1ΕΑΝ--ΡΙΕΒΕΕ ΝΕΚΝΑΝΤ Ἢ Ἑλλάδα νὰ παραμείνει παροῦσα στὴν ἐκπαίδευσή μας" Ὅταν κάποιος δέχεται ἕνα μετάλλιο, διερωτᾶται: γιατὶ ἐγώ; Ἐὰν συμβαίνει νὰ εἶναι λίγο ἱστορικὸς καὶ κοινωνιολόγος, ζητεῖ νὰ καταλάβει αὐτὴ τὴν ἐκλογὴ τοποθετώντας την σ ̓ ἕνα ἐξηγητικὸ πλαίσιο εὐρύτερο ἀπὸ τὶς ἁπλὲς ἀξίες, πραγματικὲς ἤ ὑποτιθέμενες, ἑνὸς προσωπικοῦ ἔργου. Ἕνα μετάλλιο εἶναι ἕνα σύμβολο. Ποιὰ εἶναι τὰ στοιχεῖα στὰ ὁποῖα ἀνάγονται αὐτὲς οἱ συμβολικὲς ἀξίες ἀπὸ τὴ σκοπιὰ τῆς ἐπιστημονικῆς σταδιοδρομίας, τοῦ πανεπιστημιακοῦ καθεστῶτος, τῆς ἰδιαίτερης θέσης ποὺ κατέχει ὁ ἐπιστήμονας στὸ ἐρευνητικὸ πεδίο σήμερα; Θὰ ἐπικαλεσθῶ μερικά, θὰ ἀποσιωπήσω βέβαια ἄλλα. Τὸ πορτραῖτο τοῦ ἐρευνητῆ: Γνώρισα στὴ Γαλλία τὸ πρῶτο σχέδιο τοῦ Ἱδρύματος Ἔρευνας, ποὺ ἡ κυβέρνηση ΒΙυπὶ εἶχε καταστρώσει πρὶν ἀπὸ τὸ πόλεμο: ἦταν τὸ Ταμεῖο τῶν ̓Επιστημῶν. Τὴν ἄνοιξη τοῦ 1938 εἶχα, μέσα σ ̓ αὐτὸ τὸ πλαίσιο, τὸ πρῶτο μου συμβόλαιο ὡς ἐρευνητής. Ἤμουν στρατιώτης στὰ Ἰταλικὰ σύνορα" ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλείψω τὴν στρατιωτική μου ὑπηρεσία τὸν ̓Απρίλιο. Ἡ ἐπιτροπὴ ποὺ συγκροτοῦσε τότε, μαζὶ μὲ τὴ φιλοσοφία, τὸ σύνολο τῶν κοινωνικῶν ἐπιστημῶν, μοῦ εἶχε χορηγήσει μιὰ ὑποτροφία, γιὰ νὰ προετοιμάσω μία διατριβὴ μὲ θέμα τὴν κατηγορία τῆς ἀξίας. Δὲν ἔλαβα ποτὲ αὐτὴ τὴν ὑποτροφία, ποτὲ δὲν ἕκανα αὐτὴ τὴν διατριβή. 'Ὑπηρέτησα στὸ στρατὸ γιὰ τρεῖς μῆνες ἀκόμη ̓ μετὰ ἦλθε ὁ πόλεμος. Δέκα χρόνια ἀργότερα, τὸ 1948, ἀφοῦ εἶχα διδάξει φιλοσοφία στὸ λύκειο καὶ ἀφοῦ ἔκανα ἐν τῷ μεταξὺ διάφορα ἄλλα πράγματα, εἰσῆλθα, ὡς ἐρευνητής, στὸ Ἐθνικὸ Κέντρο Ἐπιστημονικῆς Ἔρευνας, Ὃ Καθηγητής μου Μεγειςοπ ἔσπευσε νὰ μὲ προειδοποιήσει: «Ξέρετε, 1ε8Π - ΡΙέττε, τὸ νὰ εἰσχωρεῖ κανεὶς στὴν ἔρευνα εἷναι σὰν νὰ ἀφιερώνεται στὸ Θεό. Μὴ τὸ ξεχνᾶτε αὐτό». Δὲν νομίζω ὅτι τὸ ξέχασα πολύ, ἄν καὶ ὑπάρχουν πολλοὶ τρόποι νὰ ἀφιερωθεῖ κανεὶς στὸ Θεὸ καὶ νὰ μείνει πιστός σ ̓ Αὐτόν. Ὑπῆρξα ἐρευνητὴς γιὰ δέκα χρόνια. Ἐργαζόμουν μόνος στὴ Βιβλιοθήκη, διαβάζοντας ὅ,τι μποροῦσα ἀπὸ τὰ ἑλληνικὰ κείμενα, στὴν προσπάθειά μου νὰ γίνω ἑλληνιστής. Ὡς ἐρευνητής, καθὼς ἀνέφερα, ἐργαζόμουν μόνος. Μετὰ τὸ ̓60 τὰ πάντα ἀλλάζουν' δὲν ὑπάρχει πλέον Νεγηᾶπί ἀπομονωμένος' ὑπάρχει ὁ Νεγπαπί καὶ ἡ ὁμάδα του, οἱ συνεργάτες τοῦ Υετηαπί, αὐτὸ ποὺ ὁρισμένοι στὸ ἐξωτερικὸ ὀνόμασαν ἡ Σχολὴ τοῦ Παρισιοῦ, ἤ, γιὰ ν ̓ ἀναφερθῶ πάλι στὸν τίτλο ἑνὸς ἄρθρου, φιλικοῦ καὶ οἰκείου, ποὺ ὁ διευθυντὴς τοῦ Κέντρου Ἑλληνικῶν Σπουδῶν τῆς Οὐάσιγκτον Βετηατά Κποτ μᾶς ἀφιέρωσε, ἡ Ἑλλάδα στὸν Γαλλικὸ Πολιτισμό. Δὲν εἶμαι ἐθνικιστής, τουλάχιστον ἐλπίζω ὅτι δὲν εἶμαι πολύ. ̓Αλλὰ εἶμαι εὐτυχισμένος, ποὺ αὐτὴ ἡ φωνὴ τοῦ ἐγκωμίου καὶ τῆς συνενοχῆς, ποὺ διακηρύσσει ὅτι εἴμαστε Γάλλοι στὴν προσέγγισή μας μὲ τὴν Ἑλλάδα, προέρχεται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸ καὶ μιλᾶ ἀγγλικά. Ἢ ἱστορία τοῦ κέντρου συγκριτικῶν ἐρευνῶν πάνω στὶς ἀρχαῖες κοινωνίες θὰ ἦταν ἐπιμορφωτική. Θὰ πῶ μόνον πὼς ἀρχικὰ δὲν συμπεριελάμβανε ἑλληνιστή: ἤμουν ἐγὼ σ ̓ αὐτὸν τὸν τομέα. Συγκέντρωνε μία ὁμάδα ἐπιστημόνων, --- εἰδικῶν πάνω στὴ Ρώμη, ὅπως ὁ 1. Ρ. ΒΠίςοπ' ἀσσυριολόγων: Εἰεηα (Ο5εΐπ, (8Τ6ΙΙ, Βοϊίθγο: σινολόγων: 1αοφμε5 Οετπεί: ἀνατολιστῶν: Ραμ} Γενγ, Μαάεἰείπε Βἰβγάεαι καὶ ΟΠαΓίες Μαϊαπιοιά: αἰγυπτιολόγων: Ὑογοιίε’ ἀνθρωπολόγων: Ηαυάτίοουγἰ, Οοπάοπιίπᾶς, (οάε[ιετ, στοὺς ὁποίους θὰ προστεθοῦν πολλοὶ ἀφρικανιστές. Αὐτὸ ποὺ αὐθόρμητα μᾶς ἕνωσε, ἦταν ἡ ἀπαίτηση σύγκρισης, γιὰ νὰ καταλάβουμε καλύτερα τὶς ἴδιες μας τὶς περιοχές. Ἐξετάζαμε, μὲ ἀφετηρία " Λόγος ἐκφωνηθεὶς στὶς 18 Δεκεμβρίου 1984 στὸ Ἔθνικο Κέντρο ̓Ἐπιστημονικῶν Ἐρευνῶν τῆς Γαλλίας, ὅταν ὁ διάσημος σύγχρονος ἑλληνιστὴς 1.Ρ. Ψεγπαπί τιμήθηκε μὲ τὸ Χρυσὸ Μετάλλιο τοῦ Κέντρου. Τὸν λόγο του αὐτόν, ποὺ ὁ 1.Ρ.Νειπᾶπί παρεχώρησε τὸ δικαίωμα δημοσιεύσεώς του στὴν Ἑλλάδα εἰδικὰ στὸ «4αυλό», ἀποδίδει στὰ ἑλληνικὰ ἡ Σταυρούλα Φραγκοπούλου, τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου ̓Αθηνῶν.