλου σὲ «καλύτερον» ἀπ ̓ αὐτὸ ποὺ εἶναι, σημαίνει βίαιη ἐξομοίωσή του μὲ τὸν ἑαυτό μας, ἀφοῦ, ἄς τὸ ποῦμε καθαρά, πρότυπο τοῦ «καλοῦ» δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι παρὰ μόνον ὁ ἔαυτός μας. Σαφέστατα, ὄὅθεν, προκύπτει ἡ βεβαιότητα, ὅτι κάθε «βελτιωτικὴ» δραστηριότητα, ἀσκούμενη ἀπὸ μέρους τῆς παιδείας, τῆς ἠθικῆς, τῆς κοινωνίας κλπ. ἐπὶ τοῦ ἀτόμου ἢ τῆς ὁμάδας, μεταφράζεται σὲ καταστολὴ τῆς ἀτομικότητας, σὲ μείωση τῆς ἑσωτερικῆς ἐλευθερίας καί, ἐν τέλει, σὲ ἐξουσιασμό. ̓Αὐτὴ ἡ πολὺ ἁπλῆ ἀλήθεια ἀποκτᾶ ἑκρηκτικὸ χαρακτῆρα, ἄν τὴν ἀποδεχθῆ κανεὶς ὡς μοναδικὸ αὐθεντικὸ δείκτη γιὰ τὴν τοποθέτησή του ἔναντι τῆς ζωἧς γενικά. Σὲ τελευταία ἀνάλυση αἴρε-
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →